Rodzaje gwintów węży hydraulicznych w maszynach JCB 3CX

W hydraulice siłowej, w tym w maszynach takich jak JCB 3CX, precyzja i szczelność połączeń odgrywają kluczową rolę. Aby zapewnić prawidłowe funkcjonowanie układów hydraulicznych, stosuje się różne rodzaje gwintów. Wybór odpowiedniego gwintu zależy od wielu czynników, takich jak ciśnienie robocze, rodzaj płynu, materiał elementów oraz obowiązujące standardy przemysłowe. Gwinty calowe i gwint metryczny to miary powszechnie stosowane w przemyśle.

Złożone połączenie gwintowane w układzie hydraulicznym

Podstawowe typy gwintów

Najpopularniejszymi rodzajami gwintów są:

  • gwint rurowy prosty G (BSP/BSPP)
  • gwint rurowy stożkowy R (BSPT)
  • gwint rurowy stożkowy NPT/NPTF
  • gwint metryczny M

Gwinty metryczne (M)

Gwinty metryczne należą do grupy gwintów trapezowych o oznaczeniu M. Są to gwinty najczęściej stosowane w Europie, zgodne z normami ISO, charakteryzujące się podziałką w milimetrach. W zależności od zastosowania mogą być wykorzystywane jako gwinty drobno- i grubozwojne, prawe bądź lewe.

Gwinty calowe

Gwinty calowe to najpopularniejszy typ gwintów stosowany w pneumatyce i hydraulice siłowej. Opierają się na jednostce cala, który odpowiada 25,4 mm, i mają podziałkę w calach. Gwinty calowe nazywane gwintami brytyjskimi dzielą się zasadniczo na dwie podgrupy: gwinty BSP oraz gwinty BSPT (stożkowe, dużo mniej popularne). Gwinty calowe (BSP) są jednymi z najbardziej popularnych stosowanych w hydraulice siłowej i pneumatyce, a także w złączach niskociśnieniowych oraz wodnych. Gwinty brytyjskie BSP są charakterystyczne dla maszyn JCB, a cechuje je uszczelnienie półkoliste na stożku 60°.

Wśród gwintów calowych można wyróżnić gwinty określane mianem standardu brytyjskiego (British Standard Pipe): walcowe proste BSP/BSPP (oznaczenie G) i stożkowe BSPT (oznaczenie R) oraz gwinty określane mianem standardu amerykańskiego (American National Pipe Thread) stożkowe NPT. Gwinty calowe NPT (National Pipe Thread) to stożkowe gwinty amerykańskiego standardu, które zapewniają szczelność dzięki dopasowaniu stożkowej formy gwintu.

Gwinty oznaczone literą G to gwinty rurowe walcowe (ang. BSPP - British Standard Pipe Parallel), zgodne z normą ISO 228-1. Litera G oznacza właśnie walcowy gwint rurowy, który nie uszczelnia się na gwincie, lecz wymaga dodatkowego elementu uszczelniającego. BSP (British Standard Pipe) to ogólna nazwa systemu gwintów rurowych, pochodzących z brytyjskiej normy. Gwinty JIC (Joint Industry Council) są używane w układach o wysokim ciśnieniu, w których ważna jest precyzja połączeń.

Wśród wielu stosowanych rozmiarów gwintów calowych, z którymi spotykamy się najczęściej, można wymienić: 1/8”, 1/4”, 3/8”, 1/2”, 3/4”, 1”.

Przekrój gwintu calowego i metrycznego

Identyfikacja i pomiar gwintów

Identyfikacja gwintów jest kluczowa przy doborze armatury gwintowanej, złączy do węży i przewodów, czy planowaniu wymiany np. elektrozaworów pneumatycznych. W tym celu należy poznać średnicę gwintu zewnętrznego lub wewnętrznego, a także skok gwintu. Aby dokładnie zmierzyć gwint, musimy dysponować suwmiarką i grzebieniem do gwintów. Po dokonaniu pomiarów do prawidłowej identyfikacji gwintów służą tabele doboru gwintów. W tabeli możemy sprawdzić, ile milimetrów ma dany gwint. Co ważne, inną wartość ma ten sam gwint zewnętrzny, a inną gwint wewnętrzny!

