Prokuratura Okręgowa w Słupsku skierowała do Sądu Rejonowego w Słupsku akt oskarżenia przeciwko Adamowi L. (39 lat) w związku ze śmiertelnym wypadkiem przy rozładunku ziemniaków. Oskarżony został również Mirosław B. (49 lat), między innymi za dopuszczenie do eksploatacji wózka widłowego bez uzyskania stosownej decyzji Urzędu Dozoru Technicznego oraz za niezapewnienie bezpieczeństwa pracy. Do tragicznego w skutkach zdarzenia doszło 9 października 2020 roku.
Prace rozładunkowe, podczas których doszło do wypadku, wykonywał Adam L., posługując się wózkiem widłowym. Z ustaleń postępowania wynika, że Mirosław B., jako pracodawca Adama L. i właściciel wózka widłowego, nie dopełnił szeregu ciążących na nim obowiązków. Między innymi dopuścił do eksploatacji wózek widłowy bez uzyskania stosownej decyzji Urzędu Dozoru Technicznego. Ponadto, nie zorganizował w sposób właściwy prac rozładunkowych prowadzonych przez Adama L. ani nie określił instrukcji bezpieczeństwa przy pracach transportowych i rozładunkowych z wykorzystaniem wózka widłowego na placach rozładunkowych. W wyniku tych zaniedbań naraził na niebezpieczeństwo wypadku przy pracy nie tylko Adama L.
Przeprowadzona sekcja zwłok wykazała, że zmarły mężczyzna doznał szeregu ciężkich obrażeń ciała w wyniku najechania przez wózek widłowy, co skutkowało jego śmiercią.
Budowa i rodzaje wózków widłowych
Wózki widłowe to kluczowe urządzenia w logistyce i magazynowaniu. Charakteryzują się one zamieszczonymi z przodu widłami, które umożliwiają podnoszenie i przewożenie palet. Są zatem niezbędnym elementem wyposażenia każdego dobrze zorganizowanego magazynu.
Podstawowa budowa wózka widłowego
Obecnie produkowane są trzy główne rodzaje wózków widłowych: elektryczne, spalinowe i gazowe. Niezależnie od typu, urządzenia te składają się z kilku kluczowych elementów:
- Układ podnoszenia wyposażony w maszt, który może osiągać nawet kilkanaście metrów wysokości.
- Widły, pozwalające na podnoszenie towarów umieszczonych na paletach.
- Płyta czołowa, do której przymocowany jest maszt i widły.
- Rama bezpieczeństwa, zapewniająca ochronę operatora.
- Układ sterowania, wyróżniający się dźwignią umieszczoną przy kierownicy i pedałach.
Na prawidłowe działanie wózka widłowego składa się kilka układów, które są znane z innych pojazdów, a także specyficzne dla wózków, takie jak układ podnoszenia czy przeniesienia napędu.
Podział wózków widłowych
Wózki widłowe można klasyfikować na różne sposoby, w zależności od ich konstrukcji i przeznaczenia:
- Systemowe: Używane na magazynach ze względu na niewielki ciężar i zwrotność.
- Podnośnikowe: Stosowane do przewożenia ładunków o większej masie.
- Podwieszane: Umożliwiają transport towarów wraz z ładunkami.
- Boczne: Odpowiednie do przenoszenia towarów o nietypowych wymiarach oraz do stosowania w mniejszych pomieszczeniach z ograniczonymi możliwościami manewru.
- Przeciwwybuchowe: Stworzone do transportu materiałów niebezpiecznych.
- Podnośnikowe (wysokiego składowania): Posiadają dłuższe maszty, pozwalające na składowanie materiałów na wyższych wysokościach.
- Bramowe: Ich rama ma kształt bramy i obejmuje transportowany towar.
Zastosowanie wózków widłowych
Wózki widłowe znajdują szerokie zastosowanie wykraczające poza tradycyjne centra logistyczne, fabryki, zakłady produkcyjne czy magazyny sklepowe. Obecnie maszyny te wspierają pracę między innymi w:
- Branży hydraulicznej
- Rolnictwie
- Przemysł spożywczym
- Sądownictwie
- Na lotniskach
Dzięki swojej wszechstronności, wózki widłowe odgrywają kluczową rolę w wielu gałęziach gospodarki.
Uprawnienia niezbędne do obsługi wózków widłowych
Aby legalnie użytkować wózki widłowe, konieczne jest spełnienie określonych wymogów:
- Ukończenie szkolenia zawodowego na operatora wózków widłowych.
- Zdanie państwowego egzaminu przed komisją powołaną przez Urząd Dozoru Technicznego (UDT).
Na specjalistycznym kursie kandydat uczy się wszystkiego od podstaw. Kursy zazwyczaj dzielą się na część teoretyczną, przygotowującą z zakresu budowy urządzeń, zasad BHP oraz prawidłowej eksploatacji, oraz część praktyczną, obejmującą ćwiczenia z obsługi wózka. Po ukończeniu szkolenia, kandydat zdaje egzamin państwowy przed komisją egzaminacyjną UDT.
Ważność i rodzaje uprawnień UDT
Uzyskane kwalifikacje UDT na wózki widłowe są ważne przez określony czas, w zależności od kategorii uprawnień:
- Wózki jezdniowe podnośnikowe z mechanicznym napędem podnoszenia (z wyłączeniem wózków z wysięgnikiem oraz wózków z osobą obsługującą podnoszoną wraz z ładunkiem) - ważność: 10 lat.
- Wózki jezdniowe podnośnikowe z mechanicznym napędem podnoszenia z wysięgnikiem oraz wózki jezdniowe podnośnikowe z mechanicznym napędem podnoszenia z osobą obsługującą podnoszoną wraz z ładunkiem (uprawniające również do obsługi wszystkich pozostałych wózków z mechanicznym napędem podnoszenia) - ważność: 5 lat.
Kwestie prawne i odpowiedzialność
W przypadku wypadków związanych z obsługą wózków widłowych, odpowiedzialność może ponosić zarówno operator, jak i pracodawca. Jak pokazuje opisany przypadek, niedopełnienie obowiązków związanych z dopuszczeniem do eksploatacji sprzętu, organizacją pracy czy zapewnieniem instrukcji bezpieczeństwa, może prowadzić do tragicznych konsekwencji prawnych i ludzkich.
Adam L., przesłuchany w charakterze podejrzanego, częściowo przyznał się do popełnienia zarzucanego mu przestępstwa, potwierdzając między innymi brak uprawnień do prowadzenia wózka widłowego. Mirosław B. nie przyznał się do zarzucanych mu przestępstw, twierdząc, że zapewnił Adamowi L. szkolenie w zakresie BHP i zapoznał go z instrukcją stanowiskową. Należy podkreślić, że Adam L. był w przeszłości karany sądownie za przestępstwo przeciwko mieniu.