Problem z niedziałającym obrotomierzem lub nienaliczającym motogodzin licznikiem w ciągniku Ursus C-330 to częsta usterka, z którą borykają się właściciele tych maszyn. Rozwiązanie problemu wymaga zrozumienia zasady działania mechanizmu, a następnie odpowiedniej diagnostyki i ewentualnej wymiany uszkodzonych elementów.
Zasada działania obrotomierza w Ursusie C-330
Obrotomierz w ciągniku Ursus C-330 jest napędzany mechanicznie przez wałek sprzęgłowy. Wciśnięcie sprzęgła powoduje, że wałek sprzęgłowy zatrzymuje się, co jest zjawiskiem normalnym i skutkuje chwilowym zatrzymaniem wskazania obrotomierza.
Sprzęgło w C-330 jest dwustopniowe. Napęd obrotomierza pobierany jest właśnie z drugiego stopnia sprzęgła. Oznacza to, że przy prawidłowo wyregulowanym sprzęgle naciśnięcie i rozłączenie I stopnia nie powoduje rozłączenia napędu obrotomierza. Pierwszy stopień sprzęgła służy do jazdy, natomiast drugi do obsługi wałka WOM. Przy jeździe z włączonym WOM wciśnięcie pierwszego stopnia sprzęgła nie spowoduje, że WOM przestanie się obracać. W praktyce, obrotomierz w ciągniku Ursus C-330 nie działa przy wciśniętym sprzęgle, co jest normalne, ponieważ jego napęd pochodzi z wałka sprzęgłowego, który zatrzymuje się po wciśnięciu sprzęgła. Naciśnięcie I stopnia sprzęgła nie przerywa napędu obrotomierza, natomiast II stopień powoduje jego zatrzymanie.
Częste przyczyny awarii obrotomierza i licznika motogodzin
Problemy z naliczaniem motogodzin (mth)
Wielu użytkowników zgłasza, że licznik w URSUS C-330 pokazuje obroty silnika, ale nie nabija motogodzin. Problem z nienabijaniem motogodzin jest powszechny; byłem ostatnio na przeglądzie technicznym, gdzie prowadzący badanie stwierdził, że licznik nie nabił przebytych MTG. Faktycznie tak było, bo stan MTG był taki sam jak 2 lata temu, czyli 6247. Zdarza się również, że obrotomierz w modelu C-330M po pewnym czasie eksploatacji (np. po 6000 mth) przestaje nabijać motogodziny.
Najczęściej przyczyną tego jest uszkodzona przekładnia ślimakowa, która napędza nabijanie motogodzin. W przypadku takiej awarii naprawa pojedynczego elementu jest zazwyczaj niemożliwa, co sugeruje konieczność wymiany całego licznika. Nawet oryginalne obrotomierze bywają podatne na awarie i mogą przestać naliczać mth po pewnym czasie eksploatacji.
Uszkodzenia mechaniczne (linka, przekładnia, wałek)
Problem może leżeć w linkach i napędzie. Linka obrotomierza w URSUS C-330 bywa ukręcona w rurce żelaznej. W C-328 (częściowo podobnym konstrukcyjnie do C-330) obrotomierz ma wyprowadzenie na obudowie skrzyni biegów po prawej stronie, gdzie podłącza się rurkę ze ślimakiem od obrotomierza. W przypadku demontażu sprzęgła, po wykryciu śladów spieczonego oleju na tarczach, konieczne może być rozebranie popychacza sprzęgła, wydostanie ośki napędowej wałka oraz demontaż przekładni obrotomierza. Okazuje się wtedy, że para łożysk, głównie napędowych od strony skrzyni biegów, ma znaczne luzy i nadaje się do wymiany.
Diagnostyka i lokalizacja usterki
Aby sprawdzić, czy problem dotyczy linki napędowej czy samego licznika, można wykonać kilka prostych testów:
- Sprawdzenie linki przy liczniku: Odkręć linkę od licznika. Chwyć palcami końcówkę linki i spróbuj nią zakręcić. Jeśli możesz nią swobodnie kręcić, oznacza to, że uszkodzony jest napęd linki (np. ślimak w skrzyni biegów) lub sama linka jest ukręcona.
