Wyciek oleju ze skrzyni biegów: przyczyny, objawy i rozwiązania

Wyciek oleju przekładniowego to zdradliwa awaria, która może stanowić poważne zagrożenie dla prawidłowego funkcjonowania pojazdu i mieć destrukcyjny wpływ na środowisko naturalne. Nie każdy kierowca zdaje sobie sprawę z obecności oleju w skrzyni biegów, a tym bardziej z ryzyka jego wycieku. Szybka diagnoza i reakcja na pierwsze symptomy są kluczowe, aby uniknąć kosztownych napraw i unieruchomienia pojazdu.

Dlaczego dochodzi do wycieku oleju ze skrzyni biegów?

Przyczyny wycieku oleju ze skrzyni biegów mogą być różnorodne, a ich identyfikacja jest niezbędna do podjęcia odpowiednich kroków naprawczych. W zależności od źródła problemu, koszty i zakres napraw mogą się znacznie różnić.

Najczęstsze przyczyny wycieków

• Uszkodzony uszczelniacz (simering): Jest to najczęstszy podejrzany w przypadku wycieku oleju. Skrzynie biegów posiadają wiele uszczelnień, a nawet drobne ich uszkodzenie może prowadzić do nieszczelności. Uszczelniacze odpowiadają za szczelność układu.
• Niewłaściwy poziom oleju: Zbyt duża ilość oleju w skrzyni biegów może zwiększyć ciśnienie wewnętrzne do poziomu, przy którym dochodzi do wycieku. Takie "przelanie" skrzyni biegów zwykle ma miejsce, gdy ktoś uzupełnia olej przekładniowy w niewłaściwych warunkach lub w nieodpowiedni sposób. Należy pamiętać, że zbyt niski poziom oleju również jest szkodliwy i może prowadzić do nieprawidłowej pracy skrzyni biegów oraz uszkodzenia jej elementów.
• Uszkodzenie lub pęknięcie obudowy: Fizyczne uszkodzenia obudowy skrzyni biegów, np. po uderzeniu w przeszkodę, mogą spowodować wyciek oleju, ponieważ olej przekładniowy będzie mógł łatwo wydostać się przez pęknięcia lub otwory.
• Wibracje i niewłaściwy montaż: Niewłaściwy montaż skrzyni biegów, niedbałe naprawy połączonych z nią elementów lub nadmierne wibracje podczas jazdy mogą powodować luźne połączenia bądź uszkodzenia, które prowadzą do wycieku oleju.
• Nieszczelności w układzie chłodzenia (w automatycznych skrzyniach biegów): Statystycznie najczęściej występującą przyczyną wycieku oleju z automatycznej skrzyni biegów są nieszczelności w układzie chłodzenia. Powstają one przede wszystkim na skutek drżenia i wibracji samochodu, a także w wyniku uszkodzeń mechanicznych przewodów prowadzących do chłodnicy skrzyni biegów.

Inne czynniki wpływające na wycieki

Warto również wspomnieć o wodzie gromadzącej się w niektórych przekładniach czy o ich nadmiernym obciążaniu. Żaden podzespół nie lubi być nadmiernie obciążany, a w przypadku skrzyni biegów może to skończyć się wyciekiem. Zbyt niski poziom oleju prowadzi do słabego smarowania, przegrzewania i szybkiego zużycia kół zębatych oraz łożysk.

Jak rozpoznać wyciek oleju przekładniowego?

Rozpoznanie, że mamy do czynienia z wyciekiem oleju przekładniowego, a nie np. oleju silnikowego lub innego płynu samochodowego, bywa problematyczne. Poniżej przedstawiamy najskuteczniejsze metody diagnozy.

Charakterystyczne objawy

Objawami problemu są:

• Charakterystyczne plamy pod autem: Najłatwiejszy do namierzenia objaw to tłusta plama pod samochodem. Plamy te nie zawsze muszą być związane z wyciekiem oleju z automatycznej skrzyni biegów; równie dobrze może być to olej silnikowy, hydrauliczny ze wspomagania układu kierowniczego, płyn hamulcowy, chłodniczy czy też benzyna.
• Wycie: Nietypowe odgłosy dochodzące ze skrzyni biegów.
• Szarpanie przy zmianie biegów: Niewłaściwa praca skrzyni biegów.
• Opóźniona reakcja skrzyni: Problemy z płynnym zmienianiem przełożeń.
• Nietypowe ślizganie się skrzyni biegów.
• Skłonność do przegrzewania układu.
• Nieprzyjemny zapach spalenizny: Szczególnie jeżeli olej dostanie się w okolice rozgrzanego katalizatora w układzie wydechowym.

