Wywrotka przegubowa Terex TA30 to średniak w ofercie koncernu Terex i jednocześnie najczęściej kupowane wozidło tej firmy w Polsce. Postanowiliśmy sprawdzić, co maszyna ma do zaoferowania, analizując jej kluczowe cechy, w tym silnik i efektywność paliwową. Testowane wozidło TA30 jest wersją po modernizacji, określaną przez producenta jako siódma generacja.
Sercem Maszyny: Silnik i Układ Paliwowy
Charakterystyka Silnika
Pod długą maską Terexa TA30 znajduje się dobrze znany użytkownikom dużych maszyn budowlanych silnik Cumminsa QSM11. Jest to sześciocylindrowa jednostka wysokoprężna o pojemności 10,8 litra. W tym wypadku silnik dysponuje mocą 385 KM i maksymalnym momentem obrotowym aż 1.775 Nm przy 1.400 obr./min. Dla porównania, konkurencyjny Moxy MT31 ma 336 KM i 1.550 Nm przy 1.100-1.300 obr./min. Różnica w mocy silników jest odczuwalna szczególnie podczas jazdy pod górę z pełnym ładunkiem. Chociaż według danych producenta Moxy ma taką samą prędkość maksymalną co Terex, to właśnie szkockie wozidło szybciej potrafi wspinać się z ładunkiem.
Maszyna zasilana jest dieslem. Warto zaznaczyć, że w dostarczonym materiale brakuje szczegółowych informacji dotyczących budowy układu paliwowego (np. typu wtrysku, pomp paliwowych czy konfiguracji filtrów) oraz procedur serwisowych dedykowanych bezpośrednio układowi paliwowemu.
Paliwo i Zużycie
W kontekście efektywności paliwowej, podczas eksploatacji Terexa TA30 zauważono, że jego spalanie jest większe niż w Moxy MT31. Mimo to, dzięki olbrzymiemu zapasowi mocy, nie odczuwa się wielkiej różnicy między pustym a załadowanym wozidłem pod względem dynamiki jazdy.
Wydajność i Komfort Pracy
Moc i Moment Obrotowy
Ogólnie, Terex TA30 charakteryzuje się dużą mocą i momentem obrotowym. Odgłos potężnego 385-konnego silnika Cummins QSM11 rozlega się po odpaleniu. Mimo, że pod maską pracuje prawie 11-litrowa jednostka napędowa, w kabinie jest cicho, nie licząc dźwięków odtwarzanych przez wysokiej klasy odtwarzacz CD. Po zwolnieniu hamulca i przełączeniu dźwigni biegów, maszyna chętnie rusza do pracy.
Skrzynia Biegów
Silnik Cumminsa współpracuje w TA30 ze skrzynią biegów ZF. Jest to automatyczna przekładnia o sześciu biegach do przodu i trzech do tyłu. Można w niej samodzielnie wybierać przełożenia oraz blokować je przyciskiem na lewarku. Automatyczna skrzynia biegów ZF szybko i płynnie zmienia biegi (6 do przodu i 3 do tyłu) i po chwili wozidło osiąga prędkość 50 km/h. Jednakże przekładnia nie jest mistrzynią szybkiej pracy (niemal niezależnie od trybu), a jej reakcje na sytuację drogową są prawidłowe.
Terenowe Zdolności
Świetne możliwości terenowe pojazdu nie dziwią. Napęd 6x6 oraz blokady każdego z mechanizmów różnicowych powodują, że nie ma praktycznie opresji, z której szkocki pojazd nie potrafiłby się wykaraskać o własnych siłach. Nie słyszano, aby komuś udało się go zakopać. Podczas jazdy w miękkiej, grząskiej ziemi maszyna co jakiś czas informowała o automatycznym uruchamianiu napędu na wszystkie koła, a w sytuacjach ekstremalnych do dyspozycji jest zamontowany w podłodze przełącznik blokady mostów, która pozwala wyjechać z błota, kiedy wydawałoby się to niemożliwe. Jedyną znaną wartością jest prześwit podwozia TA30, który wynosi 405 mm; Moxy jest pod tym względem dużo lepsze, mając aż 571 mm prześwitu.
