Ciągnik Ursus C-380 to model dobrze znany w polskim rolnictwie, wyprodukowany, aby sprostać wymaganiom gospodarstw średniej wielkości. Nazwa Ursus C-380 odwołuje się do legendarnej serii polskich ciągników rolniczych z powszechnie znanymi oznaczeniami. Produkcja tego modelu rozpoczęła się w 2014 roku, a dla gospodarstw o powierzchni od kilku do kilkudziesięciu hektarów Ursus C-380 jest rozwiązaniem uniwersalnym. Oferuje prostą obsługę, dobre parametry trakcyjne i wysoką dostępność części zamiennych, współpracując z szerokim zakresem maszyn uprawowych i transportowych.
Charakterystyka Silnika i Osiągi
W Ursusie C-380 montowany jest oryginalny czterocylindrowy, turbodoładowany silnik marki Perkins 1104D-44T o pojemności 4,4 litra. Moc tego ciągnika to według danych fabrycznych 75 KM, co stanowi rozsądną wartość dla maszyny średniej klasy. Podczas projektowania ciągnika konstruktorzy musieli zrównoważyć moc z trwałością oraz kosztami eksploatacji.
Maksymalny moment obrotowy uzyskiwany jest przy 1400 obr./min i wynosi 307 Nm. Porównanie danych fabrycznych z testami na hamowni wykazało ich podobieństwo, choć uzyskiwano je przy wysokiej temperaturze powietrza doładowanego. Jak zapewnia producent, silnik spełnia aktualne normy emisji spalin, dokładnie Euro IIIA (Stage 3A). Jest to istotna cecha, ponieważ pozwala montować jednostkę napędową bez dodatkowych podzespołów odpowiedzialnych za oczyszczanie spalin, takich jak filtr cząstek stałych DPF, DOC czy układ SCR. Silnik zasila zwykła, rotacyjna pompa wtryskowa. Dla wielu rolników, którzy nie są "zapalczywymi ekologami", brak tych zaawansowanych systemów jest zaletą, gdyż wiąże się z niższą potencjalną awaryjnością i kosztami serwisowania.
Takich silników - o tak dużej pojemności i prostocie konstrukcji - nie znajdziemy w konkurencyjnych w tym segmencie maszynach. Rolnicy podkreślają, że silnik jest dość elastyczny i cieszy się opinią stosunkowo oszczędnego. Moc 75 KM stanowi rozsądny kompromis między ekonomią pracy a wydajnością. Znając moc 75 KM, rolnik może dobrać narzędzia, których zapotrzebowanie nie przekroczy możliwości silnika. Właściwe obciążenie pozwala zachować optymalny poziom spalania, co wpływa na ekonomikę pracy.
Skrzynia Biegów i Układ Napędowy
Za przeniesienie napędu na koła w Ursusie C-380 odpowiada przekładnia 12/12 marki Carraro. Zsynchronizowana skrzynia biegów to wersja z czterema biegami głównymi i trzema zakresami. Dźwignie do zmiany przełożeń umieszczone są tradycyjnie z prawej strony siedziska. Użytkownicy nie mieli problemów ze zmianą przełożeń, ponieważ "wchodziły lekko". Natomiast zauważono uwagę do położenia dźwigni po załączeniu pierwszego biegu.
Zmiana kierunku jazdy następuje poprzez naciśnięcie sprzęgła i przestawienie dźwigni rewersu umieszczonej z lewej strony pod kierownicą. Ten podzespół działa bez zarzutu i pozwala na płynną zmianę kierunku jazdy. Jest to rewers mechaniczny, co oznacza, że jego użycie wymaga wcześniejszego naciśnięcia pedału sprzęgła. Napęd na przednie koła jest załączany mechanicznie - dźwignią umieszczoną przed siedzeniem operatora.
Użytkownicy chwalą skrzynię za płynną pracę i dobre zestopniowanie przełożeń, których nie brakuje przy typowych prędkościach dla prac polowych. Dla niektórych jedynym minusem jest niewielka prędkość maksymalna wynosząca 30 km/h. Damian Izdebski, użytkownik Ursusa C-380 w wersji "M", uważa jednak, że przełożenia są dobrze dopasowane, a sama skrzynia pracuje bardzo lekko, "jak w nowym samochodzie osobowym".
Układ Hydrauliczny i Tylny TUZ
Sercem układu hydraulicznego Ursusa C-380 jest pompa o wydajności 50 l/min. Standardowy udźwig tylnego TUZ jest na poziomie 2600 kg. Użytecznym dodatkiem jest dźwignia sterowania podnośnikiem, umieszczona z tyłu przy prawym błotniku. W praktyce, tylny TUZ radził sobie z podnoszeniem narzędzia "na styk", a ewentualne zawieszenie na jego sprzęgu siewnika wymagałoby zamontowania dodatkowego siłownika, co zwiększyłoby udźwig do 3100 kg.