Przy gwintach calowych nie mamy możliwości zmierzenia stożka, więc interesują nas tylko dwa pomiary - średnica węża (króciec) oraz gwint zewnętrzny bądź wewnętrzny. Należy pamiętać o tym, że gwint wewnętrzny mierzymy za pomocą krótszych kłów suwmiarki. Trzeba również zwrócić uwagę, że niektóre gwinty różnego rodzaju są bardzo zbliżone do siebie rozmiarowo, a tylko niektóre suwmiarki mierzą z dokładnością do 0,01 mm.

Jak mierzyć suwmiarką?

Odczytywanie oznaczenia gwintu

Pierwsza wartość w oznaczeniu to oznaczenie gwintu, np. 1/4". Dodatkowa wartość, np. -19, oznacza ilość zwojów na cal gwintu.

Skok gwintu

  • W gwintach metrycznych skok określany jest w milimetrach (np. 1,5 mm).
  • W gwintach calowych skok określany jest w ilości zwojów na cal (np. 19 zwojów na cal).

Tabela identyfikacji gwintów

Poniższa tabela przedstawia szczegółowe dane dotyczące różnych typów gwintów, ułatwiając ich identyfikację.

Typ gwintu Średnica zewn. rozmiary [mm] Średnica wewn. rozmiary [mm] Ilość zwojów na cal Skok gwintu [mm] Oznaczenie
calowy rurowy BSP 9,3 ÷ 9,7 8,5 ÷ 8,9 28 0,91 1/8
calowy rurowy BSPT 9,3 ÷ 9,7 8,5 ÷ 8,9 27 0,95 1/8”
metryczny 7,8 ÷ 8 6,8 ÷ 7 - 1 M8x1
calowy UNF UN UNS (JIC, ORFS) 10,9 ÷ 11,1 9,7 ÷ 10 20 1,27 7/16”-20
metryczny 9,7 ÷ 9,9 8,2 ÷ 8,6 - 1,5 M10x1,5
metryczny 9,7 ÷ 9,9 8,7 ÷ 9,1 - 1 M10x1
metryczny 11,6 ÷ 11,9 10,2 ÷ 10,6 - 1,5 M12x1,5
calowy UNF UN UNS (JIC, ORFS) 12,4 ÷ 12,7 11,3 ÷ 11,6 20 1,27 1/2”-20
calowy rurowy BSP 12,9 ÷ 13,1 11,4 ÷ 11,9 19 1,34 1/4
calowy rurowy BSPT 12,9 ÷ 13,1 11,4 ÷ 11,9 18 1,41 1/4”
metryczny 13,6 ÷ 13,9 12,2 ÷ 12,6 - 1,5 M14x1,5
calowy UNF UN UNS (JIC, ORFS) 14 ÷ 14,3 12,7 ÷ 13 18 1,41 9/16”-18
calowy UNF UN UNS (JIC, ORFS) 15,5 ÷ 15,8 14,4 ÷ 14,7 18 1,41 5/8”-18
metryczny 15,6 ÷ 15,9 14,2 ÷ 14,6 - 1,5 M16x1,5
