Kradzieże Ciągników Rolniczych: Analiza, Ryzyko i Ochrona

Skala problemu: Statystyki kradzieży maszyn rolniczych w Polsce

Kradzieże ciągników i maszyn rolniczych stanowią poważny problem dla polskiego rolnictwa, prowadząc do znacznych strat finansowych. Według danych Komendy Głównej Policji, od stycznia do października 2021 roku skradziono 874 ciągniki i maszyny rolnicze, co daje średnio 87 utraconych pojazdów miesięcznie.

Przy podobnym tempie w ostatnich miesiącach roku, łączna liczba utraconych pojazdów z pewnością przekroczy tysiąc. Trend wzrostowy jest widoczny w ostatnich latach - w 2021 roku od stycznia do października skradziono niemal tyle samo takich pojazdów, co w całym 2018 roku (899). Około połowa tych zdarzeń to kradzieże z włamaniem.

Najwięcej spraw związanych z kradzieżami maszyn rolniczych prowadziła Komenda Wojewódzka Policji we Wrocławiu - 129, a kilka spraw trafiło nawet do Centralnego Biura Śledczego Policji (CBŚP).

Wysokie koszty utraty i znaczenie ubezpieczenia

Ciągniki rolnicze to drogie maszyny, których koszt może wynosić od kilkuset tysięcy złotych do nawet kilku milionów złotych w przypadku najbardziej wydajnych, nowoczesnych urządzeń wielofunkcyjnych. Z tego powodu większość takich pojazdów jest ubezpieczona, a w przypadku tych leasingowanych czy kredytowanych jest to wręcz obowiązkowe.

Niestety, rolnicy często zabezpieczają taki sprzęt tylko do kwoty kredytu. Wartość rynkowa pojazdu po roku czy dwóch może być nawet wyższa, szczególnie w wyniku niedoboru podzespołów, co prowadzi do braku maszyn na rynku. Po spłacie finansowania niektórzy rolnicy rezygnują z ubezpieczenia autocasco (AC), które zapewnia wypłatę odszkodowania po kradzieży, wykupując jedynie obowiązkową polisę OC. To duży błąd, ponieważ nawet 5-6 letnia maszyna jest warta kilkadziesiąt tysięcy złotych, a jak pokazują statystyki Policji, kradzieże są na porządku dziennym.

Korzyści z kompleksowego pakietu ubezpieczeń

Koszty pakietu ubezpieczeń na ciągnik rolniczy, obejmującego OC, AC i NNW (ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków), są relatywnie niewysokie w porównaniu do wysokich cen samych pojazdów. Izabela Szymańska z CUK Ubezpieczenia podaje przykład: dla popularnej w Polsce maszyny Zetor Major 80, czyli uniwersalnego, nowoczesnego ciągnika o mocy 75 km, o wartości 200 tys. zł brutto, koszt polisy waha się od 1300 zł do około 3000 zł.

Różnice wynikają z zakresu ubezpieczenia, a także z odmiennych wycen w poszczególnych towarzystwach ubezpieczeniowych. Porównanie cen i zakresów pozwala jednak znaleźć najlepsze ubezpieczenie w korzystnej cenie.

Zakres ochrony ubezpieczeniowej

Przedłużając ochronę na ciągnik lub ubezpieczając nowy, rolnik powinien dokładnie sprawdzić, co obejmuje polisa. W niektórych ofertach wypłata odszkodowania następuje także w przypadku kradzieży części maszyny lub jego wyposażenia.

Poza kradzieżą, ubezpieczyciele wypłacają odszkodowania w przypadku:

• katastrofy żywiołowej,
• zderzenia ze zwierzęciem,
• działania zwierząt,
• wandalizmu,
• zderzenia z innym pojazdem lub przedmiotem.

W przypadku uszkodzenia i likwidacji szkody z AC dostępne są najczęściej warianty serwisowy, kosztorysowy (wycena ubezpieczyciela) lub naprawa w sieci partnerskiej ubezpieczyciela. W niektórych przypadkach oferowane są części oryginalne, a w tańszej wersji polisy - zamienniki.

