Kładka Śliwno-Waniewo, zlokalizowana w malowniczym Narwiańskim Parku Narodowym, to niezwykła konstrukcja umożliwiająca przejście przez tereny bagien i rozlewisk Narwi. Łączy ona dwie miejscowości leżące po przeciwnych stronach rzeki: Śliwno (administracyjnie należące do gminy Choroszcz) i Waniewo (gminy Sokoły). Dzięki swojej unikalnej budowie, kładka przyciąga wielu turystów, oferując możliwość podziwiania walorów rzeki Narwi, nazywanej Podlaską Amazonią, bezpośrednio z obszaru jej rozlewisk. Rzeka Narew wyróżnia się tym, że nie płynie jednym korytem, a tworzy misterną siatkę mniej lub bardziej wąskich nitek, w zależności od poziomu wody.
Historia Kładki Śliwno-Waniewo
Historia przepraw w tym miejscu sięga XV wieku. Wówczas Narew była rzeką graniczną pomiędzy Litwą a Mazowszem, a przez ten teren przebiegał ważny trakt handlowy łączący Koronę i Litwę (prowadzący z Korony przez Sokoły, Waniewo, Śliwno, Choroszcz, Knyszyn, Grodno, aż do Wilna). W najbliższej okolicy istniały trzy mostowe przeprawy: w Surażu, Śliwnie-Waniewie i Tykocinie.
W 1511 roku w miejscu obecnej kładki wybudowano drewniany most. Po obu jego stronach znajdowały się karczmy prowadzone przez Żydów, gdzie podróżni, zwłaszcza kupcy, raczyli się okowitą - przed przeprawą dla nabrania odwagi i na szczęście, a po przejeździe, ciesząc się z udanej podróży. Mniej więcej w połowie długości mostu, na najwyższym miejscu, a tuż obok wieży widokowej, znajdowała się strażnica mostu, zwana Grodziskiem lub Zamczyskiem (obecnie w tym miejscu zlokalizowany jest punkt widokowy). Miała ona za zadanie pilnowanie mostu przed pożarem, pobieranie myta i ochronę granicy.
Pierwszy most przetrwał zaledwie 10 lat. W 1521 roku, na skutek walk zwaśnionych rodów szlacheckich Hlebowiczów z Waniewa i Gasztołdów z Tykocina, most został spalony, a razem z nim całe Waniewo. Po opadnięciu emocji przeprawę odbudowano i z przerwami, spowodowanymi głównie przez naturę (np. krę podczas mroźnych zim), służyła mieszkańcom aż do 1915 roku. W czasie, gdy most był w budowie lub naprawie, przeprawa odbywała się promami, a przekopany w tym celu kanał został nazwany „promówką”. Ostatecznie most został celowo spalony 25 sierpnia 1915 roku przez wycofujące się wojska.
Obecna kładka turystyczno-edukacyjna została oddana do użytku w 2009 roku. Liczy około 1100 m długości i jest uważana za obiekt architektoniczny unikalny w skali województwa. Jej konstrukcja została dostosowana do warunków środowiskowych i potrzeb ochrony środowiska, ponieważ znajduje się na terenie Narwiańskiego Parku Narodowego.
Jak Wygląda i Funkcjonuje Kładka Śliwno-Waniewo?
Kładka ma 1050 m długości (inne źródła podają ok. 1100 m) i 1.2 m szerokości, praktycznie cała prowadzi przez tereny rozlewisk narwiańskich, zatapiając się w meandry rzeczne i pozwalając na poznawanie tego, co normalnie jest niedostępne. Konstrukcja kładki składa się z drewnianych pomostów, z obu stron osłoniętych drewnianymi barierkami. Podłoże ścieżki wyłożone jest metalową siatką dla zabezpieczenia przed poślizgiem. Co jakiś czas barierki są celowo przerwane, aby umożliwić zwierzętom przejście na drugą stronę.
W kilku miejscach widoki można podziwiać z wież widokowych, które mogą również służyć jako schronienie podczas deszczu. Największa z wież znajduje się mniej więcej w połowie drogi, w lokalizacji dawnego grodziska strzegącego przeprawy. Jego pozostałości znaleziono podczas wykopalisk archeologicznych w 2014 roku.
Samoobsługowe Przeprawy Pływające
Najciekawszym elementem kładki są cztery ruchome elementy na pontonach, które służą do samodzielnej przeprawy przez koryta rzeki tam, gdzie drewniana kładka ma przerwę. Pomosty są samoobsługowe. Aby przeprawić się na drugą stronę:
- Należy poszukać łańcucha przypiętego z jednej strony do podłoża kładki, z drugiej do pomostu.
