Powojenne Niemcy, choć pozbawione fabryk i dostępu do części, dysponowały niezwykłą pomysłowością oraz tysiącami wojskowych ciężarówek. Z tego chaosu narodziły się ciągniki, które wyprzedziły swoją epokę, wprowadzając napęd 4×4 na pola na długo przed konkurencją. Powojenne Niemcy nie miały fabryk pełnych części, katalogów zamówień ani luksusu wyboru. Tak narodził się niemiecki „Ursus”, później „Urus” - marka, która wyprzedziła swoją epokę i stała się jednym z pionierów napędu na cztery koła w rolnictwie.
Niemiecki „Ursus” - symbol innowacji powojennej
Na początek trzeba jasno powiedzieć: niemieckie ciągniki Ursus/Urus z Wiesbaden nie mają nic wspólnego z polskim Ursusem poza nazwą. Oba to symbole siły, wytrzymałości i - jak się wtedy wydawało - przyszłości rolnictwa.
Geneza powstania - ciągnik z demobilu
Historia zaczyna się w latach 1947-1949, kiedy w Wiesbaden działała firma Motor Pool GmbH. Jej działalność była dość nietypowa, brzmiąca trochę jak warsztat „zrób to sam”, bo tym w istocie było. Wówczas po Niemczech walały się tysiące wojskowych pojazdów. To właśnie z nich czerpano komponenty do produkcji ciągników.
Napęd 4×4 z konieczności
Ciągniki Ursus/Urus z Wiesbaden należą do pionierów napędu na cztery koła. Nie dlatego, że ktoś chciał być nowoczesny, ale z konieczności. Powojenne lata były pełne takich właśnie wynalazków. Zamiast dostępu do fabrycznie nowych części, dominowały: spawanie, dopasowywanie czy kombinowanie, czyli inwencja na najwyższym poziomie. Paradoks polegał na tym, że mimo swojej „zaawansowanej” konstrukcji, niemiecki Ursus był pomyślany bardzo pragmatycznie, i właśnie w tym tkwiła jego siła. To nie była technologia dla pokazania się.
Produkcja traktorów URSUS w Polsce | Zwiedzanie fabryki
Charakterystyka wczesnych modeli
Wczesne modele, to ciągniki o mocach 15 KM i 25 KM. Ursus Allrad 15 PS został dalej rozwinięty w Allrad 25 z napędem 4×4.
Ursus B28
- Model z 1952 roku oraz z 1956 roku.
- Silnik: MWM chłodzony cieczą, czterosuwowy, dwucylindrowy silnik wysokoprężny w układzie rzędowym z chromowanymi tulejami cylindrów.
- Moc: 28 KM przy 1500 obr./min z 2,4 l.
- Pełny napęd 4×4.
- Skrzynia biegów: Renk, pięciobiegowa z kołnierzową osią tylną i napędem na oś przednią.
- Wyposażenie: wałek odbioru mocy, koło pasowe.
- Biegi: 5 do przodu, 1 wsteczny.
Ursus Bambi C10
- Model z 1957 roku.
- Typ: ciągnik dwukierunkowy.
- Silnik: wysokoprężny dwusuwowy jednocylindrowy chłodzony cieczą, Fichtel & Sachs.
- Moc wyjściowa: 10 KM przy 2000 obr./min.
Transformacja nazwy: z „Ursus” na „Urus”
Wątek polityczny był istotny w historii niemieckiej marki. Nazwa „Ursus” była bardzo niewygodna dla władz w Polsce. Trudno się dziwić - niemiecka marka o tej samej nazwie co polski producent nie mogła się spodobać. Efektem był nacisk, pod którym zmieniono nazwę na „Urus”, aby uniknąć skojarzeń i konfliktów. Urus był rozwinięciem pierwotnej koncepcji, produkowanym już pod zmienioną nazwą.
Zakończenie działalności i dziedzictwo
Firma zakończyła działalność w 1957 roku, choć - patrząc na pomysły - miała potencjał do rozwoju. Z dzisiejszej perspektywy można wysnuć wnioski: w latach 50. XX wieku słaby jeszcze powojenny rynek chciał prostszych rozwiązań. Technika czterech napędów była jeszcze „za bardzo do przodu” i brakowało stabilnego zaplecza produkcyjnego. Patrząc na wszystkie powojenne modele ciągników można rzec jedno: powojenne rolnictwo w zniszczonej Europie potrzebowało właśnie takich konstrukcji: prostych, dostępnych i tworzonych z tego, co było. Historia niemieckiego Ursusa (czy Urusa) pokazuje jedno: „Potrzeba jest matką wynalazków”. Bo gdy nie ma części, katalogów i fabryk - zostaje tylko pomysłowość.
tags: #talerzowka #z #walkiem #yut