Zrozumienie Ogólnych Warunków Ubezpieczenia (OWU)

Część ubezpieczycieli bardzo dokładnie opisuje w Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia (OWU) przyczyny szkody, które podlegają likwidacji i pozwalają na wypłatę odszkodowania. Jak podkreśla Izabela Szymańska, pojawiają się zapisy o kolizji z drzewem, wjechaniu w dziurę, pożarze, zatopieniu, wybuchu czy np. wystąpieniu niecodziennych zdarzeń. Może to być na przykład przegryzienie kabli przez gryzonie czy uderzenie kamienia w szyberdach.

Precyzyjny zapis to zaleta polisy, ale niektóre sformułowania mogą budzić wątpliwości użytkowników takich pojazdów. W takiej sytuacji najlepiej skonsultować się z doradcą, który pomoże w zrozumieniu niuansów polisy i porówna zakresy różnych ofert. Dzięki temu można zyskać dodatkową ochronę czy wsparcie, przykładem jest assistance, które jest dodawane przez niektórych, ale nie wszystkich ubezpieczycieli.

Poza zakresami ochrony, w Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia znajdują się tzw. wyłączenia, czyli sytuacje, w których do wypłaty odszkodowania nie dojdzie. Warto je dokładnie przeanalizować, ponieważ tutaj również pojawiają się różnice w ofertach ubezpieczycieli.

Działania organów ścigania w walce z kradzieżami

Skuteczne interwencje Policji

Policja regularnie prowadzi działania mające na celu odzyskiwanie skradzionych ciągników i zatrzymywanie sprawców. Poniżej przedstawiamy przykłady skutecznych interwencji:

• Odnalezienie ciągnika w Proszowicach: Policjanci z Proszowic w Małopolsce odnaleźli ciągnik rolniczy, skradziony z gospodarstwa przed świętami. Pojazd zniknął w nocy z gospodarstwa w gminie Koniusza, a poszkodowani rolnicy wycenili stratę na 20 tysięcy złotych. W sprawie zatrzymano 34-letnią kobietę i 27-letniego mężczyznę, którym grozi od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności.
• Szybka akcja w Dobrodzieniu: W miejscowości Kadłub Wolny skradziono ciągnik rolniczy marki Ursus. Policjanci z Dobrodzienia, tuż po godzinie 22:00, natychmiast udali się na miejsce. Dzięki zabezpieczonym śladom i przesłuchaniu poszkodowanych, operacyjni ustalili tożsamość podejrzewanego 36-latka oraz miejsce jego przebywania już kilkadziesiąt minut od zgłoszenia. Skradziony Ursus został odnaleziony zakryty plandeką i ukryty za zabudowaniami. Ustalono, że ten sam złodziej wcześniej ukradł inny traktor w Siedliskach, ale wjechał nim do rowu, co zmusiło go do kradzieży kolejnej maszyny. Mężczyzna został zatrzymany, usłyszał zarzuty kradzieży, do których się przyznał, i grozi mu do 5 lat więzienia.
• Sprawna interwencja w Skórczu: Policjanci z Komisariatu Policji w Skórczu potrzebowali zaledwie dwóch godzin, aby odnaleźć skradziony ciągnik rolniczy i zatrzymać sprawcę. Mieszkanka jednej z miejscowości w gminie Osiek zgłosiła kradzież i podejrzewała o nią swojego syna. Dzielnicowi, dzięki znajomości lokalnej społeczności i sprawnemu działaniu, szybko odnaleźli utracony ciągnik na posesji w innej miejscowości oraz zatrzymali 23-latka podejrzewanego o kradzież w kompleksie leśnym. Odzyskany traktor został przekazany właścicielce.

