Wybór odpowiedniego ciągnika rolniczego, zwłaszcza na rynku wtórnym, jest kluczową decyzją dla każdego gospodarstwa. Ciągnik stanowi fundament produkcji, zarówno roślinnej, jak i zwierzęcej, zastępując dawniej używane zwierzęta pociągowe. Służy do prac polowych i gospodarskich, współpracując z maszynami rolniczymi, które często wymagają zasilania z wałka przekaźnikowego mocy, takich jak agregaty uprawowe, brony, kosiarki, prasy do słomy, opryskiwacze czy rozsiewacze nawozów. Maszyny i urządzenia montowane są najczęściej przy użyciu trójpunktowego układu zawieszenia, co umożliwia podnoszenie osprzętu na czas transportu i opuszczanie podczas pracy w polu. Ponadto, ciągniki służą do transportu wszelkiego rodzaju materiałów na przyczepach, a ich uniwersalność sprawia, że znajdują zastosowanie również poza rolnictwem, np. w pracach ziemnych, ogrodowych, leśnych i budowlanych.
Kryteria wyboru ciągnika
Rolnik poszukujący właściwego traktora jest zobowiązany do analizy potrzeb i określenia zadań, jakie musi spełnić taka maszyna. Wśród ciągników wyróżnia się kilka typów, głównie poprzez weryfikację napędu: ciągniki kołowe ze stałym napędem tylnej osi (2WD) zazwyczaj posiadają moc do 310 KM i są bardzo wszechstronne; ciągniki kołowe ze stałym napędem obu osi (4WD), niekiedy wyposażone w zwrotnicowy układ kierowniczy i silnik o mocy dochodzącej nawet do 600 KM; oraz mniej powszechne ciągniki gąsienicowe, przeznaczone do prac w wyjątkowo trudnych warunkach terenu.
Nowy czy używany?
Zakup nowego ciągnika wiąże się z poważnym wydatkiem, ale pozwala uniknąć szeregu problemów, takich jak awaryjność, która w pierwszych latach użytkowania jest znikoma. Nowe traktory to jednak wyzwanie pod względem serwisu, gdyż wymaga on fachowej wiedzy i specjalistycznych narzędzi diagnostycznych. Rynek wtórny cieszy się większym ruchem kupna-sprzedaży i rolnicy częściej rozpatrują zakup używanego traktora, ponosząc większe ryzyko zakupu maszyny bardziej awaryjnej. Popularnym i wygodnym miejscem do wyszukania ciągnika z drugiej ręki są internetowe portale ogłoszeniowe.
Wiedza mechaniczna i oględziny
Decydując się na zakup używanego sprzętu, należy posiadać ugruntowaną wiedzę mechaniczną lub posiłkować się taką wiedzą posiadaną przez wykwalifikowanych mechaników. Przy takim zakupie warto przestrzegać kilku ważnych zasad, aby uniknąć niepotrzebnych kłopotów.
Popularność marek i modeli
Statystyki sprzedaży często pozwalają na wyłonienie właściwej marki i modelu ciągnika. Wśród traktorów średniej mocy (71-100 KM) dominuje New Holland. W segmencie ciągników używanych w 2020 roku pierwsze miejsce zajmuje John Deere z modelami 6920, 6820, 7530 i 6620. Massey Ferguson zajmuje trzecią pozycję z modelami 6180, 3060, 3080 i 3070. Bardzo dużą popularnością w Polsce cieszy się Zetor, a wśród najczęściej kupowanych modeli czeskiego producenta znajdują się: 7245, 7745, 8011, 6245 i 7045.
Ciągnik z ładowaczem czołowym (Turem)
Charakter działalności rolniczej, zwłaszcza produkcja zwierzęca, często wymusza posiadanie traktora z turem. Dobry ładowacz powinien współpracować z posiadanym ciągnikiem bez dodatkowych modyfikacji i sprawdzać się w określonych zadaniach. Wybierając ładowacz, należy kierować się przede wszystkim wielkością i mocą posiadanego ciągnika, ponieważ od mocy ciągnika i wydajności pompy zależy bardzo dużo.