- Przyciągnąć pomost do siebie i wejść na pokład.
- Następnie, za pomocą łańcucha (lub stalowych lin znajdujących się nad barierkami) przypiętego od strony wody, przeciągnąć pomost na drugi brzeg siłą własnych mięśni.
- Pływając, prosimy zamykać bramki bezpieczeństwa i płynąć powoli, unikając zderzenia z kładką.
W zależności od wielkości pomostu, jednorazowo może znajdować się na nim od 10 do 15 osób (mniejsze pomosty limitują do 5 osób - 425 kg lub 10 osób - 850 kg). Należy zwracać uwagę na równomierne rozmieszczenie osób. Przeciągnięcie promu wymaga siły, ale jest możliwe do wykonania nawet przez jedną osobę. Pomosty są na tyle duże, że bez problemu zmieszczą się na nich rowerzyści (należy go prowadzić).
ATRAKCJE PODLASIA ! Kładki Śliwno - Waniewo
Ważne Informacje Dotyczące Przepraw
- Możliwość przedostania się na drugi brzeg jest uzależniona od aktualnego poziomu wody. Gdy wody jest zbyt mało, różnica wysokości jest na tyle duża, iż służby parku zamykają kładkę.
- Podczas przejścia z kładki na tratwę i na odwrót trzeba być bardzo ostrożnym, zwłaszcza przy dużej różnicy poziomów (ponad 0,5 m przy niskim stanie wody). Wyprawa z wózkiem dziecięcym jest z tego powodu raczej niezalecana, a przy niskim poziomie wody może być wręcz niemożliwa.
- Dzieci i młodzież do lat 15 mogą korzystać z przeprawy wyłącznie pod opieką osób dorosłych.
- Nie wolno przywiązywać pontonów łańcuchami do kładki, ponieważ uniemożliwia to skorzystanie z przeprawy przez inne osoby.
- Na tratwie nie wolno się wygłupiać ani huśtać nią na środku rzeki. Trzeba stabilnie rozkładać ciężar i spokojnie stać podczas przeprawy, aby uniknąć tragicznych konsekwencji wywrotki.
Spacer po Kładce Śliwno-Waniewo i Bogactwo Doznań
Krocząc kładką, można docenić urok tego miejsca. Wokół rozciąga się przepiękny widok na trzcinowe zarośla, pomiędzy którymi wije się błękitna nitka Narwi, przybierająca postać szerokich rozlewisk lub cienkiej strugi w zależności od pory roku. Jest to miejsce, do którego bez kładki niewielu by trafiło, a które kryje ogrom fascynujących skarbów natury.
Gdy na kładce jest mało ludzi, wyraźnie słychać śpiewy ptaków i wszechobecne dźwięki otaczającej przyrody. Wrażenie potęguje świadomość bogactwa roślinności i zwierząt. Z kładki widać gęsi, żurawie, rybitwy, a także majestatyczne łosie, pracowite bobry i sprytne łasice. Woda jest domem dla wielu gatunków ryb, a szuwary ukrywają tysiące gatunków wyjątkowych owadów. Warto kontemplować ten cud natury, a z lornetką w dłoni wrażenia będą jeszcze intensywniejsze.
Informacje Praktyczne
Lokalizacja i Dojazd
Kładka znajduje się około 25 km na zachód od Białegostoku, na terenie Narwiańskiego Parku Narodowego. Wejście na nią możliwe jest zarówno od strony miejscowości Śliwno, jak i Waniewo.
Wejście od strony Śliwna
Aby dojechać na kładkę do Śliwna od strony Białegostoku, należy kierować się na Krupniki, a następnie podążać prosto przez 14 km (wzdłuż drogi ciągnie się ścieżka rowerowa Green Velo). Na 14 km należy skręcić w lewo, w kierunku miejscowości Konowały. Od tego skrętu do kładki jest jeszcze 5,5 km. W Konowałach trzeba skręcić w prawo (jest tam wyraźny znak). Po dojechaniu do Śliwna trzeba przejechać prosto przez całą miejscowość. Na końcu drogi znajduje się niewielki parking i mini sklepik. Wejście na kładkę jest praktycznie zaraz za nim.
