Traktor Ogrodniczy Ursus: Historia i Współczesność

Marka Ursus to rodzina ciągników rolniczych, pierwotnie produkowanych w Zakładach Mechanicznych Ursus w warszawskiej dzielnicy Ursus. Od 2011 roku ciągniki te są montowane przez firmę Ursus S.A. To marka z ponad 120-letnią tradycją, która znacząco przyczyniła się do mechanizacji polskiego rolnictwa, zbierając doświadczenia i podtrzymując przemysłowe tradycje w oparciu o rodzimy kapitał.

Początki i rozwój marki Ursus

Pierwszy prototyp ciągnika rolniczego, mającego zastąpić przestarzałego C-45, opracowano w 1957 roku. Był to model bazujący na licencji czechosłowackiej firmy Zetor na ciągnik Zetor 4011 i jego kolejne modernizacje. W I połowie lat 60. XX wieku, dzięki porozumieniu rządów Polski i Czechosłowacji, w Brnie powstał Polsko-Czechosłowacki Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Ciągników (PCOBRC). Zostało tam oddelegowanych kilkunastu inżynierów polskich pod kierunkiem inż. Czesława Sławskiego, których zadaniem było wspólne opracowanie ciężkiego ciągnika rolniczego klasy 1.4 t, który otrzymał roboczą nazwę NUR 1.4. Stał się on protoplastą całej rodziny ciągników ciężkich. Produkcja seryjna Ursusa C-385, który w Czechosłowacji był produkowany jako Zetor 8011, ruszyła w lipcu 1969 roku.

W latach 1968-1972 w biurze konstrukcyjnym prowadzono prace nad nową, polską rodziną ciągników rolniczych o mocy 22-60 kW (prototypy z serii U). Mimo bardzo wysokich ocen po badaniach w Polsce i za granicą, prototypy te nigdy nie weszły do seryjnej produkcji. Dla "Ursusa" wybrano wówczas licencyjną drogę rozwoju. Ostatecznie wybrano ofertę firmy Massey-Ferguson, której ciągniki były przedmiotem licencji zakupionej w 1974 roku przez Polskę. Firma ta była zaliczana do największych producentów ciągników na świecie. Do produkcji w ZPC Ursus wybrano 12 modeli z 2 serii: pomostowej 200 i kabinowej 500. 20 grudnia 2011 roku firma POL-MOT Warfama SA (od 2012 URSUS S.A.) rozpoczęła montaż ciągników w zakładzie byłej Fabryki Samochodów Ciężarowych w Lublinie, a następnie sprzedawała je pod marką Ursus.

historyczny traktor rolniczy Ursus (np. C330)

Pionierski polski traktor ogrodniczy: Ursus TUR-10D

Wielu uważa, że najmniejszy produkowany seryjnie polski ciągnik to Ursus C330 i jego wcześniejsze wersje. Jednakże, około 40 lat temu w Polsce produkowano całkiem udany ciągnik ogrodniczy, który dziś można by porównać do kompaktowych maszyn, takich jak Kubota.

Koncepcja budowy małego, zwinnego ciągnika ogrodniczego czy sadowniczego była znana polskim inżynierom już w czasach PRL-u. Niemniej jednak, Ursus, będąc monopolistą na rynku produkcji ciągników, niechętnie podchodził do wdrożenia mniejszego traktora. Głównie dlatego, że wielkie sady i kombinaty ogrodnicze były państwowe, a prywatni “badylarze” nie stanowili wówczas interesującej klienteli - do ich potrzeb miała wystarczyć „trzydziestka”. W tamtych czasach, w odgórnie sterowanej gospodarce, takie podejście do konsumenta było powszechne. Ponadto, zaprojektowanie od nowa małego ciągnika rolniczego i wdrożenie go do masowej produkcji wymagało sporych środków finansowych, o które było trudno w latach 70. i 80., kiedy Ursus był zajęty uruchamianiem produkcji licencyjnych MF-ów i spłatą zobowiązań.

