Budowa traktora „SAM” to fascynujący projekt, który łączy w sobie pasję do mechaniki oraz kreatywność. Wiele osób podejmuje się tego wyzwania, wykorzystując części z różnych źródeł, aby stworzyć unikalną maszynę rolniczą. Proces ten rozpoczyna się od wyboru odpowiedniego podwozia oraz silnika, a często wykorzystywane są elementy ze starszych ciągników, takich jak Ursus C-328 czy T-25.
Budowa traktorka "SAM" bez doświadczenia jest możliwa, ale bez wiedzy już się nie da. Warto jednak rozważyć zakup używanego traktora, który można przerobić lub zmodernizować, zamiast budować od podstaw. W mojej okolicy za dwa tysiące zdarzają się takie samoróbki i to całkiem dobrze wyposażone.
Wskazówki dotyczące budowy traktora SAM
Użytkownicy sugerują, aby na budowę przeznaczyć około 2500 zł. Wskazówki dotyczące budowy obejmują zakup kół tylnych o średnicy minimum 20 cali, silnika S15 oraz tylnego mostu Star. Mosty Star są pod dostatkiem na grupach facebookowych.
Wybór i pozyskiwanie części
Budowa ciągnika samodzielnego wymaga starannego wyboru odpowiednich części, które będą nie tylko funkcjonalne, ale także dostosowane do indywidualnych potrzeb. Wiele osób decyduje się na używane elementy, co może znacznie obniżyć koszty. Kluczowe jest jednak, aby dokładnie ocenić stan tych części przed ich zakupem.
Wykorzystanie części z różnych źródeł, takich jak sklepy z używanymi częściami, aukcje internetowe czy lokalne złomowiska, może być bardzo korzystne. Warto zwrócić uwagę na popularne modele ciągników, jak Ursus C-328 czy T-25, z których można pozyskać wiele użytecznych komponentów.
Aby skutecznie znaleźć używane części do samodzielnego ciągnika, warto skorzystać z różnych platform internetowych oraz lokalnych zasobów. Poszukując komponentów do budowy traktora, warto zwrócić uwagę na renomowanych dostawców oraz sklepy, które oferują zarówno nowe, jak i odnowione części. W Polsce istnieje wiele miejsc, gdzie entuzjaści DIY mogą znaleźć odpowiednie elementy. Na przykład, sklepy internetowe takie jak e-Ciągnik czy TraktorShop oferują szeroki asortyment części do różnych modeli ciągników, w tym silników, układów hydraulicznych i innych niezbędnych komponentów.
Nie można zapomnieć o aukcjach internetowych, które są doskonałym źródłem używanych komponentów. Serwisy takie jak Allegro czy OLX pozwalają na zakup części od innych użytkowników, co często wiąże się z korzystnymi cenami.
Przykładowe zastosowania części
- Sąsiad ma traktor SAM na silniku Malucha, skrzyni Poloneza i moście Żuka, codziennie wywozi obornik od zwierząt na pole.
- Do TUZ-a można zaadaptować części z Iwana.
- Kolumna kierownicza (w świetnym stanie) może pochodzić od C360, a przednie zawieszenie od Zetorka.
- Jeśli zastosujesz dyfer od Żuka, koła najlepiej 16, maks 18 cali. Przy większych kołach i zwielokrotnionym przełożeniu dyfer będzie dostawał w tyłek.
- Na przód można dać koła 12-13 cali z Malucha albo Dużego Fiata, co wyglądałoby fajnie i retro.
- Sprzęgło i skrzynia od Stara 28/29/660 lub Lublina są polecane do mostu Stara (z blokadą).
Rama i podwozie
Przygotowanie ramy i podwozia traktora to kluczowy etap w procesie budowy samodzielnego ciągnika. W pierwszej kolejności należy wybrać odpowiednie materiały, które zapewnią stabilność i wytrzymałość konstrukcji. Często wykorzystuje się stalowe profile, takie jak dwuteowe lub zamknięte prostokątne, które są idealne do stworzenia solidnej ramy. Podczas przygotowania ramy niezbędne jest również zastosowanie odpowiednich technik spawania lub łączenia elementów, aby zapewnić ich trwałość.
