Prowadzenie gospodarstwa rolnego i profesjonalne stosowanie środków ochrony roślin wiąże się z koniecznością spełnienia określonych wymogów prawnych. Zgodnie z polskim prawem, każdy rolnik musi posiadać aktualne zaświadczenie o ukończeniu szkolenia chemizacyjnego, potocznie nazywanego kursem na opryskiwacz. Brak takiego dokumentu uniemożliwia legalny zakup preparatów dla użytkowników profesjonalnych, a kontrola Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORiN) może skutkować mandatem.

Kurs na opryskiwacz - podstawy prawne i cel
Oficjalna nazwa kursu to „szkolenie w zakresie stosowania środków ochrony roślin sprzętem naziemnym”. Jest to obowiązkowe przeszkolenie wymagane przez Ustawę z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin. Celem szkolenia jest przygotowanie rolników do bezpiecznego i efektywnego stosowania preparatów, z uwzględnieniem przepisów prawnych, zasad integrowanej ochrony roślin oraz techniki wykonywania zabiegów opryskiwaczem.
Rolnicy jako profesjonalni użytkownicy środków ochrony roślin muszą spełniać określone wymagania, aby legalnie wykonywać zabiegi ochronne. W praktyce dokument ten powinien być okazywany również przy zakupie środków ochrony roślin.
Kto musi ukończyć szkolenie?
Obowiązek ukończenia kursu dotyczy szerokiej grupy osób, które w swojej działalności zawodowej mają kontakt ze środkami ochrony roślin przeznaczonymi dla użytkowników profesjonalnych. Bez ważnego zaświadczenia rolnik nie ma prawa legalnie kupować preparatów przeznaczonych dla użytkowników profesjonalnych.
Uprawnienia do stosowania środków ochrony roślin nie są wymagane od osób, które kupują preparaty w małych opakowaniach do użytku amatorskiego (np. na balkonie czy na działce rekreacyjnej).
Rodzaje i ważność szkoleń chemizacyjnych
Szkolenie podstawowe
Szkolenie uzupełniające (odświeżające)
Szkolenie podstawowe z zakresu stosowania środków ochrony roślin przeznaczone jest dla osób, które nigdy wcześniej nie odbyły takiego kursu i nie posiadają zaświadczenia, lub których zaświadczenie wygasło dawno temu. Trwa dwa dni i obejmuje 14 godzin zajęć, w tym 3,5 godziny praktyki.
Jeśli posiadasz zaświadczenie, którego ważność dobiega końca (lub już wygasło), potrzebujesz szkolenia uzupełniającego. Jest to odświeżenie uprawnień co 5 lat. Szkolenie uzupełniające trwa jeden dzień, obejmuje 4 godziny, w tym 1,5 godziny zajęć praktycznych i kończy się egzaminem wewnętrznym oraz wydaniem nowego zaświadczenia.
Zaświadczenie wydawane jest na okres 5 lat od dnia ukończenia szkolenia.
Co grozi za brak uprawnień?
Stosowanie środków ochrony roślin bez ważnego zaświadczenia to wykroczenie, które podczas kontroli ze strony Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa wiąże się z realnymi konsekwencjami finansowymi. Oprócz kar za brak zaświadczenia, rolnik bez aktualnych uprawnień nie ma prawa legalnie kupować preparatów przeznaczonych dla użytkowników profesjonalnych. Warto pamiętać, że brak uprawnień może również skutkować utratą plonu i dopłat.
Program szkolenia - kluczowe zagadnienia
Program kursu chemizacyjnego obejmuje zarówno teorię, jak i praktykę. Blok wykładowy zawiera kluczowe zagadnienia, które każdy użytkownik profesjonalnych środków ochrony roślin powinien znać. Obejmuje on zagadnienia związane z budową i konserwacją opryskiwaczy, zasadami prawidłowego wykonywania zabiegów oraz bezpieczeństwem i higieną pracy.
Jednym z kluczowych tematów poruszanych podczas kursu na opryskiwacz jest integrowana ochrona roślin (Integrated Pest Management - IPM). Integrowana ochrona roślin polega na łączeniu metod biologicznych, agrotechnicznych, fizycznych i chemicznych w taki sposób, aby ograniczyć stosowanie preparatów chemicznych do niezbędnego minimum, uwzględniając organizmy pożyteczne.
W trosce o rolnictwo – Integrowana ochrona roślin
Zajęcia praktyczne odbywają się na placu manewrowym z wykorzystaniem opryskiwacza ciągnikowego. Prawidłowa kalibracja opryskiwacza to temat, któremu podczas szkolenia poświęca się szczególnie dużo uwagi w części praktycznej. Kalibracja polega na dokładnym ustawieniu parametrów pracy opryskiwacza tak, aby na każdy hektar pola trafiała precyzyjnie obliczona ilość cieczy roboczej. Ćwiczenia obejmują także sprawdzanie stanu technicznego rozpylaczy oraz prawidłowej techniki wykonywania zabiegu.