- Sprawdzenie napędu linki: Odkręć linkę od miejsca, z którego pobierany jest napęd (na skrzyni biegów). Odpal silnik i sprawdź, czy linka się kręci. Spróbuj ją delikatnie przyblokować; jeśli pokona opór, świadczy to o tym, że napęd działa, a licznik jest do wymiany.
- Wizualna inspekcja: Zalecane jest odkręcenie pancerza linki, aby sprawdzić jej stan oraz ewentualną wymianę, jeśli linka jest uszkodzona.
Wskazówki dotyczące diagnostyki obejmują sprawdzenie linki obrotomierza oraz napędu ze ślimaka. Obrotomierz i licznik motogodzin w C-330 są mechaniczne, napędzane linką.
Wymiana obrotomierza: Oryginał czy zamiennik?
Zalecane części i ich trwałość
Jeśli okaże się, że obrotomierz wymaga wymiany, zaleca się zakup oryginału Mera-Poltik. Taki obrotomierz posiada tarczę z logiem "-URSUS-" i jego koszt to około 110 zł. Z podróbkami za około 30 zł (z literowymi skrótami na tarczy i metalową obudową) może być różnie pod względem jakości i trwałości. Niestety, nawet oryginały Mera-Poltik bywają podatne na awarie i mogą przestać nabijać motogodziny po pewnym czasie eksploatacji.
Jeśli nie ma możliwości naprawy uszkodzonej przekładni ślimakowej, zalecana jest wymiana całego obrotomierza/licznika motogodzin.
Różnice między obrotomierzami C-330 a C-360
Obrotomierz z C-330 jest konstrukcyjnie zbliżony do tego z C-360, lecz istnieją istotne różnice w ich specyfikacji i kalibracji. Są dwa rodzaje obrotomierzy do Ursusa:
- Do C-330 jest piktogram WOM przy 2200 RPM. Ursus C-330 ma 540 obrotów na WOM przy 2200 obrotów silnika.
- Do C-360 jest piktogram WOM przy 2000 RPM (przełożenie w skrzyni 1:4). Ursus C-360 ma obroty nominalne WOM przy 2000 obrotów.
Mimo tych różnic, zdarza się, że użytkownicy montują obrotomierz od C-360 (z trybikiem na 2000 obr) do C-330. W domu zakupiliśmy w tym samym czasie nowe C330 i C-360, a trybik na obrotomierzu był w innym miejscu na obu licznikach. Na obu licznikach widać oznaczenie przełożenia przełożenia 1:1.79.
Należy zauważyć, że obrotomierz z Ursusa 3P ma skalę odwrotną (wskazówka wychyla się przeciwnie do ruchu wskazówek zegara) i przesunięty totalizer, co sprawia, że zastosowanie go w całości w C-330/C-360 jest niemożliwe. Jedyna możliwość adaptacji to zastosowanie ślimaka na wałku napędowym z "lewym" zwojem. Wartość "W" na niektórych schematach alternatorów oznacza wyjście obrotomierza, jednak dotyczy to elektronicznych obrotomierzy, a Ursus C-330 posiada mechaniczny.
Kwestie związane z motogodzinami (mth)
Definicja i naliczanie mth
Ważne jest, aby pamiętać, że 1 mth (motogodzina) to nie jest 1 h (godzina) pracy ciągnika. Motogodziny są naliczane przy określonych obrotach silnika. W obu ciągnikach (C-330 i C-360) jedna motogodzina odpowiada pracy przy około 1865 rpm. Na przykład, obrotomierz w 3P nalicza mh przy 1500 obr/min, a w 360 przy 1850 obr/min, co oznacza, że w 3P nakręci o 20% więcej motogodzin.
#218 OBROTOMIERZ JAK PODŁĄCZYĆ RÓŻNE RODZAJE
Aspekty prawne wymiany licznika
Wymiana licznika motogodzin, który pełni również funkcję wskaźnika przebiegu eksploatacyjnego maszyny, wymaga zgłoszenia i legalizacji na Stacji Kontroli Pojazdów (SKP). Jest to niezbędne, aby zachować zgodność z badaniami technicznymi i uniknąć problemów w przyszłości, zwłaszcza w kontekście ewentualnej sprzedaży ciągnika.