Wóz asenizacyjny odgrywa kluczową rolę w rolnictwie i gospodarce komunalnej. Użytkowanie tych pojazdów wymaga przestrzegania przepisów prawnych, które zapewniają bezpieczeństwo oraz ochronę środowiska. Działalność związana z odbieraniem nieczystości musi być prowadzona w sposób bezpieczny, niepowodujący zagrożenia dla zdrowia ludzi i stanu środowiska naturalnego.
Czym jest wóz asenizacyjny i jak działa?
Pojazdy asenizacyjne, ze względu na swoje przeznaczenie, to w większości samochody ciężarowe zaprojektowane w taki sposób, aby ich konstrukcja pozwalała na wywóz odpadów płynnych, czyli przede wszystkim ścieków i fekaliów ze zbiorników bezodpływowych, takich jak szamba czy przydomowe oczyszczalnie ścieków.
Pojazd asenizacyjny jest wyposażony w pompę oraz zbiornik. Pompa po uruchomieniu wytwarza podciśnienie w zbiorniku, dzięki czemu nieczystości płynne są wysysane ze zbiorników bezodpływowych. Następnie nieczystości są przewożone do punktów zlewnych zlokalizowanych na terenach oczyszczalni lub na sieci kanalizacyjnej. Ścieki dowożone pojazdami asenizacyjnymi są oczyszczane łącznie ze ściekami odbieranymi siecią kanalizacyjną w oczyszczalniach ścieków.
Pojazdy te charakteryzują się odpowiednim podwoziem pozwalającym wjechać w różne trudno dostępne miejsca. Są wyposażone w zbiornik o odpowiednio dużej objętości oraz specjalny kompresor umożliwiający zasysanie nieczystości płynnych w sposób podciśnieniowy. Pojazdy te posiadają również odpowiednio długi przewód ssawno-spustowy, który musi zagwarantować szczelne i trwałe połączenie cysterny ze zbiornikiem bezodpływowym. Po zapełnieniu zbiornik opróżniany jest następnie metodą grawitacyjną albo za pomocą urządzeń pompujących.
Wymagania prawne i techniczne dla wozów asenizacyjnych
Standardy, jakie muszą spełniać pojazdy zakwalifikowane jako asenizacyjne, są jasno określone przez prawo. Przepisy odnoszące się do aut ciężarowych asenizacyjnych obejmują wymogi techniczne i bezpieczeństwa. W Polsce obowiązują normy, które muszą spełniać zarówno producenci, jak i użytkownicy tych pojazdów.
Homologacja i zgodność z normami
Wozy asenizacyjne muszą mieć homologację potwierdzającą zgodność z normami. Jest ona niezbędna do ich legalnego użytkowania. Proces ten wymaga potwierdzenia zgodności pojazdu z przepisami i normami. Producent musi dostarczyć dokumenty, takie jak certyfikaty oraz przejść badania techniczne. Dodatkowo wozy powinny być wyposażone w systemy bezpieczeństwa, takie jak oświetlenie ostrzegawcze.
Użytkownicy zobowiązani są do przestrzegania przepisów dotyczących transportu substancji niebezpiecznych, co ma na celu ochronę środowiska oraz zdrowia ludzi. Dodatkowe elementy wozów asenizacyjnych, takie jak aplikatory czy dozowniki, mogą wpływać na ich zgodność z przepisami, dlatego przed zakupem warto skonsultować się z producentem, aby uniknąć problemów prawnych.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury
Dokładne wymagania dla pojazdów asenizacyjnych reguluje Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 listopada 2002 roku, w sprawie wymagań dla pojazdów asenizacyjnych. W rozporządzeniu tym zapisano między innymi, że pojazd asenizacyjny musi:
- Spełniać określone wymagania techniczne, czyli posiadać aktualne badania techniczne.
- Być odpowiednio oznakowany.
- Posiadać na swoim wyposażeniu utensylia umożliwiające sprzątanie miejsc odbioru nieczystości ciekłych w przypadku ich zanieczyszczenia podczas wykonywania czynności opróżniania zbiorników.
Rozporządzenie to precyzuje również, że zbiornik w pojazdach asenizacyjnych o pojemności większej niż 6.000 litrów powinien być wyposażony w przegrody zapobiegające falowaniu cieczy, a także określa, jakie i ile tych przegród ma być (uzależnione jest to od pojemności zbiornika). Bardzo istotny jest §4. tego dokumentu, który określa, jakimi nieczystościami zbiornik w pojazdach asenizacyjnych nie może być zapełniany.