Warto pamiętać o modyfikacjach, takich jak skracanie tylnego mostu, co może być konieczne, aby dopasować elementy do konstrukcji. Mój dalszy sąsiad zawsze twierdził, że przy tych silnikach rama nie powinna być dwustopniowa lub łamana, bo będzie pękać, i to się sprawdzało.
Mocowanie przedniego zawieszenia
Jeden z użytkowników forum obawiał się mocowania przedniego zawieszenia i skrzyni, a także przegięcia w ramie. Do mocowania przedniego zawieszenia proponuje się zastosowanie belki przedniej, którą można zaprojektować z profilu dwuteowego/zamkniętego prostokątnego, wspawując zwrotnice z Żuka. Układ kierowniczy po małych przeróbkach również mógłby pochodzić z Żuka. Montaż do ceowników pod silnikiem za pomocą sworznia (np. fi50 z Ursusa C330) na panewkach.
Silnik i układ napędowy
Po przygotowaniu ramy przyszedł czas na montaż silnika i układu napędowego, co jest kluczowym krokiem w budowie traktora. W zależności od wybranego silnika, na przykład Andoria S-231, należy go umieścić w odpowiedniej pozycji, aby zminimalizować wibracje. Silnik S15/18 szybko wykończy sprzęgło Żuka, które nadaje się do silników 7 i 10 KM. Sprzęgło Żuk nie jest tożsame ze sprzęgłem Lublina 51, jest słabsze i nie wytrzymuje.
Pulsacyjna siła skrętna w jednocylindrowym silniku diesla "urabia" tarcze i wałek sprzęgłowy. To jest STRASZNY błąd napinać paski ponad miarę, bo niszczy to drogie panewki główne (około 800 zł za parę).
Podczas instalacji ważne jest połączenie silnika z układem przeniesienia napędu, który może obejmować przekładnię pasową i skrzynię biegów. Należy upewnić się, że wszystkie połączenia są szczelne i dobrze zabezpieczone, aby uniknąć problemów podczas eksploatacji.
Silnik nie powinien być zamontowany poprzecznie, ponieważ traktor będzie się trząsł "na boki", a kierowca będzie siedział jak za falochronem. Powinien być wzdłuż ciągnika, a napęd na sprzęgło przez przekładnię kątową. Trząsł się i tak będzie, ale trochę mniej uciążliwie.
Montaż silnika do traktorka SAM
Kreatywne rozwiązania w układzie napędowym
Pomysł na realizację przełożeń w traktorze SAM Damiana Kujawy zasługuje na nagrodę za kreatywność. Silnik 4-cylindrowy wysokoprężny 1.8 litra Forda (z Forda Escorta, moc fabryczna 75 KM, po modyfikacjach ok. 60 KM) współpracuje ze skrzynią biegów z Opla Omegi, która wstępnie redukuje obroty i zwiększa moment obrotowy. Bezpośrednio na wyjściu ze skrzyni do flanszy wału napędowego montowany jest łącznik elastyczny przekazujący napęd dalej do tylnego mostu. Most pochodzi z dużego wózka widłowego i dysponuje 2 zakresami prędkości oraz rewersem.
Dzięki kombinacji dwóch skrzyń uzyskano łącznie 12 przełożeń do przodu oraz 12 przełożeń do tyłu. Sama dźwignia zmiany kierunku jazdy została sprytnie przeniesiona za pomocą cięgien tak, że znajduje się tuż przy kierownicy. Na najwyższym biegu ciągnik SAM rozpędza się do prędkości około 25 km/h.
Układ kierowniczy i hydrauliczny
Budowa traktora wymaga uwzględnienia wielu technicznych aspektów, które mogą znacząco wpłynąć na jego wydajność i funkcjonalność. Kluczowymi elementami są układ kierowniczy i system hydrauliczny, które muszą być odpowiednio dostosowane do indywidualnych potrzeb użytkownika. Dobre zrozumienie tych systemów pozwala na wprowadzenie modyfikacji, które poprawią manewrowość i wydajność traktora.
Ważne jest również, aby zrozumieć, jak poszczególne komponenty współpracują ze sobą. Instalacja hydrauliki i układu kierowniczego wymaga precyzyjnego dopasowania oraz odpowiednich materiałów, aby zapewnić długotrwałą i niezawodną eksploatację.
