Szkolenie w zakresie stosowania środków ochrony roślin (kurs na opryskiwacz)

Rolnicy, jako profesjonalni użytkownicy środków ochrony roślin (ŚOR), muszą spełniać określone wymagania, aby legalnie wykonywać zabiegi ochronne. Obowiązkowe przeszkolenie osób prowadzących zabiegi z udziałem profesjonalnych środków ochrony roślin jest definiowane przez prawo, a konkretnie przez Ustawę z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin. Bez aktualnego zaświadczenia o ukończeniu szkolenia chemizacyjnego nie jest możliwy legalny zakup preparatów przeznaczonych dla użytkowników profesjonalnych, a kontrola ze strony Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORiN) może skutkować mandatem.

Dlaczego szkolenie jest niezbędne?

Środki ochrony roślin są codziennością współczesnego rolnictwa. Wiele z nich zawiera substancje bardzo toksyczne, z którymi trzeba umiejętnie postępować. Przypadkowe oblanie, wdychanie rozpylonych preparatów lub niewłaściwe przechowywanie mogą być przyczyną ciężkich zatruć, a nawet śmierci. Szczególnie narażeni na toksyczne działanie środków ochrony roślin są rolnicy oraz ich rodziny.

Ustawa z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin (Dz. U. 2013 poz. 455) nakłada na wszystkich profesjonalnych użytkowników obowiązek posiadania uprawnień do stosowania środków ochrony roślin. Od 26 listopada 2015 r. zakup ŚOR przeznaczonych dla użytkowników profesjonalnych podlega kontroli i weryfikacji przez PIORiN. Kontakt ze środkami ochrony roślin przeznaczonych do profesjonalnego użytkowania musi być poprzedzony odpowiednimi szkoleniami. W praktyce dokument potwierdzający ukończenie szkolenia powinien być okazywany również przy zakupie ŚOR.

Kto jest uznawany za użytkownika profesjonalnego? Obowiązkowe szkolenia muszą przejść osoby, które w swojej pracy zawodowej i działalności gospodarczej używają środków ochrony roślin. Uprawnienia do stosowania ŚOR nie są wymagane od osób, które kupują preparaty w małych opakowaniach do użytku amatorskiego (np. na balkonie czy na działce rekreacyjnej).

Rodzaje i zakres szkoleń chemizacyjnych

Szkolenia chemizacyjne dzielą się na dwa typy:

• Szkolenie podstawowe - przeznaczone dla osób, które nie posiadają jeszcze zaświadczenia o ukończeniu kursu. Trwa ono dwa dni i obejmuje 14 godzin zajęć (w tym 3,5 godziny zajęć praktycznych).
• Szkolenie uzupełniające - przeznaczone dla osób, które posiadają zaświadczenie, którego ważność dobiega końca (lub już wygasło). Obejmuje ono aktualizację zdobytej wiedzy i trwa zazwyczaj 4 godziny (w tym 1,5 godziny zajęć praktycznych).

Zaświadczenie wydawane jest na okres 5 lat. Szkolenie uzupełniające kończy się egzaminem wewnętrznym i wydaniem nowego zaświadczenia ważnego przez kolejne 5 lat. Zaświadczenie potwierdzające odbycie szkolenia jest ważne na terenie całego kraju.

Tylko osoby prowadzące badania techniczne sprzętu służącego aplikacji środków ochrony roślin odbywają szkolenie jednorazowe.

Program szkolenia na opryskiwacz

Kurs chemizacyjny, potocznie nazywany "kursem na opryskiwacz" lub oficjalnie "szkoleniem w zakresie stosowania środków ochrony roślin sprzętem naziemnym", obejmuje teorię i praktykę. Program obejmuje zagadnienia związane z budową i konserwacją opryskiwaczy, zasadami prawidłowego wykonywania zabiegów oraz bezpieczeństwem i higieną pracy. Poniżej przedstawiono standardowy harmonogram szkolenia podstawowego:

1. Wybrane zagadnienia w zakresie przepisów prawnych - 3h
2. Charakterystyka i stosowanie środków ochrony roślin - 2h
3. Integrowana ochrona roślin - 6h
4. Technika wykonywania zabiegów w ochronie roślin - 4h, w tym 2,5 godziny zajęć praktycznych z wykorzystaniem opryskiwacza ciągnikowego polowego i sadowniczego
5. Zapobieganie negatywnemu wpływowi środków ochrony roślin na środowisko - 4h
6. Egzamin końcowy przeprowadzony przez Komisję Egzaminacyjną powołaną przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa.

Zajęcia praktyczne odbywają się na placu manewrowym z wykorzystaniem opryskiwacza ciągnikowego. Blok wykładowy obejmuje kluczowe zagadnienia, które każdy użytkownik profesjonalnych środków ochrony roślin powinien znać. Kurs kończy się egzaminem wewnętrznym sprawdzającym wiedzę zdobytą podczas szkolenia. Po zdaniu egzaminu uczestnik otrzymuje oficjalne zaświadczenie państwowe, zgodne z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Integrowana Ochrona Roślin (IPM)

Jednym z kluczowych tematów poruszanych podczas kursu na opryskiwacz jest Integrowana Ochrona Roślin (Integrated Pest Management - IPM). Integrowana ochrona roślin polega na łączeniu metod biologicznych, agrotechnicznych, fizycznych i chemicznych w taki sposób, aby ograniczyć stosowanie preparatów chemicznych do niezbędnego minimum, uwzględniając organizmy pożyteczne. Materiał przerabiany na kursach pokazuje, jak racjonalnie i zgodnie z zasadami zaopatrzyć gospodarstwo w celu najlepszej ochrony plantacji oraz uzyskania obfitych i zdrowych plonów.