Wymogi dla przedsiębiorstw asenizacyjnych
Przedsiębiorca, który zamierza zajmować się profesjonalnymi usługami asenizacyjnymi, ma przed sobą wiele formalności do spełnienia. Próg wejścia do szeregu właścicieli takiego biznesu wcale nie jest łatwy do osiągnięcia; przygotowanie odpowiednich zezwoleń oraz zaplecza okazuje się dużo trudniejsze niż założenie „zwykłej” firmy przewozowej. Na samym wstępie należy zaznaczyć, że zanim zaczniesz ubiegać się o wszystkie niezbędne pozwolenia i uprawnienia, musisz mieć już założoną działalność gospodarczą.
- Przede wszystkim, otwierając działalność związaną z utylizacją odpadów płynnych czy opróżnianiem zbiorników bezodpływowych, trzeba spełnić wymagania Ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a także uzyskać specjalne zezwolenie na świadczenie takich usług.
- Obowiązkiem jest dostarczenie zaświadczenia o braku zaległości podatkowych oraz braku zaległości w płaceniu składek na ubezpieczenie zdrowotne lub społeczne. De facto więc trzeba mieć już otworzoną działalność gospodarczą z odpowiednim PKD (z grupy 37.00.Z), która pozwoli na świadczenie takich usług.
- Przedsiębiorstwa te są zwolnione z obowiązku rejestracji sprzedaży przy użyciu kas fiskalnych.
- Otwierając firmę asenizacyjną, należy zgłosić się do obowiązkowego ubezpieczenia ZUS w terminie nie późniejszym niż 7 dni od momentu założenia działalności.
- Wykonywanie usług asenizacyjnych to specyficzny rodzaj przewozów, z którym związane są odpowiednie zezwolenia. Przedsiębiorca musi uzyskać zezwolenie na świadczenie usług opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości płynnych.
- Aby wykonać odbiór ścieków, konieczne jest posiadanie pozwoleń na przejazd taborem ciężarowym od właścicieli dróg.
- Dodatkowo do wydania licencji lub zaświadczenia od przedsiębiorców wymagane jest zaświadczenie o niekaralności.
- Wymagana jest licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy lub zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne w krajowym transporcie drogowym osób, lub rzeczy, które są wydawane przez starostę właściwego dla siedziby danej firmy.
Przedsiębiorcy posiadający licencję ustawowo mają w swoich szeregach osobę zarządzającą transportem, która musi uzyskać potwierdzony egzaminem państwowym Certyfikat Kompetencji Zawodowych w Międzynarodowym Transporcie Drogowym Rzeczy.
Wymagania dla kierowców pojazdów asenizacyjnych
Pracownicy, którzy mają prowadzić pojazd asenizacyjny, nie muszą posiadać szczególnych uprawnień. Aby legalnie prowadzić i obsługiwać samochód asenizacyjny, konieczne jest posiadanie szeregu uprawnień oraz dokumentów. Wymogi te są związane z kategorią pojazdu, rodzajem przewożonych materiałów oraz specyfiką działalności. W skierowaniu na badania profilaktyczne pracodawca ma obowiązek poinformować, że praca będzie wykonywana za kierownicą takiego auta. Dodatkowo, należy pamiętać o odpowiednim szkoleniu BHP.
- Prawo jazdy kategorii C: Jest to podstawowe i kluczowe uprawnienie, ponieważ większość tych pojazdów zalicza się do ciężarówek o masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony.
- Prawo jazdy kategorii C+E: W przypadku, gdy samochód asenizacyjny jest wyposażony w przyczepę, wymagane jest prawo jazdy kategorii C+E.
- Świadectwo kwalifikacji zawodowej: Oprócz prawa jazdy, każdy kierowca wykonujący przewozy drogowe towarów jako część swojej działalności zawodowej musi posiadać świadectwo kwalifikacji zawodowej, obejmujące kurs na przewóz rzeczy oraz okresowe szkolenia. Następnie w urzędzie uzyskuje się wpis z uprawnieniami do prawa jazdy.
- Kurs ADR: Choć standardowe nieczystości płynne zazwyczaj nie są klasyfikowane jako materiały niebezpieczne, niektóre odpady mogą podlegać przepisom ADR. W takiej sytuacji konieczne jest ukończenie kursu ADR, który jest dodatkowym uprawnieniem wymaganym do przewozu takich materiałów.
