W trosce o prawidłowe funkcjonowanie i długowieczność koparko-ładowarek JCB 3CX, kluczowe jest regularne serwisowanie i dbanie o stan elementów ruchomych, takich jak ślizgi. Znajdują się one w wysuwie ramienia oraz w podporach stabilizujących, umożliwiając płynne przesuwanie się metalowych części względem siebie. Maszyny budowlane pracują zazwyczaj w trudnych warunkach, co sprawia, że wymiana ślizgów jest czynnością, którą należy przeprowadzać stosunkowo często.
Ślizgi ramienia teleskopowego
Ślizgi ramienia teleskopowego są kluczowymi elementami prowadzącymi wewnętrzną, wysuwaną część ramienia. Ich zadaniem jest zapewnienie płynnego ruchu teleskopu, kasowanie luzów oraz ochrona metalowych powierzchni ramion przed wytarciem. Są to elementy eksploatacyjne, które celowo zużywają się, aby chronić znacznie droższe, metalowe elementy ramienia. Koszt wymiany kompletu ślizgów jest znikomy w porównaniu do ryzyka uszkodzenia siłownika wysuwu lub samego ramienia.
Charakterystyka i rodzaje ślizgów ramienia
Wysokiej jakości górny ślizg wysuwu tylnego ramienia (teleskopu) wykonany jest z wytrzymałego tworzywa o niskim współczynniku tarcia. Oferowane ślizgi są toczone i wykonane z jednego elementu, co czyni je znacznie trwalszymi niż te produkowane metodą wtryskową. Wykonane są z poliamidu, co powoduje, że charakteryzują się bardzo dobrymi właściwościami mechanicznymi, odpornością na ścieranie i małymi współczynnikami tarcia. Poliamid gwarantuje stałość kształtu w podwyższonych temperaturach, odporność na działanie benzyn i rozpuszczalników, a także wysoką sztywność i stabilność wymiarową. Wykazują również bardzo dużą udarność nawet w niskich temperaturach, tłumienie drgań oraz dobrą odporność chemiczną.
Numery porównawcze i wymiary
- Ślizg górny: Numery porównawcze: 123/03214. Wymiary: Długość: 300 mm, Szerokość: 30 mm, Grubość: 15 mm. Rozstaw śrub: 220 mm. Śruba M10x1,5. Modele maszyn: 3CX, 4CX i inne.
- Ślizg dolny: Numery porównawcze: 123/03215. Wymiary: Długość: 300 mm, Szerokość: 47 mm, Wysokość: 20 mm. Na maszynę wymagane są 4 sztuki.
- Podkładka metalowa ślizgu dolnego: Numery porównawcze: 331/30894. Wymagane 4 sztuki na maszynę.
Powyższa lista ma charakter poglądowy. Ślizgi te są stosowane w modelach maszyn 3CX, 4CX, 5CX.
Wymiana ślizgów w wysuwie tylnego ramienia
Wymiana ślizgów w ramieniu koparkowym wymaga jego unieruchomienia i zabezpieczenia. Zawsze używaj blokady serwisowej ramienia oraz certyfikowanych podpór. Nigdy nie polegaj wyłącznie na hydraulice maszyny. Dla pełnej regeneracji teleskopu, zawsze wymieniaj ślizgi dolne razem z górnymi. Luz na teleskopie jest kasowany przez cały system ślizgów - zarówno górnych, jak i dolnych. Wymiana tylko jednego rodzaju ślizgów nie przyniesie oczekiwanego rezultatu i spowoduje przyspieszone zużycie nowych elementów. W modelach z 1993 roku (i podobnych) ślizgi są całkowicie widoczne, podczas gdy w nowszych modelach są one zabudowane.
JCB 3CX w akcji # 269 Naprawa teleskopu. Serwis.
Procedura wymiany ślizgów w wysuwie
- Przygotowanie maszyny: Przed przystąpieniem do pracy należy odpiąć osprzęt roboczy, taki jak łyżka i szybkozłącze, aby maksymalnie odciążyć teleskop. W przypadku łyżki, zaleca się odłączenie również siłownika zamykania łyżki poprzez odkręcenie jego śrub mocujących prowadnice węży.
- Wysunięcie teleskopu: Wysuń teleskop do oporu.
- Demontaż sworznia: Wybij sworzeń i całkowicie wyciągnij teleskop. W tym celu zazwyczaj potrzebne są dwie osoby.
- Demontaż górnych ślizgów: Podeprzyj maszynę na łyżce lub innym elemencie, a następnie wybij górne ślizgi (dalsze od łyżki).