Wejście od strony Waniewa
Alternatywna, choć dłuższa droga, to wyjazd z Białegostoku na Kleosin, drogą 678 i w Łupiance Starej skręcić na Waniewo (długość tej drogi to 34 km). W samym Waniewie należy poszukać budynku Centrum Informacji Turystycznej i wejść na jego teren. Przy budynku znajduje się spory plac zabaw. Wejście na kładkę znajduje się nieco niżej. Niestety, wieża widokowa w Waniewie jest obecnie na tyle zniszczona, że nie można na nią wchodzić.
Bilety
Kładka Śliwno-Waniewo znajduje się na terenie Narwiańskiego Parku Narodowego, do którego wejście jest biletowane. Jednodniowy bilet kosztuje 5 zł dla osoby dorosłej oraz 2,5 zł za bilet ulgowy (inne źródła podają 8 zł normalny, 4 zł ulgowy). Bilety można kupić w Śliwnie w sklepie przy kładce, w Waniewie, w siedzibie parku w Kurowie, a także przez Internet. Wejście na kładkę nie jest dodatkowo biletowane.
Kiedy najlepiej odwiedzić kładkę?
- Wiosną poziom wody jest zazwyczaj dosyć wysoki i nie ma problemu z przeprawami.
- Latem rozlewiska pełne są bujnej zieleni, natomiast zdarza się, że poziom wody jest dosyć niski i nie wszystkie przeprawy będą możliwe. W takim przypadku najlepiej jest wejść na kładkę od strony Śliwna, ponieważ pierwsza przeprawa od strony Waniewa jako pierwsza osiada na mieliźnie.
- W weekendy kładka tętni życiem, co utrudnia docenienie walorów przyrody.
- W pozostałe dni tygodnia panuje zazwyczaj totalna pustka lub można spotkać nieliczne osoby, co sprzyja spokojnemu podziwianiu natury, zwłaszcza podczas popołudniowego zachodu słońca.
Czy da się przejść przez całą kładkę?
Obecnie (stan na marzec 2021) z uwagi na stan techniczny kładka była niedostępna od strony Waniewa. Ostatnia przeprawa przed Waniewem była nieczynna, co oznaczało, że trzeba było wchodzić na kładkę od strony Śliwna, przejść praktycznie całą drogę i zawrócić. Zazwyczaj i tak zwiedza się kładkę w dwie strony, gdyż droga powrotna inną trasą (np. ze Śliwna do Waniewa i z powrotem) ma kilkadziesiąt kilometrów. Kładka została gruntownie wyremontowana w 2019 roku i według niektórych źródeł, obecnie jest dostępna na całej trasie (stan po remoncie w 2023 roku). Jednak niskie stany wody mogą nadal uniemożliwiać korzystanie z niektórych przepraw.
Wypadek na kładce Śliwno-Waniewo
Przykładem nieodpowiedzialnego zachowania jest wypadek, który wydarzył się w marcu 2019 roku, zaraz po remoncie i otwarciu kładki w nowym sezonie. W jeden z weekendów, z powodu zbyt dużej liczby osób i nieodpowiedzialnego huśtania tratwą, jedna z platform się wywróciła. Turyści, w tym dzieci z wózkami, wpadli do zimnej wody. Na szczęście nikomu nic poważnego się nie stało. Na miejsce przyjechały dwa zastępy straży pożarnej i policja, a wszyscy turyści zostali ewakuowani. Incydent pokazał, że nurt Narwi potrafi być zwodniczy, a rzeka w tych miejscach dość głęboka, co mogło skończyć się tragicznie. Po wypadku kładka miała zostać zamknięta na czas naprawy. Ważne jest przestrzeganie limitów osób na platformach i zachowanie ostrożności.
ATRAKCJE PODLASIA ! Kładki Śliwno - Waniewo
Co zobaczyć w pobliżu Kładki Śliwno-Waniewo?
Odwiedzając kładkę, warto również poznać inne atrakcje województwa podlaskiego. W okolicy znajdują się dostrzegalnie, w których można odpocząć i schować się przed wiatrem lub deszczem, a także tablice edukacyjne z informacjami o narwiańskiej faunie i florze. Dla miłośników natury i obserwacji ptaków, kładka i wieża widokowa są doskonałym miejscem do ich obserwacji, gdyż w okolicach kładki gniazdują liczne ptaki. Szczególnie polecamy nocleg w Wieży Kruszewo, gdzie z korytarza można wejść na wieżę widokową wyposażoną w lornetkę do obserwacji łosi i ptaków, zasypiając przy ich śpiewie.