Rodzaje ładowaczy
Na rynku dostępne są ładowacze 1-, 2-, 3- i 4-sekcyjne, gdzie różnica polega na ilości stopni swobody urządzenia. Ładowacz 1-sekcyjny umożliwia ruch ramionami w górę i w dół, zaś ładowacz z dwoma sekcjami to możliwość ruchu narzędziem roboczym (dostępne jest także samopoziomowanie). Jeżeli natomiast zamierzamy używać ładowacza do pracy z ruchomymi akcesoriami, np. chwytakiem do bel lub sianokiszonek, powinniśmy wybrać 3- lub 4-sekcje. Aby praca z ładowaczem była wydajna i przyjemna, niezbędny jest ciągnik z rewersem oraz napęd 4x4.
Ładowacz big bag hydrauliczny na tył do każdego ciągnika
Rekomendowane modele używanych ciągników do 75 KM
Użytkownik poszukuje ciągnika do 75 KM z turem, 4x4, ekonomicznego, który będzie głównym narzędziem w gospodarstwie o powierzchni 18 hektarów. Budżet oscyluje w granicach 35-70 tys. zł. Poniżej przedstawiono modele, które często pojawiają się w rekomendacjach, wraz z ich charakterystyką i opiniami użytkowników.
URSUS
- URSUS 4514 / 5314: Są to często poszukiwane modele. URSUS 4514 z silnikiem Perkins a4.236 jest dobrą opcją, choć znalezienie go w niższej cenie może być trudne. Warto rozważyć również model 5314.
- URSUS 914: Ma 78 KM, ale nie jest to ekonomiczny wybór ze względu na zużycie paliwa.
- URSUS 3514: Oszczędniejsza opcja z 3-cylindrowym silnikiem.
- URSUS C-360 (nowa generacja): Ciągnik z nowej generacji, który według zapowiedzi producenta, może być dostępny w cenie około 80 tys. zł z 4-letnią gwarancją. Wyposażony w układ napędowy Carraro (przekładnia 12/12 i rewers mechaniczny).
MTZ
- MTZ 82: Jest opcją do rozważenia, jeśli nie będzie za wysoki. Charakteryzuje się jednostkowym zużyciem paliwa na poziomie około 224 g/kWh.
Zetor
- Zetor (modele 7245, 7745, 7045, 6245, 6045): Uznawane za mniej awaryjne niż Ursusy. Zetor zapewnia dodatkowe miejsce dla pasażerów i lżejsze tankowanie (zbiornik pod budą koło schodków). Części zamienne są często takie same jak w Ursusach 4011/360 ze względu na unifikację. W budżecie do 40 tys. zł można znaleźć starsze modele Zetora z orbitrolem, np. 3340, 4340 lub 5340.
- Zetor 5245: (4x4, 3 cylindry, ok. 50 KM) ta sama kabina co większe modele, bez problemu uciągnie beczkę do 5 m^3.
- Zetor Major 60: Cena około 96 tys. zł, wyróżnia się dużymi możliwościami dociążenia maszyny, co jest istotne przy pracach uprawowych i z ładowaczem czołowym. Silnik 4-cylindrowy Deutz o pojemności 2,9 l. Układ przeniesienia napędu to przekładnia Carraro 12/12 z rewersem mechanicznym.
Inne marki
- Landini i Ferguson: Warto poszukać ogłoszeń tych marek w okolicach 70-75 KM, wiele z nich jest wyposażonych w silniki A4.236 lub jego wersje z turbo. Należy pamiętać, że turbo nie przyczynia się do spadku zużycia paliwa.
Nowsze propozycje ciągników o mocy 60-70 KM (powyżej zakładanego budżetu)
Ciągniki o mocy 60-70 KM często pełnią rolę maszyn pomocniczych, ale w gospodarstwach hodowlanych mogą pracować częściej i dłużej niż większe maszyny, zwłaszcza współpracując z ładowaczem czołowym, wozem paszowym czy maszynami zielonkowymi. Ich rozpiętość cenowa jest duża - od 60 do ponad 300 tys. zł netto. W gospodarstwach kilkunastohektarowych, gdzie pełnią rolę maszyn podstawowych, muszą wyróżniać się wyższym udźwigiem TUZ czy masą. Istotne są także wymiary oraz sposób załączania wałka - WOM obsługiwany przyciskiem na błotniku jest bardzo przydatny.
