Traktorek Ogrodniczy Jednoosiowy Dzik 21

Traktorek ogrodniczy jednoosiowy Dzik 21 stanowił istotny element polskiego rolnictwa i leśnictwa przez wiele lat. Jego historia sięga połowy XX wieku, a kolejne modyfikacje przyczyniły się do jego wszechstronności i popularności.

Historia i Rozwój Modelu Dzik

Projekt traktorka jednoosiowego został opracowany w 1957 roku we Wrocławskim Biurze Konstrukcyjnym Przemysłu Maszynowego Leśnictwa. Autorami projektu byli inżynierowie Tomasz Pacyński i Stanisław Goriaczko. Bazował on na dwusuwowym silniku spalinowym typu S-82 produkcji Wytwórni Sprzętu Mechanicznego „Polmo” w Bielsku-Białej.

Pierwsza seryjna wersja, oznaczona jako „Dzik 1", weszła na rynek w tym samym roku. Wyprodukowano ponad 300 sztuk tych ciągników, wyposażonych w silnik S-82 konstrukcji Fryderyka Bluemkego, generujący moc około 8 KM. Pojazd zasilany był mieszanką benzyny samochodowej i oleju silnikowego w stosunku 1:20.

Schemat produkcji i ewolucji traktorka Dzik

Jeszcze w tym samym roku wstrzymano produkcję pierwszej wersji i przystąpiono do prac nad zmodernizowaną odmianą, oznaczoną jako „Dzik-2”. Nowa wersja została wyposażona w silnik S-261C o mocy 8,5 KM. Była to konstrukcja charakteryzująca się prostszą i bardziej ekonomiczną budową w porównaniu do poprzednika. Wersja „Dzik-2” weszła do produkcji w roku 1960.

Na przełomie lat 60. i 70. wprowadzono na rynek kolejną generację - ciągnik „Dzik-21”. Ten model został wyposażony w silnik typu 160.03 o mocy 11 KM. Produkcja ostatniej serii ciągników „Dzik-21” miała miejsce około roku 1980. W tym okresie produkcją zajęła się Wytwórnia Urządzeń Komunalnych „WUKO” w Stąporkowie, wykorzystując nadal silnik WSM typ 160.

Specyfikacja Techniczna i Udogodnienia

Jednocylindrowe silniki stosowane w ciągnikach „Dzik” miały pojemność 350 cm³, były chłodzone powietrzem i generowały moc około 8 KM. Maksymalna prędkość pojazdu wynosiła około 14 km/h, a jego masa to 502 kg (w przypadku „Dzik 1" masa wynosiła 400 kg).

Kierowanie pojazdem odbywało się za pomocą kierownicy teleskopowej typu motocyklowego. Kierowca, siedzący na specjalnym siodełku zamontowanym do przyczepki lub maszyny, mógł skręcać pojazdem poprzez skręt całej osi, na której znajdował się silnik.

Ciągnik oferował możliwość blokowania obu kół lub tylko jednego - prawego albo lewego, co zwiększało jego manewrowość w trudnym terenie.

Schemat mechanizmu kierowania i blokady kół traktorka Dzik

Wyposażenie i Zastosowania

Ciągnik „Dzik” charakteryzował się możliwością wyposażenia w specjalne, przystosowane narzędzia napędzane silnikiem mikrociągnika. W pierwotnej wersji dostępnych było 22 typy takich narzędzi, co podkreślało jego wszechstronność w pracach rolniczych i leśnych.

Silniki demontowane z ciągników „Dzik” często znajdowały nowe zastosowanie w gospodarstwach rolnych do napędu innych maszyn. Niestety, z tego powodu niewiele tych pojazdów zachowało się do czasów współczesnych w stanie nadającym się do użytku.

Silniki Stosowane w Traktorkach Dzik

Silnik S-82

Silnik S-82 to lekki, gaźnikowy, dwusuwowy silnik benzynowy chłodzony powietrzem. Ze względu na niską wagę i prostą konstrukcję, znajdował szerokie zastosowanie zarówno w przemyśle, jak i rolnictwie. Był wykorzystywany między innymi do napędu prądnic oraz małych maszyn rolniczych, takich jak opryskiwacze i opylacze, a także małych maszyn stacjonarnych.

Rysunek silnika S-82

Silniki WSM typu S-261 i ich pochodne

Produkowane przez Wytwórnię Sprzętu Mechanicznego w Bielsku-Białej, silniki gaźnikowe dwusuwowe WSM typu S-261 i ich pochodne cechowały się bardzo wszechstronnym zastosowaniem.

Zdjęcie silników WSM typu S-261

Silnik WSM typ 160

Konstrukcja silnika WSM typ 160 została opracowana przez WSM w Bielsku-Białej. Powstała ona w oparciu o doświadczenia zebrane podczas wieloletniej produkcji i eksploatacji silników gaźnikowych typu S-261. Silnik ten charakteryzował się zapłonem od iskrownika wbudowanego w obudowę dmuchawy.

Schemat silnika WSM typ 160

Podstawowe Parametry Techniczne

Poniżej przedstawiono kluczowe parametry techniczne ciągników serii Dzik:

Parametr Dzik 1 Dzik 2 / Dzik 21
Silnik WSM S-82 WSM S-261C / WSM 160.03
Moc silnika ok. 8 KM 8,5 KM / 11 KM
Pojemność silnika 350 cm³ 350 cm³
Typ silnika Dwusuwowy, gaźnikowy, chłodzony powietrzem Dwusuwowy, gaźnikowy, chłodzony powietrzem
Zasilanie paliwem Mieszanka benzyny i oleju w stosunku 1:20 Mieszanka benzyny i oleju
Masa 400 kg 502 kg
Maksymalna prędkość ok. 14 km/h ok. 14 km/h
Układ napędowy Sprzęgło stożkowe w kąpieli olejowej Sprzęgło stożkowe w kąpieli olejowej
Ogumienie Opony 700 x 16" Opony o profilu rolniczym 6,00-16"
Sterowanie Kierownica teleskopowa Kierownica teleskopowa z możliwością ustawienia w trzech kierunkach

Dodatkowe informacje dotyczące skrzyni biegów i mechanizmu różnicowego: skrzynia biegów posiadała włączony bieg, a do jej użycia wymagana była odpowiednia przystawka. Mechanizm różnicowy był stożkowy, umieszczony na wałku atakującym, w kąpieli olejowej.

odpalanie traktorka dzik prl homemade

tags: #traktorek #ogrodniczy #jednoosiowy #dzik #21