- Szkolenie z obsługi urządzeń technicznych: Samochody asenizacyjne często wyposażone są w zaawansowane technologicznie urządzenia, takie jak pompy do szamba czy węże ssąco-tłoczące. W niektórych przypadkach, szczególnie gdy sprzęt jest skomplikowany, wymagane może być dodatkowe szkolenie z zakresu obsługi urządzeń technicznych.
Warto również pamiętać, że w zależności od lokalnych przepisów oraz specyfiki działalności, mogą istnieć inne wymagania lub zalecenia dotyczące prowadzenia i obsługi samochodu asenizacyjnego. Wypis z licencji transportowej czy pozwolenie wydawane przez starostę jest na tyle istotne, że kierowca w pracy powinien zawsze posiadać je przy sobie w pojeździe, aby móc je okazać podczas kontroli drogowej.
Zakup i wyposażenie wozu asenizacyjnego
Nabywając ciężarówkę lub inny rodzaj pojazdu, trzeba pamiętać o specyficznych wymaganiach technicznych, określonych w ustawie, które takie auto musi spełniać. Rozporządzenie weszło w życie w 2002 roku, może się więc okazać, że używany pojazd sprzed tego okresu nie będzie spełniał odpowiednich wymagań. Co więcej, rynek wtórny oferuje wiele pojazdów, które już na pierwszy rzut oka nie będą się kwalifikować do pracy według obecnych przepisów.
Koszt zakupu
Jeżeli mówimy o rynku wtórnym, przegląd najpopularniejszych portali ogłoszeniowych pozwala określić zakup beczki asenizacyjnej na kwotę w granicach 25-30 tys. złotych. Taką „naczepę” należy jednak podpiąć do odpowiedniego pojazdu, najczęściej wybierany do tego celu jest ciągnik, co wydaje się najlepszym rozwiązaniem w wypadku prowadzenia biznesu na wsi, gdzie często droga do gospodarstw jest trudno dostępna dla zwykłych samochodów. Jeżeli przyjrzymy się ciężarówkom, to w ogłoszeniach pojawiają się pojazdy dostępne od ok. 60 tys. złotych, trudno jednak w tej kwocie znaleźć coś „dobrze rokującego”.
Zadbane ciągniki siodłowe z nową zabudową asenizacyjną osiągają ceny rzędu 200 tys. złotych za modele z roczników 2005-2008. Można też zdecydować się np. na nowy ciągnik siodłowy oraz zlecić specjalną zabudowę asenizacyjną. Koszt takiej operacji, oprócz oczywiście zakupu samej ciężarówki, to ok. 100 - 150 tys. złotych.
Przykładowe rozwiązania techniczne
Polska firma, będąca jednym z największych producentów wozów asenizacyjnych w Europie, oferuje różnorodne produkty i usługi. Przykładem jest wóz asenizacyjny PRONAR TG214 na podwoziu tandem o pojemności 14 tys. litrów. Zbiornik z tworzywa sztucznego powoduje obniżenie środka ciężkości całego wozu, co znacząco zwiększa stabilność podczas jazdy.
W wozach asenizacyjnych Pronar instalowane są pompy śrubowe, charakteryzujące się wysoką wydajnością przy praktycznie bezciśnieniowej pracy, co zapobiega powstawaniu tzw. piany, a w przypadku niekontrolowanego wzrostu ciśnienia - uszkodzeniom zbiornika. Doskonałe właściwości kompozytu, z którego są produkowane zbiorniki, wynikają z zastosowania na skalę przemysłową innowacyjnej technologii infuzji próżniowej. Zbiorniki z kompozytu są również znacznie bardziej odporne na korozję, co jest niezwykle istotne przy pracy w silnie kwasowym środowisku. Dodatkowe elementy wyposażenia to składana drabinka ułatwiająca dostęp do włazów na zbiorniku, kolorystyka malowania podwozia szary RAL7021 PRONAR oraz dwie pary wyjść instalacji hydraulicznej z tyłu (do zasilania np. aplikatorów).
Unikanie problemów prawnych
Problemy prawne związane z wozami asenizacyjnymi często wynikają z nieprzestrzegania przepisów, takich jak brak homologacji. Aby ich uniknąć, należy upewnić się, że pojazd spełnia wymogi prawne. Regularne serwisowanie i konserwacja są kluczowe dla utrzymania odpowiedniego stanu technicznego.
Przestrzeganie regulacji dotyczących wozów asenizacyjnych jest kluczowe dla legalności ich użytkowania. Uniknięcie problemów prawnych i finansowych jest możliwe dzięki współpracy z renomowanym producentem oraz regularnemu serwisowaniu sprzętu.
tags: #woz #asenizacyjny #spelniajacy #wymagania