- Demontaż dolnych ślizgów: Podnieś ramię, aby łyżka znalazła się lekko nad ziemią, co stworzy potrzebny luz. Następnie wybij pozostałe górne ślizgi. Ponownie podeprzyj maszynę i wyciągnij dolne, trójkątne ślizgi, które są bliżej łyżki.
- Czyszczenie i kontrola: Przed montażem nowych ślizgów, dokładnie oczyść i sprawdź powierzchnie ramion, na których będą one osadzone.
- Montaż nowych ślizgów: Wymianę ślizgów rozpoczynamy od trzech tylnych. W przypadku występowania podkładek pod starymi ślizgami, zaleca się zachowanie ich lub zastosowanie nowych o podobnej grubości. Po zamontowaniu nowych ślizgów, wsuń teleskop z powrotem, najlepiej za pomocą wciągarki ręcznej, do połowy długości ramienia. Sprawdź luz. Jeśli jest zbyt duży, wyciągnij teleskop ponownie, dołóż podkładki i powtórz operację. Po uzyskaniu optymalnego luzu, można podpiąć siłownik wysuwu i zabezpieczyć go nowymi segerami. Następnie wymień czwarty ślizg tylny na górze, potem dolny przedni, dwa boczne z przodu i ostatni górny przedni wraz z płytą. W każdym przypadku dodawaj lub odejmuj podkładki, aby uzyskać prawidłowe spasowanie.
- Kontrola spasowania: Po dokręceniu górnej płyty wraz ze ślizgiem, uruchom maszynę i kilkukrotnie poruszaj siłownikiem do przodu i do tyłu. Sprawdź spasowanie ślizgów. Jeśli obudowa wysuwu jest gorąca, oznacza to, że konieczne jest odjęcie podkładek.
- Montaż łyżki: Na końcu zamontuj łyżkę i jej siłownik.
Ważne wskazówki dotyczące wymiany ślizgów w wysuwie
- Jeśli śruby mocujące ślizgi są już na wyczerpaniu (nie można ich już dokręcić), wyjęcie podkładek nie przyniesie długoterminowego efektu. W takiej sytuacji konieczna może być wymiana śrub lub zastosowanie podkładek o większej grubości, co jednak wymaga ponownego rozebrania elementów.
- W przypadku zapieczonego sworznia w siłowniku teleskopu, wymiana ślizgów jest możliwa po usunięciu górnych ślizgów. Pozwala to na wysunięcie dolnych ślizgów, ich wymianę, a następnie ponowny montaż górnych ślizgów.
- Do smarowania powierzchni ślizgowych, gdzie występuje tarcie ślizgowe, a nie obrotowe, najlepiej stosować specjalistyczne preparaty, takie jak smar woskowy (np. HYPTRON - Wax Grease SHIELD). Zapewnia on idealny poślizg i ochronę przed korozją.
Regulacja luzów na ślizgach ramienia
Regulacja luzów na ślizgach tylnego ramienia odbywa się za pomocą śrub znajdujących się z boku ramienia - po trzy z każdej strony. W niektórych przypadkach pod śrubami znajdują się podkładki.
Zasada regulacji
Zasada regulacji opiera się na dokręcaniu dolnych ślizgów, podczas gdy górne ślizgi są zazwyczaj na stałe przykręcone. Podkładki umieszczone pod śrubami ślizgów zapobiegają wbijaniu się śruby w tworzywo ślizgu i zapewniają równomierne dociskanie. Jeśli śruby są już dokręcone do końca, a luz nadal występuje, oznacza to, że zarówno ślizgi, jak i metalowe prowadnice na podporze są nadmiernie zużyte. W takim przypadku może być konieczna regeneracja (naspawanie i obróbka) samej podpory lub jej wymiana. Dodawanie lub odejmowanie podkładek jest metodą regulacji, która pozwala na precyzyjne kasowanie luzów.
Ślizgi w podporach stabilizujących
Podpory stabilizujące w koparko-ładowarkach pełnią kluczową rolę w zapewnieniu stabilności maszyny podczas pracy tylną łyżką. Prawidłowe działanie podpór zależy od stanu ślizgów, w które są wyposażone.
Wymiana ślizgów w podporach
Wymiana ślizgów w podporach stabilizujących wymaga podniesienia i zabezpieczenia tyłu maszyny. Należy zawsze używać certyfikowanych podpór warsztatowych (kobyłek) o odpowiedniej nośności.