calowy rurowy BSP 16,3 ÷ 16,6 14,9 ÷ 15,4 19 1,34 3/8
calowy rurowy BSPT 16,3 ÷ 16,6 14,9 ÷ 15,4 18 1,41 3/8”
calowy UNF UN UNS (JIC, ORFS) 17,1 ÷ 17,4 15,8 ÷ 16,1 16 1,59 11/16”-16
metryczny 17,6 ÷ 17,9 16,2 ÷ 16,6 - 1,5 M18x1,5
calowy UNF UN UNS (JIC, ORFS) 18,7 ÷ 19 17,3 ÷ 17,6 16 1,59 3/4”-16
metryczny 19,6 ÷ 19,9 18,2 ÷ 18,6 - 1,5 M20x1,5
calowy UNF UN UNS (JIC, ORFS) 20,3 ÷ 20,6 18,9 ÷ 19,3 16 1,59 13/16”-16
calowy rurowy BSP 20,5 ÷ 20,9 18,6 ÷ 19 14 1,81 1/2
calowy rurowy BSPT 20,7 ÷ 21,1 18,3 ÷ 18,7 14 1,81 1/2”
metryczny 21,6 ÷ 21,9 20,2 ÷ 20,6 - 1,5 M22x1,5
calowy UNF UN UNS (JIC, ORFS) 22 ÷ 22,2 20,2 ÷ 20,5 14 1,81 7/8”-14
calowy rurowy NPT NPTF 22,6 ÷ 22,9 20,6 ÷ 21 14 1,81 5/8
metryczny 23,6 ÷ 23,9 22,2 ÷ 22,6 - 1,5 M24x1,5
calowy UNF UN UNS (JIC, ORFS) 25,1 ÷ 25,4 23,4 ÷ 23,8 14 1,81 1”-14
metryczny 25,6 ÷ 25,9 24,2 ÷ 24,6 - 1,5 M26x1,5
calowy rurowy BSP 26,1 ÷ 26,4 24,1 ÷ 24,5 14 1,81 -
calowy rurowy BSPT 26,3 ÷ 26,7 23,7 ÷ 24,1 14 1,81 3/4
calowy rurowy NPT NPTF 26,6 ÷ 26,9 24,3 ÷ - 12 2,12 1.1/16”-12
metryczny 26,6 ÷ 26,9 24,6 ÷ 25 - 2 M27x2
metryczny 26,6 ÷ 26,9 25,2 ÷ 25,6 - 1,5 M27x1,5
metryczny 27,6 ÷ 27,9 26,2 ÷ 26,6 - 1,5 M28x1,5
metryczny 29,6 ÷ 29,9 27,4 ÷ 27,8 - 2 M30x2
metryczny 29,6 ÷ 29,9 28,2 ÷ 28,6 - 1,5 M30x1,5
calowy UNF UN UNS (JIC, ORFS) 29,8 ÷ 30,1 27,6 ÷ 27,9 12 2,12 1.3/16”-12
calowy rurowy NPT NPTF 29,8 ÷ 30,2 27,8 ÷ 28,1 14 1,81 7/8
metryczny 32,6 ÷ 32,9 30,5 ÷ 30,9 - 2 M33x2
metryczny 32,6 ÷ 32,9 31,2 ÷ 31,6 - 1,5 M33x1,5
calowy rurowy BSP 33 ÷ 33,2 30,3 ÷ 30,8 11 2,31 1
calowy UNF UN UNS (JIC, ORFS) 33 ÷ 33,3 30,8 ÷ 31,2 12 2,12 1.5/16”-12
calowy rurowy NPT NPTF 32,9 ÷ 33,4 30,3 ÷ 30,8 11,5 2,21 1”
metryczny 35,6 ÷ 35,9 33,4 ÷ 33,8 - 2 M36x2
calowy UNF UN UNS (JIC, ORFS) 36,2 ÷ 36,5 34,3 ÷ 34,7 12 2,12 1.7/16”-12
calowy rurowy BSP 37,6 ÷ 37,9 34,8 ÷ 35,1 11 2,31 1.1/8