Kurs kończy się egzaminem wewnętrznym sprawdzającym wiedzę zdobytą podczas szkolenia. Po zdaniu egzaminu otrzymuje się oficjalne zaświadczenie państwowe, zgodne z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Koszty szkoleń chemizacyjnych
Koszty kursów są zróżnicowane i zależą przede wszystkim od organizatora, regionu oraz liczby uczestników w grupie. W cenę zazwyczaj wliczone są materiały szkoleniowe, zajęcia praktyczne z opryskiwaczem, egzamin wewnętrzny oraz wydanie oficjalnego zaświadczenia państwowego.
- Szkolenia podstawowe kosztują od 190 do 570 zł. W praktyce większość kursów organizowanych przez Ośrodki Doradztwa Rolniczego mieści się w przedziale 200-250 zł, jednak mogą zdarzyć się oferty za około 499 zł za osobę.
- W przypadku szkoleń uzupełniających ceny wahają się od 130 do nawet 500 zł, choć najwyższe stawki dotyczą sytuacji wyjątkowych, gdy kurs organizowany jest dla bardzo małej grupy. Często można spotkać oferty za około 349 zł za osobę.
Gdzie znaleźć organizatorów szkoleń?
Szkolenia mogą prowadzić wyłącznie podmioty wpisane do rejestru Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORiN). Listę podmiotów uprawnionych do prowadzenia szkoleń można znaleźć na stronie internetowej PIORiN. Po wybraniu z listy lub mapy interesującego nas województwa, pojawi się hiperłącze np. „Rejestry prowadzone przez WIORiN w Warszawie” dla woj. mazowieckiego.
Na rynku działa wielu organizatorów kursów chemizacyjnych - od Ośrodków Doradztwa Rolniczego po prywatne firmy szkoleniowe.

Szkolenia na Dolnym Śląsku, w tym w okolicach Gminy Szczytniki
Dla rolników z Dolnego Śląska, w tym z Gminy Szczytniki oraz okolic Legnicy, Wrocławia, Świdnicy, Wałbrzycha i Głogowa, dostępnych jest wiele terminów szkoleń. Niektóre firmy, jak np. „Rozwojowo”, prowadzą zajęcia w dogodnych lokalizacjach na terenie całego województwa, zapewniając intensywną praktykę z opryskiwaczem w małych grupach (maksymalnie 15 osób).
Sprzęt do zajęć praktycznych zazwyczaj zapewnia organizator szkolenia.
Czy kurs na opryskiwacz może być w pełni online?
To jedno z najczęściej zadawanych pytań przez rolników szukających wygodnej formy szkolenia. Odpowiedź nie jest jednoznaczna - część teoretyczna kursu chemizacyjnego może być realizowana z wykorzystaniem metod zdalnych, jednak całe szkolenie w trybie online ukończyć się nie da.
Wynika to wprost z przepisów: program szkolenia ze stosowania środków ochrony roślin sprzętem naziemnym obejmuje obowiązkowe zajęcia praktyczne z opryskiwaczem (3,5 godziny w kursie podstawowym i 1,5 godziny w szkoleniu uzupełniającym), których nie da się przeprowadzić przez internet. Ćwiczenia z kalibracji sprzętu, sprawdzania stanu technicznego rozpylaczy czy prawidłowej techniki wykonywania zabiegu wymagają fizycznego kontaktu z opryskiwaczem pod okiem instruktora. Dlatego nawet jeśli natrafisz na ofertę „kursu na opryskiwacz online”, upewnij się, że obejmuje ona również stacjonarną część praktyczną zakończoną egzaminem - w przeciwnym razie zaświadczenie wydane po takim szkoleniu może nie spełniać wymogów Rozporządzenia MRiRW i nie zostanie uznane przez PIORiN.
W trosce o rolnictwo – Integrowana ochrona roślin
Kiedy najlepiej zapisać się na kurs?
Najlepszym momentem na zapisanie się na szkolenie chemizacyjne jest okres jesienny lub zimowy - na kilka miesięcy przed rozpoczęciem sezonu. Jeśli Twoje zaświadczenie traci ważność w ciągu najbliższych miesięcy, nie zwlekaj - zapisz się na szkolenie uzupełniające z wyprzedzeniem.
Kurs na opryskiwacz a atest sprzętu - różnice
Warto pamiętać, że oprócz zaświadczenia o ukończeniu szkolenia chemizacyjnego, każdy opryskiwacz używany w gospodarstwie musi posiadać aktualne badanie sprawności technicznej (tzw. atest opryskiwacza). Kurs na opryskiwacz i badanie techniczne sprzętu to dwa oddzielne wymogi prawne - jeden dotyczy kwalifikacji operatora i jest ważne 5 lat, drugi sprawności maszyny i jest ważne 3 lata.
tags: #szczytniki #gmina #szkolenia #na #opryskiwacze