W oczy rzuca się też umieszczony za zaworami spory filtr układu hydrauliki roboczej i skrzyni biegów. Umiejscowienie filtra może nie wygląda zbyt estetycznie, ale na pewno ułatwia jego wymianę.
Konstrukcja, Obsługa i Serwisowanie: Proste Rozwiązania
Ursus podkreśla, że stawia na proste i funkcjonalne ciągniki, a model C-380 jest tego przykładem. Łatwa do wykonania jest codzienna obsługa serwisowa: maska unosi się wysoko, zapewniając łatwy dostęp do chłodnic i filtra powietrza, który jest umieszczony przed chłodnicami.
Nieco gorzej - przy zainstalowaniu ramy do ładowacza czołowego - wygląda dostęp do filtra oleju silnikowego. Wspornik ładowacza dość mocno ogranicza swobodę ruchów przy jego odkręcaniu czy montażu, jednak czynność ta jest wykonalna. Przy wyborze ciągnika wielu rolników, jak Sebastian Domański, podkreślało ważność prostoty konstrukcji, argumentując, że "nie ma co się zepsuć".
Konstrukcja ciągnika, bazująca na sprawdzonych podzespołach, brak zaawansowanych układów elektronicznych i delikatnych elementów sterowania, dobrze rokują na przyszłe lata użytkowania, co oznacza, że potencjalne awarie nie powinny mocno uderzyć po kieszeni właścicieli tych maszyn. Rolnik Sebastian Domański zaznaczył, że usługa serwisowa po 100 godzinach pracy była gratis, a zapłacił tylko za części eksploatacyjne (około 800 zł). Drugi tzw. duży przegląd planowany jest po 500 godzinach pracy.
Kabina i Komfort Operatora
Już na pierwszy rzut oka widać, że inżynierowie Ursusa przyłożyli się do wyglądu nowego ciągnika. Obszerna kabina i opływowe kształty robią dobre wrażenie, a maska podkreśla dość drapieżny charakter. Miejsce pracy operatora to obszerna, 4-słupkowa kabina. Jej wykończenie można uznać co najmniej za poprawne - jest obudowana beżowym, dość twardym tworzywem sztucznym, które, jak zauważają niektórzy użytkownicy, potrafi odrobinę trzeszczeć na nierównościach.
Układ nawiewów jest umieszczony w podsufitce dachu. Układ klimatyzacji działa sprawnie zarówno podczas niskich temperatur, jak i upałów. Sebastian Domański, którego traktor nie jest garażowany, wskazuje, że dopiero przy kilkunastostopniowych mrozach układ zaczyna mieć problem z pełnym rozmrożeniem szyb.
Na plus dla komfortu pracy rolnicy zaliczają wydajne oświetlenie robocze. Jego rolę pełnią cztery halogeny umieszczone na dachu kabiny (dwa z przodu i dwa z tyłu) oraz para świateł soczewkowych na frontowej części maski. Włączniki świateł producent zgromadził w niewielkim panelu umieszczonym na prawym błotniku. Oprócz przycisków oświetlenia roboczego, znalazł się na nim również włącznik światła ostrzegawczego oraz mały komputer pokładowy z wyświetlaczem, na którym można odczytać m.in. dotychczasowe czasy pracy, datę i godzinę. Sebastian Domański uważa, że panel jest funkcjonalny i działa prawidłowo, ale mógłby być umieszczony w innym miejscu kabiny, na przykład na tylnym słupku, gdyż jego położenie na wysokości prawego łokcia sprawia, że zdarza się przypadkowo wcisnąć guziki i załączyć światła.
Zastosowanie i Wydajność w Praktyce
Traktory z silnikami o mocy w przedziale 70-120 KM to od lat najchętniej wybierane maszyny przez polskich rolników. Dla właścicieli kilkunastohektarowych gospodarstw Ursus C-380 jest bardzo często główną siłą pociągową. W większych gospodarstwach to maszyny służące do lżejszych prac polowych i w obejściu, na przykład w codziennych obowiązkach przy obsłudze zwierząt. W zeszłorocznym teście Ursusa C-380 podczepiono do agregatu talerzowego o szerokości roboczej 3 m. Zestawem tym zrywano ściernisko po pszenicy z pociętą słomą na głębokość około 8-9 cm. Najlepszym wyborem z palety 12 przełożeń okazał się zakres L i bieg 4. Traktor dobrze radził sobie podczas pracy z agregatem talerzowym i jest rekomendowany do tego typu zadań.