Nie oznacza to jednak, że o pomyśle całkowicie zapomniano. Za projekt zabrali się ludzie z Wytwórni Urządzeń Komunalnych WUKO, którzy na co dzień tworzyli beczkowozy asenizacyjne, piaskarki, polewaczko-zmywarki i śmieciarki. I tak, na początku lat 80., w okresie głębokiego kryzysu w PRL, powstał polski ciągnik sadowniczy. Mimo braku wcześniejszych doświadczeń w konstruowaniu ciągników, inżynierowie z WUKO wykazali się wiedzą i chęciami, co okazało się wystarczające. Nazwa ciągnika, TUR-10D, pochodziła od wymarłego 400 lat wcześniej gatunku dzikiego wołu, kojarzonego z siłą i wytrzymałością. Konstrukcja TUR-10D mocno zawstydziła gigantyczne biuro konstrukcyjne Ursusa.

zdjęcie traktorka Ursus TUR-10D z widokiem na silnik

Konstrukcję oparto na półramie rurowej, do której w poprzecznych kołyskach zamocowano silnik oparty na gumowych poduszkach. Z tyłu rama zamontowana jest do zewnętrznej obudowy osłaniającej skrzynię biegów. TUR-10D napędza wysokoprężny, jednocylindrowy 4-suwowy, chłodzony powietrzem silnik Andoria 1CA90/R1 o pojemności 573 cm³ i mocy 10 KM. Przekazuje on moc do skrzyni biegów o 3 przełożeniach do przodu i biegu wstecznym. Ciągnik posiadał też pełną instalację elektryczną, a silnik można było uruchomić za pomocą rozrusznika. Maska ciągnika została przycięta i wspawana pod kątem, tworząc deskę rozdzielczą. Poza wspomnianym tylnym sterowanym hydraulicznie TUZ-em, ciągnik wyposażony był w górny zaczep transportowy, dolny rolniczy hitch, belkę narzędziową oraz wałek odbioru mocy (WOM). TUR-10D, wyglądający jak młodszy brat Ursusa C330, dzięki przerobionej masce, cechował się szerokością ledwie 120 cm. Wysoki na 138 cm i długi na zaledwie 255 cm, był niezwykle zwrotny, co pozwalało na pracę w sadach, ogrodach, szklarniach, tunelach foliowych oraz do lekkiego transportu.

traktorek Ursus TUR-10D w pracy w sadzie

Tę ciekawą konstrukcję ciągnika sadowniczo-ogrodniczego produkowano w zakładach WUKO w Stąporkowie w latach 1983-1985. TUR-10D jest przykładem polskiej myśli technicznej, dowodzącym, że wspaniałe maszyny nie muszą zawsze pochodzić z wielkich fabryk, a wystarczy geniusz inżynierów i dobre chęci.

Współczesne traktory ogrodowe Ursus

Obecnie marka Ursus kontynuuje swoją tradycję, oferując nowoczesne rozwiązania również w segmencie traktorów ogrodowych. Z maszyn Ursus korzystają kolejne pokolenia, ceniąc sobie ich wielozadaniowość i funkcjonalność.

traktor ogrodowy URSUS UR-TR102-500BS-W

URSUS UR-TR102-500BS-W: Kluczowe cechy i specyfikacja

Dla najbardziej wymagających użytkowników, którzy cenią swój czas i wygodę, marka Ursus oferuje traktor ogrodowy URSUS UR-TR102-500BS-W. Jest to maszyna doskonała, będąca efektem najnowszych rozwiązań technologicznych. Została zaprojektowana tak, aby praca na dużych przestrzeniach ogrodowych nie absorbowała dużo czasu, a jednocześnie przynosiła doskonałe efekty. Znacznie większy zakres pracy pozwala wykonywać koszenie nawet kilkanaście razy szybciej niż przy użyciu tradycyjnej kosiarki, co pozwala użytkownikowi zaoszczędzić czas.