Case IH Farmall C 65 i Steyr Kompakt S 65
To zbliżone konstrukcje w cenie około 104 tys. zł. Cechują się masą niespełna 2,9 t i promieniem zawracania 3,82 m. Standardowo montowany układ napędowy wyposażony jest w skrzynię 12/12 i rewers mechaniczny (opcjonalnie elektrohydrauliczny i przekładnia 20/20). Układ hydrauliczny zasilany pompą o wydatku 48 l/min, a tylny TUZ podnosi 2,1 t.
Deutz-Fahr Agrolux 65
W podstawowej wersji bez kabiny kosztuje około 74 tys. zł. Wyróżnia się najkrótszym rozstawem osi (1975 mm) i 55-stopniowym kątem skrętu, co czyni go bardzo zwrotną maszyną (promień zawracania 3,7 m). Pracuje w nim 3-cylindrowa jednostka napędowa o pojemności 3 l, znana z dobrej opinii pod względem zużycia paliwa.
Farmtrac
- Farmtrac 6060DT Heritage: Z ramą ochronną i napędem 4x4 kosztuje niespełna 60 tys. zł, co czyni go najtańszą propozycją w zestawieniu. Silnik 4-cylindrowy Farmtraca (na licencji Forda) o pojemności 2,9 l. Układ napędowy to starsza przekładnia Carraro (8/2).
- Farmtrac 670 DT: Znacznie droższa (108,9 tys. zł), ale bardziej komfortowa propozycja z rozbudowanym układem napędowym Carraro 12/12 i rewersem mechanicznym. Posiada sporą masę (3585 kg) i największy rozstaw osi (2386 mm), co predysponuje go do prac w polu i współpracy z większym ładowaczem czołowym. Napędzany 4-cylindrową jednostką Perkinsa o pojemności 3,4 l.
Fendt 207 Vario TMS
Najdroższa propozycja, przekraczająca 300 tys. zł. Wyróżnia się przekładnią bezstopniową i bogatym wyposażeniem dodatkowym. Sercem Fendta jest 3-cylindrowy silnik AGCO Sisu Power o pojemności 3,3 l.
John Deere 5065E
W podstawowej wersji z kabiną kosztuje około 95 tys. zł. Wyróżnia się najmniejszą długością (3605 mm), dzięki czemu sprawdzi się w pracy na ograniczonej przestrzeni. Pod maską pracuje 3-cylindrowa jednostka napędowa PowerTech M o pojemności 2,9 l.
New Holland T4.65 i TD5.65
Dostępne w kwotach około 109 i 93 tys. zł, oba dysponują mocą 65 KM. Model TD5 wyróżnia się sporym udźwigiem tylnego TUZ (3 t) i znacznym rozstawem osi (2224 mm). Model T4.65 ma wyższą masę i możliwość opcjonalnego zastosowania przekładni 12/12 i 24/24, a także rewersu hydraulicznego.
Kubota M6060
Japońska propozycja w cenie 123 tys. zł. Wyróżnikiem jest przedni most z przekładniami stożkowymi w kąpieli olejowej, co umożliwia uzyskanie małego promienia zawracania (3,4 m). Wyposażona w 16-zaworową, 4-cylindrową, turbodoładowaną jednostkę napędową własnej produkcji.
Landini serii 4 (modele 4.060 i 4.070)
Cena rozpoczyna się od 124 i 128 tys. zł. Model 4.070 (68 KM) ma najwyższą moc w tym zestawieniu. Landini oferuje duże możliwości konfiguracyjne, w tym elektrohydrauliczny rewers i rozbudowany układ hydrauliczny.
Solis 60
Ciągnik o mocy 60 KM z najwyższą pojemnością skokową silnika (3,7 l). Podstawowa wersja z napędem 4x4 bez kabiny kosztuje 73,4 tys. zł. Sercem Solisa jest wolnossący, 4-cylindrowy silnik własnej produkcji.
TYM T603
Cena około 96,6 tys. zł. Wyróżnia się rozbudowanym układem hydraulicznym i możliwością załączania WOM w trybie manualnym lub automatycznym. Wyposażony w 4-cylindrową jednostkę napędową Perkinsa o pojemności 2,2 l.