Hamulce
Świetne hamulce pozostawiają dobre wrażenie, zatrzymując ponad 50-tonowego kolosa w bardzo krótkim czasie. TA30 ma dość nietypowy jak na wozidło układ z mokrymi tarczami, które zabudowane zostały w mostach napędowych. Pojazd wyposażony jest także w hamulec silnikowy. Przy zjeździe z wzniesienia dobrze jest włączyć hamulec górski, dzięki czemu można zjeżdżać bezpiecznie w dół nawet bez użycia hamulców. Producent określa wytrzymałość hamulców nawet na 15 tys. godzin.
Kabina i Komfort Operatora
Podczas modernizacji producent wprowadził do TA30 większą kabinę, która wcześniej dostępna była tylko w największych modelach wozideł przegubowych firmy, czyli TA35 i TA40. Ma ona większe powierzchnie przeszklone i przede wszystkim jest obszerniejsza w środku, co jest odczuwalne, gdy porówna się ją z kabiną testowanego wozidła Moxy MT31. Atutem Tereksa jest dodatkowy fotel przeznaczony dla pasażera. Komfortowi pracy sprzyja dobre wyciszenie TA30, przy prędkościach zbliżonych do maksymalnych 51 km/h w kabinie da się prowadzić rozmowę bez podnoszenia głosu. W TA30 nawet wysokim kierowcom łatwo jest znaleźć odpowiednią pozycję za kierownicą. Duży, wygodny fotel oraz przestronna oszklona kabina zapewniają doskonałe warunki pracy. Całość dopełniają: klimatyzacja, kamera cofania z wyświetlaczem LCD oraz fotel dla pasażera.
Minusem jest zła widoczność do tyłu, co jednak jest zmorą większości tego typu maszyn budowlanych. Dobrze rozplanowano elementy obsługi pojazdu. Z prawej strony na wysokości łokcia umieszczono lewarek automatycznej skrzyni biegów i dźwignię uruchamiającą kiprowanie. Deska rozdzielcza ma klasyczne zegary (prędkościomierz i obrotomierz), które są większe i co za tym idzie - bardziej czytelne niż w konkurencyjnym Moxy MT31. Między nimi jest wyświetlacz systemu diagnostycznego, który oprócz zgłaszania ewentualnych awarii pokazuje informacje o aktualnym stanie paliwa, naładowaniu akumulatora itp. Mała cyfra na wyświetlaczu pokazuje także, na jakim aktualnie biegu znajduje się maszyna. Drugi wyświetlacz informujący o tym, które przełożenie zostało wrzucone, znajduje się po prawej stronie, za lewarkiem skrzyni biegów. Brakuje jednak w pełni regulowanych kratek nawiewu na kierowcę, które są dostępne np. w Moxy.
Kluczowe Cechy i Osiągi
Zalety Terex TA30
- Duże zdolności przewozowe: Kiper mieści maksymalnie 17,5 m³ urobku, co jest równe Volvo A30E i o 0,7 m³ więcej niż w Moxy MT31. Rozładunek zajmuje 19,5 sekundy, czyli szybciej niż w Moxy.
- Dobre spisuje się w terenie.
- Wygodna szoferka.
- Duża moc i moment obrotowy.
- Świetne hamulce.
- Bezpośredni układ kierowniczy: Daje świetne wyczucie drogi, a skrajne położenia kierownicy dzielą tylko cztery obroty.
- Niezależne przednie zawieszenie: Zapewnia komfort jazdy zbliżony do "zwykłej" ciężarówki.
Aspekty Wymagające Uwag (Potencjalne Wady)
- Większe spalanie niż w Moxy MT31.
- Brak nawiewów klimatyzacji na kierowcę: Brak w pełni regulowanych kratek nawiewu na kierowcę.
- Automatyczna skrzynia zbyt wolno przełączająca biegi.
- Mniejszy prześwit niż u konkurentów: 405 mm w porównaniu do 571 mm w Moxy.
- Zła widoczność do tyłu.