W zróżnicowanym terenie i przy zmiennej pogodzie ciągnik tej mocy zachowuje stabilność. Ciągnik w gospodarstwie Domańskiego, zakupiony wiosną 2016 roku, był wykorzystywany przede wszystkim do transportu zbóż z pola, zwózki balotów, oprysków i rozsiewania nawozów. Należy jednak pamiętać, że jeśli gospodarstwo planuje rozbudowę i zakup bardziej wymagających maszyn, moc 75 KM może stać się czynnikiem ograniczającym.
Analiza Rynku i Kosztów Eksploatacji
Ursus C-380 trafił na rynek na przełomie 2014 i 2015 roku. Wystarczyły dwa lata, aby traktor stał się hitem sprzedaży wśród ciągników wszystkich marek. Od stycznia do czerwca 2017 roku zarejestrowano 156 egzemplarzy ciągnika Ursus C-380, co stanowiło blisko 3,8% wszystkich nowych traktorów sprzedanych w pierwszym półroczu i przeszło połowę wszystkich nowo zarejestrowanych Ursusów. Z końcem 2016 roku wynik osiągnął 264 zarejestrowane egzemplarze. Moc na poziomie około 80 KM jest bez wątpienia czynnikiem zwiększającym popularność modelu, gdyż ciągniki kompaktowe należą do najpopularniejszego segmentu.
Użytkownicy Ursusów C-380 zapytani o główny powód zakupu, wymieniają na pierwszym miejscu korzystną cenę. Przy katalogowych 99,6 tys. zł (netto) odpadała cała "zachodnia konkurencja", a i pozostałych maszyn nie pozostaje zbyt wiele. Dodatkowo, promocje z fabrycznym ładowaczem czołowym pozwalały na zakup traktora w granicach 110 tys. zł. Cena Ursusa C-380 w wersji testowanej w 2016 roku wynosiła 102 500 zł netto. Gwarancja fabryczna udzielana jest na aż cztery lata lub 4000 godzin pracy silnika, w zależności od tego, która wartość zostanie wcześniej przekroczona. Obecnie zakup modelu C-380 oznacza kilkumiesięczne oczekiwanie na niego, co świadczy o jego popularności.
Główne Zalety i Aspekty do Rozważenia
Nowy Ursus C-380 w teście RPT - więcej w miesięczniku RPT 3/2016
Zalety Ursusa C-380:
- Atrakcyjna cena: Konkurencyjna w porównaniu do innych maszyn w tym segmencie.
- Prosty i wytrzymały silnik Perkins: Duża pojemność (4.4L), brak skomplikowanych i kosztownych w serwisowaniu "ekododatków" (DPF, SCR), co przekłada się na niższe koszty eksploatacji i większą niezawodność.
- Prostota konstrukcji: Mniej elektroniki, co sprzyja niższej awaryjności i łatwiejszym, tańszym naprawom.
- Łatwość serwisowania: Dobry dostęp do elementów wymagających codziennej obsługi, długa gwarancja fabryczna (4 lata/4000h).
- Uniwersalność zastosowań: Idealny dla małych i średnich gospodarstw, dobrze radzi sobie z różnorodnymi maszynami uprawowymi i transportowymi.
- Komfort operatora: Przestronna kabina, skuteczne oświetlenie robocze, sprawna klimatyzacja.
- Płynna i dobrze zestopniowana skrzynia biegów: Skrzynia Carraro 12/12 z łatwą zmianą przełożeń i płynnym rewersem mechanicznym.
- Wysoka popularność i dostępność części: Lider sprzedaży w swoim segmencie, sentyment do marki, łatwy dostęp do części zamiennych.
Aspekty Wymagające Uwagi (potencjalne wady):
- Standardowy udźwig TUZ: 2600 kg może być niewystarczający dla niektórych cięższych narzędzi, wymagając montażu dodatkowego siłownika.
- Niska prędkość maksymalna: 30 km/h, co może być ograniczeniem w transporcie drogowym na dłuższych dystansach.
- Wykończenie kabiny: Twarde tworzywo sztuczne może trzeszczeć; problemy z odmrażaniem szyb przy bardzo niskich temperaturach.
- Umiejscowienie panelu sterowania: Na prawym błotniku, na wysokości łokcia, co może prowadzić do przypadkowego włączania funkcji.
- Ograniczony dostęp do filtra oleju silnikowego: W przypadku zamontowanego ładowacza czołowego.
- Norma emisji spalin: Euro IIIA, choć zaletą ze względu na prostotę silnika, nie jest najwyższą z obowiązujących norm.
- Ograniczenie dla rozwijających się gospodarstw: Moc 75 KM może okazać się niewystarczająca, jeśli gospodarstwo planuje inwestycje w bardziej wymagające maszyny.