Metody diagnozy

1. Sprawdzanie poziomu oleju w układzie: Najczęściej sprawdza się to na bagnecie olejowym. Jeśli dostrzeżecie, że któregoś oleju jest wyraźnie mniej niż powinno, z reguły to właśnie ten olej cieknie. Należy jednak pamiętać, że poleganie na samym tylko poziomie oleju w układzie bywa zwodnicze i może wprowadzić w błąd nawet doświadczonego mechanika.
2. Użycie testerów olejowych: To stosunkowo nowy wynalazek pozwalający w zasadzie w 100% określić nie tylko, z jakim olejem mamy do czynienia (silnikowym czy przekładniowym), ale także jaki jest jego stan i stopień zużycia smarowanego podzespołu.
3. Organoleptyczne badanie tłustych plam: Niektórzy specjaliści próbują określić rodzaj środka smarnego na podstawie konsystencji i zapachu plam.
4. Znalezienie miejsca wycieku: Dokładne umycie miejsca zalania olejem, rozgrzanie maszyny i obserwacja, skąd dokładnie cieknie olej.

W sytuacji, gdy automatyczna skrzynia została zintegrowana z dyferencjałem (jak ma to miejsce w samochodach z napędem na przednie lub wszystkie koła), wyciek oleju to skutek usterki, która może trwać dłuższy okres czasu. Łatwo go namierzyć, ponieważ pojawia się jako charakterystyczna plama pod samochodem.

Jak radzić sobie z wyciekiem oleju ze skrzyni biegów?

Gdy już wiemy, że wyciek nastąpił ze skrzyni biegów i bez wątpienia cieknie olej przekładniowy, dalsze kroki zależą od kilku czynników: stopnia wycieku, jego przyczyny oraz od naszych chęci do usunięcia awarii.

Postępowanie w zależności od stopnia wycieku

• Duży wyciek: Jeśli z przekładni cieknie wyraźnie i olej szybko ubywa po dolaniu, nie można tego zlekceważyć. W takiej sytuacji warto wezwać pomoc drogową, która dostarczy samochód do warsztatu. W momencie, w którym wycieknie zbyt wiele oleju, skrzynia biegów może się zatrzeć, co uniemożliwi dalszą jazdę.
• Minimalny wyciek lub lekkie zapocenie: W przypadku minimalnego wycieku lub lekkiego zapocenia warto, podczas odpalonego silnika, zweryfikować poziom oleju w automatycznej skrzyni bagnetem.

Rozwiązania naprawcze

W zależności od przyczyn wycieku, mogą być potrzebne różne działania:

• Wymiana uszczelniacza: Jeżeli wyciek nastąpi z uszczelniacza półosi, niezbędna jest jego wymiana. Olej wyciekający w trakcie ruchu na półoś rozchlapuje się po podwoziu samochodu oraz najbliższym podłożu.
• Demontaż i regeneracja skrzyni biegów: Kiedy wyciek zostanie zdiagnozowany bezpośrednio z obudowy skrzyni biegów, najlepszym i jedynym prawidłowym rozwiązaniem jest jej demontaż i zajęcie się regeneracją całej automatycznej skrzyni. Wymiana uszczelniacza wymaga jedynie odunięcia skrzyni, niekoniecznie jej całkowitego demontażu.
• Naprawa w okolicy miski olejowej: W sytuacji, gdy wyciek pojawia się w okolicy miski olejowej skrzyni, można przeprowadzić naprawę na własną rękę. Wystarczy przed przystąpieniem do pracy zweryfikować zalecenia producenta. Jeżeli do czynienia mamy z automatem starszego typu, wielokrotnie wystarczy spuścić olej i zdjąć miskę. Znajdujący się pod nią filtr oleju należy poddać wymianie. Następnie oczyszczamy powierzchnię styku miski wraz z obudową skrzyni, a następnie składamy na nowej uszczelce lub silikonie (w zależności od tego, co zaleca producent). Jeżeli użyliśmy uszczelki, możemy bezpośrednio po pracy wlać olej. Jeżeli jednak zakładaliśmy silikon, warto odczekać czas umieszczony na opakowaniu, a dopiero w dalszym etapie uzupełnić olej.

Dodatkowe rekomendacje

• Wymiana oleju przekładniowego: Niezależnie od przyczyny wycieku, przy okazji naprawy zawsze powinno się wymienić sam olej przekładniowy.
• Dodatek do oleju przekładniowego: W przypadku niewielkich wycieków można zastosować specjalne dodatki do oleju przekładniowego, takie jak LIQUI MOLY "Stop wyciekom oleju przekładniowego". Preparat ten jest niezwykle łatwy w aplikacji i wystarczająco skuteczny, by móc odwlec wszelkie poważniejsze naprawy na dość długo. Jego skuteczność zależy jednak od stanu uszczelniaczy.

Z taką usterką nie warto zwlekać, bo z pozornie drobnej nieszczelności łatwo robi się kosztowna awaria. Im szybciej zareagujesz, tym większa szansa na niedrogą naprawę. W naszym serwisie w Poznaniu stosujemy sprawdzone procedury diagnostyczne i naprawcze zgodne z normami Bosch, aby zapewnić skuteczne usunięcie problemu.

tags: #terex #ubywa #olej #w #slrzyni