Wyposażenie standardowe i silnik

  • W standardowym wyposażeniu traktora znajdują się: oryginalne opakowanie z wytrzymałym stelażem zabezpieczającym traktor podczas transportu, dwa noże tnące, kosz na trawę, akumulator litowo-jonowy, przedni zderzak, zestaw narzędzi obsługowych oraz instrukcja obsługi w języku polskim.
  • W traktorze zamontowano wysokiej jakości, wydajny, amerykański silnik marki Briggs&Stratton z serii PowerBuilt, cechujący się dużą mocą znamionową 10,3 kW. Seria ta jest ceniona za trwałość, dzięki żeliwnej tulei cylindra, systemowi zabezpieczającemu przed drganiami i nowoczesnej technologii OHV z zaworami położonymi na górze.
silnik Briggs&Stratton zastosowany w traktorze ogrodowym Ursus

Uruchamianie i przekładnia

  • Energię do uruchomienia traktora dostarcza akumulator litowo-jonowy, który można naładować w kilka chwil za pomocą zewnętrznej ładowarki. Po naładowaniu i zamontowaniu akumulatora, wystarczy przekręcić kluczyk, aby uruchomić maszynę. Akumulator, nie wymagający dodatkowego napełniania kwasem, gwarantuje dłuższą żywotność i długotrwałą wydajność.
  • Przekładnia hydrostatyczna umożliwia niezwykle płynny i dynamiczny ruch maszyny bez konieczności zmiany biegów, co można porównać do samochodowych przekładni automatycznych. Obsługa systemu jazdy ogranicza się do wyboru kierunku jazdy i regulowania jej prędkości poprzez docisk dźwigni nożnej. Łagodzenie nacisku na dźwignię sprzęgła powoduje hamowanie maszyny, a finalnie jej zatrzymanie. Jest to idealne rozwiązanie dla trawników z wąskimi narożnikami, drzewami, krzewami i innymi przeszkodami, które wymuszają częste manewry.

Jak działa przekładnia hydrostatyczna?

Komfort, funkcjonalność i konserwacja

  • Dzięki centralnej regulacji, wysokość koszenia można wygodnie zmieniać w zakresie 30-90 mm jednym ruchem. Miękka kierownica zapewnia wygodę podczas manewrowania, a przednie światła umożliwiają precyzyjną pracę nawet po zmroku.
  • Duży, aerodynamicznie ukształtowany kosz siatkowy o pojemności 300 l, z wytrzymałą pokrywą, zapewnia optymalne wypełnienie i łatwe opróżnianie.
  • Szerokość pracy wynosząca 102 cm oraz łatwe sterowanie połączone z niezwykle wąskim promieniem skrętu sprawiają, że możliwa jest szybka praca wśród licznych przeszkód i na ciasnych powierzchniach.
  • Traktor posiada karoserię odporną na uderzenia i płowienie. Ciężka i solidna przednia oś oraz szerokie opony gwarantują doskonałą stabilność maszyny nawet w najtrudniejszych warunkach.
  • System mycia obudowy pozwala w prosty i szybki sposób umyć wewnętrzną stronę kosiska maszyny - wystarczy podłączyć wąż ogrodowy z wodą do szybkozłączki na obudowie traktora, uruchomić silnik i załączyć noże. Urządzenie czyści się podczas obrotów noży, na które wpada silny strumień wody.
traktor ogrodowy Ursus z uruchomionym systemem mycia obudowy

Wskazówki dotyczące użytkowania i konserwacji

Należy pamiętać, że silnik dostarczonego traktorka nie jest zalany olejem, a zbiornik paliwa benzyną. Przed uruchomieniem maszyny należy wlać olej silnikowy oraz paliwo. Pierwsza wymiana oleju powinna nastąpić po 5 godzinach pracy, a każda następna po 20-25 godzinach pracy.

tags: #traktorek #ogrodniczy #ursus