Wśród maszyn budowlanych model TA30, będący średniakiem w ofercie koncernu Terex, to najczęściej kupowane przegubowe wozidło tej firmy w Polsce. Postanowiliśmy dokładnie sprawdzić, co ma do zaoferowania ten popularny pojazd.
Historia i pozycja rynkowa Terex TA30
Koncern Terex wytwarza wozidła przegubowe od końca lat 80. ubiegłego wieku. Testowana przez nas wersja TA30 to model po zeszłorocznej modernizacji, która jest określana przez producenta jako siódma generacja. Wozidło TA30 to średni model w ofercie koncernu; dostępne są dwa mniejsze i dwa większe od niego. Ten ponad 50-tonowy kolos produkowany jest w Szkocji. Mieliśmy okazję sprawdzić, jak się spisuje podczas testu pod Krakowem, na terenie budowy autostrady A4 w kierunku Rzeszowa.
Komfort i ergonomia kabiny operatora
Przestronność i widoczność
Podczas modernizacji producent wprowadził do TA30 większą kabinę, która wcześniej dostępna była tylko w największych modelach wozideł przegubowych firmy, czyli TA35 i TA40. Ma ona większe powierzchnie przeszklone i przede wszystkim jest obszerniejsza w środku, co jest odczuwalne, gdy porówna się ją z kabiną testowanego wcześniej wozidła Moxy MT31 (o takiej samej ładowności i podobnej DMC). Atutem Tereksa jest dodatkowy fotel przeznaczony dla pasażera. W TA30 nawet wysokim kierowcom łatwo jest znaleźć odpowiednią pozycją za kierownicą. Minusem jest zła widoczność do tyłu, to jednak zmora większości tego typu maszyn budowlanych.
Panel sterowania i systemy diagnostyczne
Elementy obsługi pojazdu zostały dobrze rozplanowane. Z prawej strony na wysokości łokcia umieszczono lewarek automatycznej skrzyni biegów i dźwignię uruchamiającą kiprowanie. Deska rozdzielcza ma klasyczne zegary (prędkościomierz i obrotomierz), które są większe i co za tym idzie - bardziej czytelne niż w konkurencyjnym Moxy MT31. Między nimi jest wyświetlacz systemu diagnostycznego, który oprócz zgłaszania ewentualnych awarii pokazuje informacje o aktualnym stanie paliwa, naładowaniu akumulatora itp. Mała cyfra na wyświetlaczu pokazuje także, na jakim aktualnie biegu znajduje się maszyna. Drugi wyświetlacz informujący o tym, które przełożenie zostało wrzucone, znajduje się po prawej stronie, za lewarkiem skrzyni biegów.
Aspekty komfortu pracy
Komfortowi pracy sprzyja dobre wyciszenie TA30; dość wspomnieć, że przy prędkościach zbliżonych do maksymalnych 51 km/h w kabinie da się prowadzić rozmowę bez podnoszenia głosu. Co prawda, podczas testu nie było ciepło i trudno ocenić, czy rzeczywiście brakuje tego rozwiązania, trzeba jednak dodać, że w Moxy są aż cztery w pełni regulowane kratki nawiewu na kierowcę.
Parametry techniczne i osiągi
Silnik i jego charakterystyka
Pod długą maską Tereksa znajduje się dobrze znany użytkownikom dużych maszyn budowlanych silnik Cumminsa QSM11. Jest to sześciocylindrowa jednostka wysokoprężna o pojemności 10,8 litra, która w tym wypadku dysponuje mocą 385 KM i maksymalnym momentem obrotowym aż 1.775 Nm przy 1.400 obr./min. Dla porównania, Moxy MT31 ma 336 KM i 1.550 Nm przy 1.100-1.300 obr./min. Różnica w mocy silników jest odczuwalna szczególnie podczas jazdy pod górę z pełnym ładunkiem. I chociaż według danych producenta Moxy ma taką samą prędkość maksymalną co Terex, to właśnie szkockie wozidło szybciej potrafi wspinać się z ładunkiem.