Valtra A63
Kompaktowy ciągnik z imponującym promieniem zawracania 3,08 m. Wyposażony w 3-cylindrową jednostkę napędową Perkinsa o pojemności 3,3 l. Może współpracować z maszynami aktywnymi, napędzanymi WOM z prędkością obrotową 540 lub 540 E.
New Holland TS90: Szczegółowa analiza
New Holland TS90, produkowany w latach 1998-2003, jest często niedocenianą, ale bardzo ciekawą propozycją na rynku wtórnym. Może być dobrym wyborem w przedziale mocy 80/90 KM. Dostęp do podzespołów silnika bywa utrudniony ze względu na "upakowaną" budowę. Ciągniki te słyną z dużej gamy skrzyń biegów: od niezsynchronizowanej EconoShift 8x2, przez Econo Dual Command (dwa półbiegi bez sprzęgła), po Syncro Command 12x12 z rewersem i nowoczesną ElectroShift 16x16.
Hydraulika i WOM
New Holland TS90 posiada dość rozbudowaną hydraulikę. Tylny podnośnik radzi sobie z ładunkiem ważącym minimum 1905 kg, a z dodatkowymi siłownikami nawet 2816 kg. Standardowo traktor był wyposażony w tylny WOM z prędkościami 540 i 1000.
Typowe usterki i serwis
Seria TS okazała się być trwała, a typowe usterki to problemy z cewkami w skrzyniach ElectroShift (koszt jednej cewki 1100-1400 zł) lub zużyte synchronizatory w skrzyniach mechanicznych. Problemy z pompą paliwa zdarzają się rzadko, ale mogą wystąpić przy zaniedbanym układzie paliwowym. Kalibracja skrzyń automatycznych (ES) jest konieczna po wymianie oleju.
Producent przewidział wymianę oleju w silniku co 300 godzin (klasa CL-4/API SL, lepkość 10w40 lub 15w40). Interwał wymiany oleju w przednim moście, skrzyniach czy zwolnicach wynosi 1200 godzin. Całkowity koszt przeglądu zamyka się w kwocie około 3 tys. zł.
Ceny na rynku wtórnym
Ceny New Holland TS90 zaczynają się od 40-50 tys. zł za mocno wyeksploatowane ciągniki z przebiegami ponad 12-15 tys. mth. W kwocie 60-70 tys. zł można znaleźć całkiem przyzwoity egzemplarz, często także z ładowaczem czołowym. Ceny wyhamowują w okolicy 80-90 tys. zł, a wiele ogłoszeń pochodzi z Francji i Holandii od pierwszych właścicieli.
Podsumowanie dla szukającego ciągnika do zadań gospodarskich
Użytkownik potrzebuje ciągnika z turem o udźwigu 1600 kg do rozładowywania palet z tira, odśnieżania placu, podłączenia solarki i zamiatarki, oraz do ciągnięcia zwykłej przyczepy. Praca ma odbywać się w 100% na utwardzonym terenie, bez wykorzystania w polu. Sprzęt ma być prosty, mało awaryjny i ekonomiczny, z budżetem 40-70 tys. zł.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria i budżet, warto skupić się na sprawdzonych i prostych konstrukcjach. Modele takie jak URSUS 4514/5314 lub Zetor (starsze modele z serii np. 7245, 7745, 7045, 6245, 6045) wydają się najbardziej odpowiednie w niższym zakresie cenowym. Ich prostota konstrukcji i dobra dostępność części zamiennych są kluczowe przy sporadycznym wykorzystaniu i ograniczonym budżecie. Model URSUS 3514 jako trójka będzie oszczędniejszy. Alternatywnie, jeśli budżet pozwoli na zbliżenie się do górnej granicy, New Holland TS90 może być bardzo atrakcyjną propozycją ze względu na swoją trwałość i różnorodność skrzyń biegów, choć jego moc może być nieco wyższa niż początkowo zakładane 75 KM.
Niezależnie od wyboru, kluczowe będzie dokładne sprawdzenie stanu technicznego ciągnika, zwłaszcza układu hydraulicznego (do ładowacza), napędu 4x4, rewersu oraz ogólnego stanu silnika i skrzyni biegów. W przypadku ciągników przeznaczonych do pracy z ładowaczem czołowym, warto zwrócić uwagę na możliwość dociążenia tyłu ciągnika oraz rozstaw osi, aby zapewnić stabilność zestawu.