metryczny 37,6 ÷ 37,9 36,2 ÷ 36,6 - 1,5 M38x1,5
calowy UNF UN UNS (JIC, ORFS) 40,9 ÷ 41,2 38,7 ÷ 39,1 12 2,12 1.5/8”-12
metryczny 41,6 ÷ 41,9 39,4 ÷ 39,8 - 2 M42x2
calowy rurowy BSP 41,5 ÷ 41,9 39 ÷ 39,5 11 2,31 1.1/4
calowy rurowy NPT NPTF 41,4 ÷ 42 39,2 ÷ 39,6 11,5 2,21 1. 1/4”
calowy rurowy NPT NPTF 42,5 ÷ 42,8 40,6 ÷ 41 12 2,12 1.11/16”-12
metryczny 44,6 ÷ 44,9 42,4 ÷ 42,8 - 2 M45x2
metryczny 44,6 ÷ 44,9 43,2 ÷ 43,6 - 1,5 M45x1,5
calowy UNF UN UNS (JIC, ORFS) 47,3 ÷ 47,6 45,1 ÷ 45,5 12 2,12 1.7/8”-12
calowy rurowy BSP 47,4 ÷ 47,8 44,8 ÷ 45,3 11 2,31 1.1/2
calowy rurowy NPT NPTF 47,3 ÷ 47,9 45,1 ÷ 45,5 11,5 2,21 1. 1/2”
calowy UNF UN UNS (JIC, ORFS) 50,5 ÷ 50,8 48,6 ÷ 49 12 2,12 2”-12
metryczny 51,6 ÷ 51,9 49,4 ÷ 49,6 - 2 M52x2
metryczny 51,6 ÷ 51,9 50,2 ÷ 50,6 - 1,5 M52x1,5
calowy rurowy BSP 59,4 ÷ 59,8 56,5 ÷ 56,8 11 2,31 2
calowy rurowy NPT NPTF 59,9 ÷ 60,2 56,4 ÷ 56,7 11,5 2,21 2”
calowy UNF UN UNS (JIC, ORFS) 63,3 ÷ 63,6 61,3 ÷ 61,8 12 2,12 2. 1/2”-12
metryczny 64,6 ÷ 64,9 62,6 ÷ 63 - 2 M65x2
calowy rurowy BSP 65,4 ÷ 65,7 62,7 ÷ 63 11 2,31 2.1/4
calowy rurowy NPT NPTF 72,7 ÷ 73 68,8 ÷ 69,1 8 3,175 2. 1/2”
calowy rurowy BSP 74,9 ÷ 75,2 72,2 ÷ 72,5 11 2,31 2.1/2
calowy rurowy BSP 87,5 ÷ 87,9 84,9 ÷ 85,3 11 2,31 3
calowy rurowy NPT NPTF 88,5 ÷ 88,9 84,7 ÷ 85,1 8 3,175 3”
calowy rurowy BSP 112,6 ÷ 113 110,1 ÷ 110,5 11 2,31 4
calowy rurowy NPT NPTF 113,9 ÷ 114,3 110,2 ÷ 110,6 8 3,175 4”
metryczny 129,4 ÷ 129,8 123,2 ÷ 124 - 6 M130x6
calowy rurowy BSP 138 ÷ 138,4 135,5 ÷ 135,9 11 2,31 5
calowy rurowy NPT NPTF 139,4 ÷ 139,7 127,5 ÷ 127,9 9,7 - 5. 1/2”- (DIN 11)
calowy rurowy NPT NPTF 139,8 ÷ 141,3 - 8 3,175 5”
calowy rurowy BSP 163,4 ÷ 163,8 160,9 ÷ 161,4 11 2,31 6
calowy rurowy NPT NPTF 167,8 ÷ 168,3 - 8 3,175 6”
calowy rurowy NPT NPTF 218,5 ÷ 219 - 8 3,175 8”

