Huta Stalowa Wola (HSW), niegdyś polski producent maszyn, pozostawiła po sobie znaczący ślad w historii inżynierii budowlanej. Materiały wideo dostępne online, takie jak te prezentujące rodzinę maszyn budowlanych HSW, oferują wgląd w dziedzictwo firmy. Wśród nich znajdują się spycharki, ładowarki, spycharkoładowarki oraz wywrotki.
W drodze do bardziej zielonej przyszłości | Merol, zakład w Stalowej Woli
Legendarna wywrotka samojezdna Mamut 200
Na szczególną uwagę zasługuje wywrotka samojezdna Mamut 200. Współcześnie maszyna ta, z uwagi na swoje gabaryty i przeznaczenie, prawdopodobnie zostałaby sklasyfikowana jako wozidło. Według dostępnych informacji, zbudowano jedynie około 45 sztuk Mamutów 200, a co więcej, żadna z nich nie ocalała do dziś. Ślady sprzętu HSW można było znaleźć nawet w najbardziej odległych zakątkach świata - kiedyś, podczas oglądania dokumentu z Antarktydy, gdzie odgarniano śnieg, na sprzęcie widniał napis „Stalowa Wola”.
Z maszynami HSW wiąże się wiele wspomnień. Jeden z użytkowników opowiadał o czasach, kiedy przepływano 4 km rzeką Buczynką na nadmuchanej dętce, aby dotrzeć do ładowarki Ł3P, którą ktoś „skołował z zakładu”. Inne wspomnienie dotyczy lektora, którego głos, zdaniem wielu, zawsze czytał dokumentalne filmy, kojarząc się z ciepłym, świetnym głosem. Nie brakuje też anegdot z budowy. Pewien koleś zgłosił się do rozplantowania i wywiezienia góry ziemi na trudnym terenie, gdzie dominowała glina i było dość miękko. Przyjechał ładowarką, wjechał, dwa razy przejechał, po czym ugrzązł po osie, kończąc tym samym pracę. W efekcie, zostały „wąwozy jak na Marsie”.
Ewolucja i przyszłość: Elektryczne maszyny budowlane ze Stalowej Woli
Współczesna Stalowa Wola to również centrum innowacji w branży maszyn budowlanych. Spółka Liugong Dressta Machinery (LDM) ze Stalowej Woli zakończyła dwutygodniowe testy swojej pierwszej elektrycznej ładowarki kołowej, model 856H E-Max. Jest to pierwsza maszyna tej klasy w Polsce.
Technologia i parametry elektrycznej ładowarki
W testowanej maszynie o masie eksploatacyjnej 21 ton, zamiast konwencjonalnej jednostki wysokoprężnej (silnika diesla), zamontowano akumulatory LFP. Pełna nazwa w języku angielskim to Lithium Ferro Phosphate Battery. Pojemność magazynowania energii elektrycznej akumulatorów w testowanej maszynie wynosi 423 kilowatogodziny (kWh), co pozwala na nieprzerwaną pracę w pełnym cyklu produkcyjnym przez ponad 10 godzin. Elektryczna ładowarka jest również bardzo cicha i praktycznie nie emituje hałasu podczas prowadzenia prac, a dodatkowo zwraca na siebie uwagę kolorem. Wybór partnera do testów nie był przypadkowy, gdyż postępująca urbanizacja i zmiany klimatyczne zwiększają konieczność ograniczenia emisji CO2 w budownictwie, wpisując się w ogólnoświatowy trend.
Historia zakładu w Stalowej Woli i inne elektryczne maszyny w Polsce
We wrześniu 2023 roku chiński koncern sprzedał swój stalowowolski zakład, który ponownie stał się własnością HSW. Ostatnia żółta maszyna budowlana, ciężka spycharka TD-40 Extra, zjechała z taśmy montażowej 11 maja 2023 roku. W Polsce elektryczne maszyny budowlane to wciąż konstrukcyjne ciekawostki. W kwietniu 2021 roku pierwsza spycharka wyposażona w napęd elektryczny pojawiła się w naszym kraju na budowie Budimeksu. Wcześniej, od października 2020 roku, firma Lafarge (obecnie Holcim Polska) używała w kopalni kruszywa Kujawy ładowarkę hybrydową CAT (elektryczno-spalinową), która spalała znacznie mniej paliwa w porównaniu do tradycyjnej maszyny o zbliżonych parametrach. Z kolei w 2022 roku zakłady Górażdze testowały na terenie Warszawy elektryczny betonowóz, czyli tak zwaną „gruszkę na beton”. Pojazd o mocy 290 koni mechanicznych ma zasięg około 120 km i pozwala na mniej więcej ośmiogodzinny czas pracy. Po polskich drogach jeździ też kilka elektrycznych ciężarówek o całkowitej masie powyżej 16 ton. Największym problemem w ich eksploatacji jest dostępność stacji szybkiego ładowania. Przykładem przyszłościowej polityki jest norweskie Oslo, które do 2025 roku zakłada elektryfikację wszystkich komunalnych placów budowy, a do 2030 roku pozostałych projektów budowlanych prowadzonych na terenie miasta.
Fabryka Maszyn Leżajsk - kontynuacja tradycji HSW
Przedsiębiorstwo Fabryka Maszyn Leżajsk Sp. z o.o. (FML) powstało w 1970 roku jako filia Huty Stalowa Wola. Dziś FML zatrudnia fachowych, doświadczonych i emocjonalnie związanych z fabryką pracowników. Największym atutem betonomieszarek produkcji FML jest ich wytrzymałość, jakość wykonania oraz niezawodność działania. W zakresie zabudowywania pojazdów betonomieszarkami, Fabryka Maszyn w Leżajsku współpracuje ze wszystkimi liczącymi się producentami podwozi. Dzięki temu FML może oferować korzystne ceny na podwozia, którymi dysponuje jako firma zabudowująca. Dział konstrukcyjny FML dobiera podwozia pod betonomieszarki w taki sposób, aby były one optymalnie i właściwie dostosowane pod określoną pojemność zabudowy. Warto pamiętać, że betonomieszarka to maszyna ważąca 21 ton.
Incydenty z wywrotkami: wypadek w gminie Czersk
W poniedziałek, 16 marca 2026 roku, w powiecie chojnickim doszło do zdarzenia drogowego. Około godziny 9:40 na udostępnionej do ruchu leśnej drodze Olszyny-Kwieki w gminie Czersk, wywróciła się ciężarówka z drewnem. Kierowca został ukarany mandatem.