Dostosowanie układu kierowniczego
Dostosowanie układu kierowniczego do własnych potrzeb jest kluczowe dla poprawy manewrowości traktora. Można to osiągnąć poprzez modyfikację elementów, takich jak przekładnia kierownicza czy mechanizmy sterujące. Warto rozważyć zastosowanie nowoczesnych rozwiązań, takich jak układy kierownicze ze wspomaganiem (elektrycznym/hydraulicznym), które zwiększają komfort prowadzenia i precyzję manewrów.
Wspomaganie kierownicy jest niezwykle istotne przy pracy z ładowaczem, gdy tył jest mocno odciążony. Dodatkowo układ wyposażono w serwo hamulcowe, tym samym siła, z którą trzeba naciskać na pedał, jest zdecydowanie mniejsza. Komfort pracy poprawia również zastosowanie hydraulicznego pedału sprzęgła oraz oświetlenia ledowego.
Wybór systemu hydraulicznego
Wybór odpowiedniego systemu hydraulicznego jest kluczowy dla funkcjonalności traktora samodzielnego. Istnieje wiele typów systemów hydraulicznych, które można zastosować, w tym hydraulika otwarta i zamknięta. Systemy hydrauliczne otwarte są prostsze w instalacji, ale mogą być mniej efektywne, podczas gdy systemy zamknięte oferują lepszą wydajność i kontrolę.
Podczas instalacji hydrauliki należy pamiętać o odpowiednim doborze węży, zaworów i siłowników, które będą pasować do specyfikacji traktora. Ważne jest, aby wszystkie połączenia były szczelne, co zapobiegnie wyciekom i zwiększy bezpieczeństwo użytkowania. Traktor Damiana Kujawy ma 2 niezależne układy hydrauliczne. Początkowo pracował na ciśnieniu rzędu 150 bar, ale po przeciążeniu i zniszczeniu ramy, ograniczono ciśnienie w układzie do 120 bar, a siłowniki wymieniono na mniejsze.
Przednia oś i hamulce
Przednią oś stanowi skrócona i nieco zmodyfikowana oś od Tarpana, dzięki czemu ciągnik hamuje na wszystkie 4 koła, co jest niezwykle istotne przy pracy z ładowaczem, gdy tył jest mocno odciążony. Hamulce tylne mogą być na oryginalnej pompie hamulcowej od Lublina, a hamulec postojowy na tarczy hamulcowej zabudowanej fabrycznie tuż za skrzynią biegów.
Wskazówki dla początkujących konstruktorów
Użytkownicy podkreślają, że brak wiedzy może prowadzić do nieefektywnej budowy, a także do wydania pieniędzy na niespełniający oczekiwań projekt. Warto zbudować ciągnik SAM? Oferta niewielkich ciągników dla małych i średnich gospodarstw jest bardzo bogata. Praktycznie każdy większy producent proponuje modele o mocach rzędu 40-60 KM i kompaktowych rozmiarach, które umożliwiają pracę w niskich budynkach, bądź w ogrodnictwie.
Jedną z takich pozytywnie zakręconych osób jest Damian Kujawa, który wraz z rodzicami prowadzi niewielkie gospodarstwo rolne. Główną inspiracją do tego, jak ten ciągnik SAM ma wyglądać, był niewielki, niemiecki traktor o oznaczeniu UT082, produkowany pomiędzy rokiem 1984 a 1989. Cała konstrukcja w głównej mierze bazuje na częściach wykonanych samodzielnie oraz na wykorzystaniu elementów z odzysku, zazwyczaj po prostu ze złomu.
Najbardziej boję się, mocowanie przedniego zawieszenia, mocowanie skrzyni, tego przegięcia w ramie nie wiem czy dobrze to wymyśliłem, bardzo proszę o sugestie, uwagi, rady wiem że na forum jest wielu fachowców i ludzi którzy na takich konstrukcjach zjedli zęby. Pogadaj z dziadkami którzy budowali takie 'esioki', żaden nie miał tytułu magistra, inżyniera pewnie nawet technika, wycinarek laserowych do dyspozycji ani komputera Inventor-em.
Użytkownicy dzielą się doświadczeniami i radami dotyczącymi konstrukcji, wskazując na problemy z wytrzymałością sprzęgła Żuka oraz Lublina, a także na konieczność dostosowania mostu i skrzyni biegów. Wskazują na zalety użycia mostów od Stara oraz Lublina, a także na alternatywy, takie jak mosty od wózków widłowych.
tags: #traktorek #sam #rysunek #techniczny