Procedura wymiany ślizgów w podporach
- Zabezpieczenie maszyny: Podnieś i zabezpiecz tył maszyny certyfikowanymi podporami warsztatowymi.
- Demontaż siłownika: Wybij dolny i górny sworzeń, a następnie wyjmij siłownik podnoszenia podpór.
- Demontaż tuby: Wyciągnij tubę suwnicą do góry.
- Demontaż ślizgów: Wyciągnij dwa ślizgi znajdujące się w obudowie.
- Czyszczenie: Bardzo dokładnie oczyść wnętrze obudowy, aby nowe ślizgi nie napotykały oporu.
- Montaż nowych ślizgów: Zacznij od założenia ślizgów w obudowie. Wybierz ślizgi o średniej grubości, a następnie zamontuj górne ślizgi, dokładnie je dopasowując. Włóż tubę do obudowy, pomagając sobie młotem w razie potrzeby. Tubę wciskaj do momentu, aż dolny otwór na sworzeń znajdzie się poniżej obudowy. Włóż siłownik i zablokuj go sworzniem, zabezpieczając go nowymi segerami. Otwór w tubie musi się zgrać z główką siłownika. Załóż płytę podpory z nowym sworzniem. Ostatnią czynnością jest zakładanie ślizgów dolnych. Siłę ich docisku reguluje się poprzez dodawanie lub ujmowanie podkładek.
- Powtórzenie procedury: Powtórz procedurę dla drugiej podpory.
- Testowanie: Po zakończeniu montażu, odpal maszynę i wysuń podpory. Powinien być wyczuwalny lekki opór. Energicznymi ruchami ramieniem sprawdzaj stabilność maszyny.
Dodatkowe informacje dotyczące ślizgów podporowych
- Ślizg regulacyjny (grzybek) podpory stabilizatora jest wykonany z wytrzymałego tworzywa o niskim współczynniku tarcia i służy do kasowania luzów między wewnętrzną a zewnętrzną częścią podpory. Precyzyjna regulacja za pomocą gwintu pozwala na idealne dopasowanie.
- W ofercie dostępne są również ślizgi górne o różnej grubości (np. 5mm, 6.4mm, 7.4mm) do kasowania większych luzów. Dostępne są również inne części do regeneracji podpory, takie jak ślizg dolny wkładany (2 szt. na stronę) oraz ślizg dolny metalowy (2 szt.).
- Regularne mycie ślizgów, poprzez wlewanie wody do wnętrza tuby, pomaga wypłukać nagromadzony brud i zapobiega szybszemu zużyciu części maszyny.
Odpinanie i montaż łyżki w JCB 3CX
Wymiana osprzętu roboczego, takiego jak łyżka, wymaga precyzyjnego przeprowadzenia każdego etapu, aby zapewnić długowieczność maszyny i bezpieczeństwo operatora.
Przygotowanie do demontażu
- Zatrzymaj maszynę na równym, utwardzonym terenie.
- Całkowicie wyłącz układ napędowy, ustawiając silnik w pozycji neutralnej i zabezpieczając kluczyki.
- Rozpręż układ hydrauliczny poprzez kilkukrotne poruszenie joystickami.
- Upewnij się, że koparka jest unieruchomiona nie tylko postojowo, ale również hydraulicznie, stosując zawory odcinające lub blokady zapadkowe.
Procedura odpinania łyżki
- Demontaż zabezpieczeń: Usuń zabezpieczenia trzpieni łyżki (zawleczki, pierścienie).
- Podparcie łyżki: Podeprzyj łyżkę dedykowanymi podporami o szerokiej podstawie.
- Wyjęcie trzpieni: Po usunięciu zabezpieczeń i podparciu łyżki, delikatnie wycofaj ramię, aby wyjąć trzpienie.
Procedura montażu łyżki
- Kontrola stanu technicznego: Przed montażem sprawdź stan techniczny tulei prowadzących, gniazd i otworów na trzpienie. Usuń wszelkie zanieczyszczenia.
- Pozycjonowanie łyżki: Ustaw łyżkę w linii z ramieniem i głowicą siłownika, minimalizując luzy.
- Osadzenie trzpieni: Powoli opuść ramię do momentu kontaktu z punktem montażowym i osadź trzpienie.
- Montaż zabezpieczeń: Zamontuj zawleczki zabezpieczające.
Kontrola końcowa
Wykonaj powolne ruchy testowe siłownikiem przy niskich obrotach silnika, sprawdzając, czy nie występują nienaturalne dźwięki lub ruchy.