Problem z poprawnym ustawieniem siewnika Polonez, szczególnie tych o szerokości roboczej 18 metrów, może pojawiać się tuż przed wyjazdem w pole i wynikać głównie z zaniedbań w jego konserwacji. Kluczowe dla prawidłowego działania maszyny jest właściwe przygotowanie do sezonu siewnego, obejmujące szczegółowy przegląd techniczny, kalibrację oraz właściwą regulację poszczególnych elementów.
Przygotowanie siewnika do siewu - kluczowe aspekty
Niezależnie od modelu siewnika, kluczowe jest przeprowadzenie dokładnej lustracji maszyny. W pierwszej kolejności należy odnaleźć instrukcję obsługi, która zawiera szczegółowe informacje dotyczące kontroli, przygotowania do siewu, a także tabele wysiewu i wzorniki ustawień. W przypadku braku instrukcji, pomocne mogą być informacje znalezione w Internecie.
Kontrola elementów roboczych
Szczególną uwagę należy zwrócić na elementy robocze maszyny, które ulegają najszybszemu zużyciu. Należą do nich:
- Tarcze redlic: Należy sprawdzić stopień ich zużycia oraz poprawność obrotu. Ewentualne problemy z obrotem mogą wskazywać na uszkodzone łożyska.
- Czubki redlic: Zużywają się znacznie szybciej, jeśli nie są prawidłowo ustawione względem talerzy. Prawidłowe ustawienie zakłada, że talerz pracuje na głębokości większej o 1-1,5 cm niż czubek redlicy. Zużyte redlice wpływają na głębokość siewu i rozmieszczenie nasion.
- Kółka dociskowe: Ich stan wpływa na prawidłowe dociśnięcie nasion do podłoża.
- Znaczniki: Należy sprawdzić stan mocowań i ewentualne luzy, które mogą wymagać wymiany tulejek.
- Zagarniacze: Ich stan i ustawienie wpływają na przykrycie nasion glebą.
Konserwacja i smarowanie
W siewnikach wyposażonych w smarowniki, należy pamiętać o regularnym podawaniu smaru. Dotyczy to zarówno piast redlic wysiewających (po ok. 300 ha), jak i innych elementów ruchomych, takich jak znaczniki czy wahacze (po ok. 100 ha).
Ważne jest również sprawdzenie poziomu oleju w przekładni oraz dokręcenie wszystkich połączeń śrubowych. W przypadku siewników Polonez, problem może tkwić w regulacji docisku denek do kółka wysiewającego - docisk na każdym aparacie musi być dokładnie taki sam. Do każdego nowego siewnika Polonez dołączany jest specjalny przyrząd regulacyjny.
Należy również sprawdzić, czy śrubki mocujące dźwignię regulacyjną denek do wałka nie uległy wykręceniu. Obecnie te śrubki są przykręcane na klej, co zapobiega ich odkręcaniu się.
Sprawdzenie kół i ciśnienia
Przygotowując siewnik do pracy, bardzo ważne jest, aby zwrócić uwagę na stan kół - ich ogumienia i ciśnienia. Ciśnienie w kołach wału zagęszczającego powinno być wyregulowane przed wyjazdem w pole, aby zapewnić równomierne zagęszczenie gleby.
W niektórych typach siewników, należy również sprawdzić zużycie skrobaków wału oponowego, które powinny być ustawione w odległości 0,5-1 cm od opony.
Próba kręcona - klucz do precyzyjnego wysiewu
Czynnością, której nie należy pomijać przy przygotowaniu siewnika mechanicznego do siewu, jest przeprowadzenie próby wysiewu, czyli tzw. próby kręconej. Jest to zabieg niezbędny do precyzyjnego ustalenia normy wysiewu, co pozwala na uniknięcie strat ziarna.
Jak przeprowadzić próbę kręconą?
Próba kręcona polega na zważeniu ziarna wysypanego przez siewnik do specjalnych rynienek, po wykonaniu określonej liczby obrotów koła biegowego siewnika, a następnie porównaniu uzyskanej masy z normą wysiewu.
Aby przeprowadzić próbę:
- Ustal liczbę obrotów koła siewnika potrzebną do obsiania 1 ara (100 m²). Można wykorzystać wzór: I = 100 / (O × Ss), gdzie O to obwód koła biegowego, a Ss to szerokość pasa siewnego.
