W ostatnich latach brony talerzowe powoli wypierają z gospodarstw rolnych grubery, które wcześniej wiodły prym w uprawie pożniwnej. Współczesna „talerzówka” jest uważana za maszynę uniwersalną, wykorzystywaną zarówno do płytkiej uprawy pożniwnej, jak i do uprawy przedsiewnej.
Przewaga talerzówek nad gruberami
Maszyny te mają znaczną przewagę nad gruberami pod wieloma względami:
- pozwalają na uzyskiwanie wyższych prędkości roboczych, co przekłada się na większą wydajność,
- lepiej przykrywają resztki pożniwne i dobrze radzą sobie z przykrywaniem obornika,
- pozostawiają po sobie znacznie równiejsze pole dzięki łatwiejszej regulacji,
- skuteczniej pracują na ciężkich ziemiach,
- mogą być łączone z siewnikami w zestawy uprawowo-siewne.
Kluczowe parametry techniczne
Wybór konkretnego modelu zależy od jakości gleb oraz posiadanego ciągnika. Istotne elementy konstrukcyjne to:
- Średnica talerzy: Waha się od 460 mm do 660 mm, co determinuje głębokość pracy (od 5-6 cm do nawet 20 cm).
- Wały doprawiające: Wykonują pracę po dwóch rzędach talerzy i są kluczowe dla efektu końcowego.
- Wyposażenie dodatkowe: Zagarniacze pośrednie, hydrauliczna regulacja wału, obciążniki oraz hydropack.
Waga maszyny może się znacznie różnić - od około 950 do nawet 2 000 kg, co bezpośrednio wpływa na zapotrzebowanie mocy ciągnika. W zależności od producenta i wyposażenia, 3-metrowa talerzówka wymaga traktora o mocy od 85 do nawet 150 KM. Ceny zaczynają się od niespełna 20 tys. zł do nawet 150 tys. zł.
Rodzaje talerzy i ich zastosowanie
Wybór odpowiedniego talerza jest kluczowy dla efektywności pracy:
| Typ talerza | Zastosowanie | Optymalna prędkość |
|---|---|---|
| Uzębione Ø 560 mm | Uprawa pożniwna i przedsiewna, gleby miękkie | 10-12 km/h |
| Uzębione Ø 620 mm | Ciężkie, gliniaste i zakamienione gleby | 12-14 km/h |
| CROSSCUTTER Ø 510 mm | Ultra płytka uprawa (do 5 cm) | 14-16 km/h |
Zabezpieczenia i eksploatacja
Elementem amortyzującym talerz są zabezpieczenia słupicy. Najczęściej stosuje się gumowe amortyzatory w formie walca, które sprawdzają się przy standardowych obciążeniach. W przypadku talerzy o większej średnicy najlepszym rozwiązaniem jest słupica sprężynowa.
Najczęstszej wymianie podlegają talerze, jednak przy właściwej eksploatacji wystarczają na kilka, a w przypadku mniejszych areałów nawet na kilkanaście lat. Najistotniejszym czynnikiem wpływającym na trwałość maszyny jest unikanie pracy na zbyt mokrej glebie.
Kompaktowa brona talerzowa o dużej wydajności Kverneland Qualidisc 21000 T – prezentacja (PL)
tags: #talerzowka #texas #agro