Kalibracja opryskiwacza

Prawidłowa kalibracja opryskiwacza to temat, któremu podczas szkolenia poświęca się szczególnie dużo uwagi w części praktycznej. Kalibracja polega na dokładnym ustawieniu parametrów pracy opryskiwacza tak, aby na każdy hektar pola trafiała precyzyjnie obliczona ilość cieczy roboczej. Sprzęt do zajęć praktycznych zazwyczaj zapewnia organizator szkolenia.

Gdzie szukać szkoleń i ile kosztują?

Listę podmiotów uprawnionych do prowadzenia szkoleń można znaleźć na stronie Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa. Po wybraniu z listy lub mapy interesującego nas województwa pojawia się hiperłącze np. "Rejestry prowadzone przez WIORiN w…". Informacje o szkoleniach z zakresu stosowania środków ochrony roślin są również dostępne w Ośrodkach Doradztwa Rolniczego (ODR) oraz u prywatnych firm szkoleniowych.

Koszty kursów są zróżnicowane i zależą przede wszystkim od organizatora, regionu oraz liczby uczestników w grupie. W cenę zazwyczaj wliczone są materiały szkoleniowe, zajęcia praktyczne z opryskiwaczem, egzamin wewnętrzny oraz wydanie oficjalnego zaświadczenia państwowego.

• W przypadku szkoleń uzupełniających ceny wahają się od 130 do nawet 500 zł, choć najwyższe stawki dotyczą sytuacji wyjątkowych, gdy kurs organizowany jest dla bardzo małej grupy.
• Szkolenia podstawowe kosztują od 190 do 570 zł, przy czym w praktyce większość kursów organizowanych przez Ośrodki Doradztwa Rolniczego mieści się w przedziale 200-250 zł.
• Przykładowo, szkolenie podstawowe może kosztować 499 zł za osobę, a uzupełniające - 349 zł za osobę (dla grup 6-8 osobowych).

Najlepszym momentem na zapisanie się na szkolenie chemizacyjne jest okres jesienny lub zimowy - na kilka miesięcy przed rozpoczęciem sezonu. Jeśli Twoje zaświadczenie traci ważność w ciągu najbliższych miesięcy, warto zapisać się na szkolenie uzupełniające z wyprzedzeniem.

Szkolenia online - czy to możliwe?

Część teoretyczna kursu chemizacyjnego może być realizowana z wykorzystaniem metod zdalnych, jednak całe szkolenie w trybie online ukończyć się nie da. Wynika to wprost z przepisów: program szkolenia ze stosowania środków ochrony roślin sprzętem naziemnym obejmuje obowiązkowe zajęcia praktyczne z opryskiwaczem, których nie da się przeprowadzić przez internet. Ćwiczenia z kalibracji sprzętu, sprawdzania stanu technicznego rozpylaczy czy prawidłowej techniki wykonywania zabiegu wymagają fizycznego kontaktu z opryskiwaczem pod okiem instruktora. Dlatego nawet jeśli natrafisz na ofertę „kursu na opryskiwacz online”, upewnij się, że obejmuje ona również stacjonarną część praktyczną zakończoną egzaminem - w przeciwnym razie zaświadczenie wydane po takim szkoleniu może nie spełniać wymogów Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi i nie zostanie uznane przez PIORiN.

Dodatkowe typy szkoleń i tymczasowe ułatwienia

Oprócz standardowych szkoleń podstawowych i uzupełniających, istnieją również specjalistyczne kursy, takie jak:

• Kurs Fumigacji - instruuje, jak efektywnie i bezpiecznie wykorzystać ten proces w walce ze szkodnikami i gryzoniami.
• Szkolenia dotyczące obrotu i konfekcjonowania preparatów - dla przedstawicieli i sprzedawców ŚOR.
• Specjalistyczne kursy dotyczące wykorzystywania ŚOR w ogrodach, gospodarstwach i na terenach zamkniętych.

Należy pamiętać, że oprócz zaświadczenia o ukończeniu szkolenia chemizacyjnego, każdy opryskiwacz używany w gospodarstwie musi posiadać aktualne badanie sprawności technicznej (tzw. atest opryskiwacza). Kurs na opryskiwacz dotyczy kwalifikacji osoby wykonującej zabiegi - kończy się zaświadczeniem ważnym 5 lat. Badanie techniczne (atest) dotyczy sprawności samego sprzętu - jest ważne 3 lata.

Warto również wspomnieć o tymczasowych ułatwieniach wprowadzonych w związku ze stanem zagrożenia epidemiologicznego. 31 marca 2020 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o środkach ochrony roślin. Dodany w niej art. 15 wprowadził czasowe zawieszenie wymagań dotyczących posiadania aktualnego zaświadczenia o odbyciu szkoleń podstawowych i uzupełniających w zakresie środków ochrony roślin przez użytkowników profesjonalnych oraz zawieszenie obowiązku poddawania okresowym badaniom technicznym sprzętu przeznaczonego do stosowania ŚOR. Ułatwienia te mają obowiązywać jeszcze do 30 dni po odwołaniu stanu zagrożenia epidemiologicznego.

tags: #szkolenie #na #opryskiwacz #suszec #slaskie