- Zasyp skrzynię ziarnem, upewniając się, że ziarno znajduje się również w gniazdach wysiewających.
- Obróć jednokrotnie wałek wysiewający, a następnie wsyp zboże z rynienek z powrotem do siewnika.
- Zaznacz na kole biegowym i maszynie pionową kreskę ułatwiającą liczenie obrotów.
- Wykonaj ustaloną liczbę obrotów.
- Zważ zsypane z rynienek ziarno. Masa ziarna pomnożona przez 100 da liczbę dawki wysiewu na 1 ha.
Jeżeli uzyskana masa nie różni się o więcej niż 2% od zalecanej dawki, próbę należy uznać za udaną. W przeciwnym razie należy zmienić ustawienia w przekładni głównej siewnika i ponowić próbę.
Próba kręcona umożliwia również obserwację działania siewnika i wykrycie ewentualnych zmian w wypadaniu ziarników. Pozwala także na usunięcie niedrożności poprzez regulację denek gniazd wysiewających.
Nowe rozwiązania w siewnikach Polonez
W nowych modelach siewników Polonez, wprowadzonych od 2024 roku, stosuje się coraz więcej rozwiązań cyfrowych. Producenci rozwijają automatyczne systemy kalibracji normy wysiewu, a wiele maszyn współpracuje z nawigacją GPS oraz systemami ISOBUS, co zwiększa precyzję i efektywność pracy.
Próba kręcona i kalibracja w nowoczesnych siewnikach
Współczesne siewniki często umożliwiają przeprowadzenie próby kręconej z użyciem aplikacji i zestawów wagowych. Niektórzy producenci udostępniają konfiguratory online, które dopasowują ustawienia do parametrów materiału siewnego, co ułatwia dobór normy wysiewu i głębokości redlic. Dane glebowe i pogodowe wspierają wybór parametrów pracy, czyniąc kalibrację bardziej precyzyjną i mniej czasochłonną.
W przypadku siewników pneumatycznych, przed siewem może być konieczne dobranie odpowiedniego dla danego rodzaju nasion koła wysiewającego, na przykład w siewnikach firmy Pöttinger. Koło dobierane jest ze względu na rodzaj materiału siewnego oraz ilość wysiewu na hektar.
Siewniki mogą być również wyposażone w mechanizmy automatycznie sterujące przekładnią, na podstawie wyliczeń sterownika. Jeśli aparaty wysiewające są napędzane elektrycznie, próba kręcona przebiega niemal automatycznie. Po wprowadzeniu wartości dawki i powierzchni próby, siewnik sam wykonuje odpowiednią liczbę obrotów. Operator musi jedynie zważyć materiał siewny i wprowadzić jego masę do sterownika.
Nie cichną strajki i demonstracje po wyroku Trybunału Konstytucyjnego
Konserwacja i kontrola przed sezonem
Przed rozpoczęciem sezonu warto wykonać przegląd mechaniczny oraz sprawdzić komponenty elektroniczne siewnika. Zaleca się kontrolę kabli, czujników oraz aktualizację oprogramowania sterującego. Należy również zachować regularność smarowania według zaleceń instrukcji obsługi, a także ocenić zużycie redlic i elementów wysiewających.
Warto pamiętać, że w przypadku aluminiowych wałków wysiewających, które są wprowadzane od pewnego czasu, mogą być one na tyle giętkie, że mogą się odchylać od zboża, tworząc większą szczelinę wysiewającą. Problemem mogą być również uszkodzenia mechaniczne, takie jak pogięte znaczniki czy mocowania redlic, które mogą wymagać naprawy lub wymiany.
Do napraw należy stosować tylko oryginalne części zamienne. Na rynku dostępnych jest wiele nieoryginalnych części, które mogą nie zapewniać odpowiedniej trwałości i niezawodności.
Regularna kontrola siewnika, przynajmniej raz w sezonie, to pewność prawidłowego wykonania siewu. Dokładne sprawdzenie newralgicznych punktów w maszynie pozwoli uniknąć kłopotliwych awarii i zapobiegnie opóźnieniom w siewie.