Skrzynia biegów
Silnik Cumminsa współpracuje w TA30 ze skrzynią biegów ZF. Jest to automatyczna przekładnia o sześciu biegach do przodu i trzech do tyłu. Można w niej samodzielnie wybierać przełożenia oraz blokować je przyciskiem na lewarku. Przekładnia nie jest mistrzynią szybkiej pracy (niemal niezależnie od trybu), choć jej reakcje na sytuację drogową są prawidłowe.
Możliwości terenowe i układ kierowniczy
Świetne możliwości terenowe pojazdu nie dziwią. Napęd 6x6 oraz blokady każdego z mechanizmów różnicowych powodują, że nie ma praktycznie opresji, z której szkocki pojazd nie potrafiłby się wykaraskać o własnych siłach. Nie słyszeliśmy, aby komuś udało się go zakopać. Niewielu producentów wozideł podaje dokładne parametry terenowe, takie jak kąt natarcia, zejścia czy rampowy. Jedyne, co wiemy, to prześwit podwozia TA30, który wynosi 405 mm, Moxy jest jednak pod tym względem dużo lepsze - ma bowiem aż 571 mm prześwitu.
Tym, co najbardziej zaskakuje w wozidle TA30, jest bezpośredni układ kierowniczy - jak na pojazd budowlany - który daje świetne wyczucie drogi. Producent podaje, że skrajne położenia kierownicy dzielą tylko cztery obroty.
wozidlo terex ta30 budowa autostrady A-4 2011r
Zdolności transportowe i system hamulcowy
Pojemność wywrotki i czas rozładunku
Terex ma kiper, do którego zmieści się maksymalnie 17,5 m sześc. urobku. To tyle samo co w konkurencyjnym Volvo A30E i o 0,7 m sześc. więcej niż w Moxy MT31. Terex potrafi się także szybciej rozładować od norweskiego wozidła - cała operacja zajmuje mu bowiem 19,5 sekundy, Moxy potrzebuje na nią 21 sekund.
System hamulcowy
Dobre wrażenie pozostawiają po sobie także hamulce, które zatrzymują ponad 50-tonowego kolosa w bardzo krótkim czasie. TA30 ma dość nietypowy jak na wozidło układ z mokrymi tarczami, które zabudowane zostały w mostach napędowych. Pojazd wyposażony jest także w hamulec silnikowy.
Zalety i wady Terex TA30
W naszej ocenie plusy Terexa to: duże zdolności przewozowe, fakt, że dobrze spisuje się w terenie, wygodna szoferka, duża moc i moment obrotowy, świetne hamulce oraz bezpośredni układ kierowniczy. Jednakże, istnieją również pewne aspekty, które można by poprawić.
Główne zalety:
- Duże zdolności przewozowe (maksymalnie 17,5 m sześc. urobku).
- Doskonałe właściwości terenowe dzięki napędowi 6x6 i blokadom mechanizmów różnicowych.
- Wygodna i przestronna kabina z dodatkowym fotelem pasażera.
- Wysoka moc (385 KM) i moment obrotowy (1.775 Nm) silnika Cummins QSM11.
- Efektywne i skuteczne hamulce z mokrymi tarczami i hamulcem silnikowym.
- Bezpośredni układ kierowniczy, zapewniający precyzyjne wyczucie drogi.
Potencjalne wady:
- Zła widoczność do tyłu.
- Większe spalanie niż w konkurencyjnym Moxy MT31.
- Brak nawiewów klimatyzacji skierowanych bezpośrednio na kierowcę.
- Automatyczna skrzynia biegów, która zbyt wolno przełącza biegi.
- Mniejszy prześwit podwozia (405 mm) w porównaniu do niektórych konkurentów (np. Moxy MT31 z 571 mm).