Przeliczenia rozmiarów calowych na milimetry

W praktyce rozmiar gwintu calowego nie oznacza średnicy zewnętrznej wprost przeliczonej na mm, ale odnosi się do średnicy nominalnej rury, dla której gwint został opracowany. Dlatego gwint 1/2" nie ma dokładnie 12,7 mm średnicy, lecz około 20,95 mm. Znajomość wymiarów w milimetrach pozwala uniknąć błędów przy zamawianiu elementów hydrauliki siłowej, takich jak złączki, końcówki, redukcje czy korki.

Poniżej przedstawiamy zestawienie najczęściej stosowanych gwintów calowych wraz z ich średnicą zewnętrzną w milimetrach:

  • 1/8" - ok. 9,7 mm
  • 1/4" - ok. 13,2 mm
  • 3/8" - ok. 16,7 mm
  • 1/2" - ok. 20,95 mm
  • 3/4" - ok. 26,44 mm
  • 1" - ok. 33,25 mm
  • 1 1/4" - ok. 41,91 mm
  • 1 1/2" - ok. 47,80 mm
  • 2" - ok. 59,61 mm

Elementy z gwintami w maszynach JCB 3CX

Końcówki z gwintem calowym BSP wykorzystuje się w każdego rodzaju przemyśle, dlatego są bardzo popularną grupą zakuć w hydraulice siłowej. Nasza firma dostarcza swoim klientom nie tylko zakucia typu BSP, ale także inne rodzaje zakuć do węży. Oferujemy kompleksową ofertę hydrauliki siłowej.

  • DKR - to końcówka z gwintem calowym wewnętrznym BSP (nakrętka). Występuje w wersji prostej, kątowej 45°, kątowej 90° oraz kątowej 180° (przeznaczona do specjalistycznych maszyn Manitou). Produkowana jest w wersji ze stali ocynkowanej, stali nierdzewnej (V4A) oraz z powłoką cynk-nikiel (ZN-NI).
  • AGR - to końcówka z gwintem calowym zewnętrznym BSP. Produkowana jest w wersji ze stali ocynkowanej, stali nierdzewnej (V4A) oraz z powłoką cynk-nikiel (ZN-NI).
Różne typy końcówek hydraulicznych

Problemy i rozwiązania w połączeniach gwintowanych

Niska jakość połączenia gwintowanego

Najczęściej pojawiające się problemy w wykonywaniu połączeń gwintowanych to:

  • Błędne spasowanie gwintu spowoduje jego zatarcie lub zniszczenie, uniemożliwiając wykonanie kolejnego połączenia.
  • Zbyt silne dokręcenie lub przekręcenie gwintu może pojawić się ryzyko ścięcia gwintu.
  • Brak lub niedokładne uszczelnienie przy gwintach stożkowych (BSPT, NPT). Niedokładne tolerancje gwintu mogą prowadzić do powstawania nieszczelności, a w rezultacie wyciek medium roboczego.
  • Niedokładne oczyszczenie gwintu po poprzednim demontażu z resztek uszczelnienia. Konsekwencją pominięcia tej czynności będzie powstanie nieszczelności, a niedokładne spasowanie może prowadzić do przekręcania gwintu.
Wadliwe połączenie gwintowane

Uszczelnianie i demontaż

Połączenia gwintowane można uszczelnić wykorzystując serię klejów specjalistycznych WEICON. Klej anaerobowy do metalu efektywnie przeciwdziała odkręcaniu się śruby np. przy wibracji lub uderzeń we wszystkich połączeniach gwintowanych.

Prawidłowy demontaż połączenia gwintowanego ułatwi skorzystanie ze sprawdzonych rozwiązań z chemii przemysłowej. Wśród dostępnych produktów wykorzystywanych w takich czynnościach rekomendujemy preparat wielofunkcyjny firmy Weicon. W demontażu połączeń gwintowanych skutecznym preparatem jest wielozadaniowy penetrant wspomagany siłą PTFE. W branżach przemysłowych wymagających rozwiązań z certyfikatem NSF (spożywcza, farmaceutyczna, kosmetyczna) wykorzystywany jest bezzapachowy olej penetrujący do sektorów wrażliwych.

tags: #weze #hydrauliczne #jcb #3cx #jakie #gwinty