Walka ze zorganizowaną przestępczością

Zabezpieczenie ponad 170 maszyn i ciągników rolniczych to efekt wielomiesięcznej pracy policjantów z poznańskiego Centralnego Biura Śledczego Policji (CBŚP), pod nadzorem poznańskiego wydziału Prokuratury Krajowej. Policjanci zatrzymali 23 osoby podejrzane o udział w zorganizowanej grupie przestępczej, zajmującej się kradzieżami, a następnie legalizacją ciągników i maszyn rolniczych oraz oszustwami przy ich sprzedaży.

Śledczy zidentyfikowali 72 pojazdy pochodzące z kradzieży na terenie Unii Europejskiej, o łącznej wartości ponad 24 miliony złotych. Ustalono, że kradzieży ciągników dokonywano głównie na terenie Niemiec, Wielkiej Brytanii, Francji, Danii i Szwecji. Skradzione maszyny były następnie transportowane na terytorium RP, gdzie wyspecjalizowani członkowie grupy legalizowali je poprzez zmiany cech identyfikacyjnych i fałszowanie dokumentów. Tak przygotowane maszyny sprzedawano za pośrednictwem legalnie działających firm, z wykorzystaniem portali internetowych, niczego nie podejrzewającym klientom.

W trakcie wyjaśniania sprawy policjanci CBŚP współpracowali z Oficerami Łącznikowymi Ambasad RP w Wielkiej Brytanii i Niemczech, co pozwoliło na szybką wymianę informacji między służbami. W wielu realizacjach na terenie całego kraju brali udział funkcjonariusze kilkunastu jednostek policji, a także funkcjonariusze Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej.

W efekcie wielomiesięcznej pracy zatrzymano 23 podejrzanych, w tym 8 osób podczas dwóch transakcji przekazywania maszyn rolniczych, skradzionych zaledwie kilkadziesiąt godzin wcześniej w Niemczech. Podejrzanym przedstawiono zarzuty kierowania oraz udziału w zorganizowanej grupie przestępczej, a także zarzuty kradzieży, paserstwa, oszustw, fałszowania dokumentów i przerabiania znaków legalizacyjnych. W stosunku do 17 zatrzymanych sądy zastosowały tymczasowe aresztowania.

Z ustaleń śledczych wynika, że podejrzani uczynili z tych przestępstw stałe źródło dochodów. Zabezpieczono mienie na łączną kwotę prawie 1,9 miliona złotych. Podczas ostatniej realizacji w województwie kujawsko-pomorskim zabezpieczono 3 ciągniki rolnicze i ładowarkę teleskopową skradzione w Niemczech, o łącznej wartości około 1,4 miliona złotych. Mężczyzna, u którego zabezpieczono maszyny, został tymczasowo aresztowany na 3 miesiące. W wyniku badań z udziałem biegłego z dziedziny mechanoskopii zidentyfikowano 72 pojazdy mechaniczne pochodzące z kradzieży na terenie UE o łącznej wartości ponad 24 miliony złotych. Śledczy nadal ustalają dokładną liczbę tak zalegalizowanych pojazdów i maszyn rolniczych.

Fałszywe zgłoszenia kradzieży

Niestety, zdarzają się również przypadki fałszywych zgłoszeń kradzieży. Przykładem może być interwencja mundurowych z Komisariatu Policji w Solcu-Zdroju. Dyżurny Komendy Powiatowej Policji w Busku-Zdroju otrzymał zgłoszenie o kradzieży ciągnika rolniczego z terenu gminy Wiślica. 35-letnia zgłaszająca oraz jej 40-letni mąż potwierdzili wersję o zniknięciu traktora z garażu. Jednak podczas drobiazgowego ustalania przebiegu wydarzeń, mężczyzna w końcu przyznał się, że dzień wcześniej wjechał ciągnikiem w dziurę, a potem uderzył w przeszkodę i urwał koło. Do domu wrócił pieszo, a żonie powiedział, że traktor zaparkował w garażu. Stróże prawa sporządzili szczegółową notatkę z interwencji i będą wyjaśniać, czy nie doszło do wywołania niepotrzebnej czynności poprzez wprowadzenie w błąd organu ochrony bezpieczeństwa, co stanowi wykroczenie.

tags: #skradziono #ciagnik #rolniczy