Wóz asenizacyjny z aplikatorem łyżwowym: kompleksowy przewodnik

W dzisiejszym rolnictwie, dążącym do maksymalizacji efektywności i zrównoważonego rozwoju, wozy asenizacyjne odgrywają kluczową rolę. Te wszechstronne maszyny, znane również jako beczkowozy, są niezbędne do transportu i precyzyjnego rozprowadzania płynnych nawozów naturalnych, takich jak gnojowica i gnojówka, a także do innych zadań związanych z utrzymaniem czystości i gospodarowaniem wodą. Artykuł ten ma na celu przybliżenie aktualnego rynku wozów asenizacyjnych, ze szczególnym uwzględnieniem rozwiązań z aplikatorem łyżwowym, oraz ich znaczenia w kontekście nowoczesnych wymogów ekologicznych.

Rola i zastosowanie wozów asenizacyjnych w rolnictwie

Wóz asenizacyjny jest niezbędnym elementem wyposażenia przede wszystkim dla gospodarstw prowadzących hodowlę świń i bydła. Po doposażeniu w aplikator, znajduje również zastosowanie we wszelkiego rodzaju uprawach rzędowych. Beczkowóz znajduje bardzo szerokie zastosowanie, sprawdzając się między innymi podczas wypompowywania płynnych nieczystości, gnojowicy czy ścieków komunalnych, transportu i rozlewania ich na pola i użytki zielone.

Jest to także sprzęt niezwykle pomocny przy podlewaniu, zraszaniu i nawożeniu upraw, dogaszaniu pożarów w lasach i na polach, a także w transporcie wody na budowy oraz drogi. Wozy asenizacyjne są powszechnie stosowane w rolnictwie do rozprowadzania gnojówki czy gnojowicy. Ich podstawowa budowa składa się przede wszystkim ze zbiornika, kompresora i ramy zamontowanej na podwoziu. Są to pojazdy jedno-, dwu- lub trzyosiowe, przyczepiane do ciągnika rolniczego.

Budowa i kluczowe cechy

Nowoczesne wozy asenizacyjne są wyposażone w zaawansowane technologie, takie jak systemy pompowania o wysokiej mocy, które umożliwiają efektywne i higieniczne odsysanie odpadów, nawet z trudno dostępnych miejsc. Każdy beczkowóz posiada cynkowany ogniowo stalowy zbiornik, kompresor umożliwiający napełnienie oraz system transportowy zwolniony z konieczności ubiegania się o homologację.

• Zbiornik: Wykonany z blachy o grubości 5 mm, często z wewnętrznymi ścianami grodziowymi (np. w modelu T-549 SIPMA) lub falochronami (w wozach POMOT o pojemności 8000 l i większych), które zabezpieczają przed gwałtownym przelewaniem cieczy i zjawiskiem "kołysania" beczką.
• Kompresor: Umożliwia napełnienie i opróżnianie wozu, np. kompresor JUROP PN - 45M lub T529/1 Słupsk. Napędzany jest wałkiem przekaźnika mocy z ciągnika.
• Podwozie: Modele jedno-, dwu- i trójosiowe. Najnowsze rozwiązania posiadają skrętną oś lub osie, co w znacznym stopniu ułatwia manewrowanie agregatem i redukuje straty upraw na uwrociach na uwrociach pola.
• Wyposażenie standardowe: Wałek przekaźnika mocy, właz, łyżka rozlewająca, hamulce, instalacja elektryczna i oświetleniowa, wąż ssawny o dł. 6 m.
• Dopuszczalna prędkość techniczna: Wynosi 40 km/h.

Dostosowanie pojemności do potrzeb gospodarstwa

Bardzo ważną sprawą jest przede wszystkim dopasowanie pojemności wozu asenizacyjnego do wielkości gospodarstwa. Maszyny o małych pojemnościach zbiorników charakteryzują się niewielką wydajnością, co w momencie nasilenia prac w okresie rozlewania gnojowicy i gnojówki może prowadzić do problemów z nawożeniem pól o znacznej powierzchni, generując niepotrzebne straty czasu i zwiększone koszty paliwa. Z drugiej jednak strony, zakup zbyt dużego wozu asenizacyjnego, choć wydajnego, niepotrzebnie podroży inwestycję w przypadku gospodarstwa o małym areale.

Znaczenie gnojowicy i wymogi ekologiczne

Gnojowica jest jednym z niezwykle cennych dla rolnictwa nawozów naturalnych, z którą powinno się szczególnie prawidłowo postępować, magazynować i nawozić nią glebę. Ostrożność ta jest podyktowana z uwagi na konieczność ochrony środowiska, ale także z racji ograniczenia emisji cennych substancji w niej zawartych (przede wszystkim azotu), a niezwykle ważnych dla rozwoju nawożonych roślin.

W nawożeniu roślin szczególny nacisk kładzie się na to, aby nawozy naturalne i organiczne były stosowane w odpowiednich dawkach i w terminach, a także w sposób ograniczający niebezpieczeństwo przedostawania się zawartych w nich składników (głównie azotu i fosforu) do wód powierzchniowych i podziemnych oraz zabezpieczenie przed ich skażeniem. Poza tym wskazują na ochronę zdrowia ludzi i zwierząt. Nawozy te trzeba stosować równomiernie na całej powierzchni pola, w sposób wykluczający nawożenie pól i upraw do tego nieprzeznaczonych, ale również zabezpieczający przed przenawożeniem lub nieprawidłową eksploatacją urządzeń i maszyn do napełniania i rozlewania gnojowicy czy gnojówki.

Regulacje prawne dotyczą także kwestii dawki aplikowania nawozów naturalnych. Roczna dawka nawozu organicznego nie może przekraczać ilości zawierającej 170 kg N/ha UR, co odpowiada ilości około 45 m³ gnojowicy. Dostarczanie płynnego nawozu do gleby można realizować wykorzystując wozy asenizacyjne, rozlewacze i aplikatory - lub przy pomocy węży wleczonych. Nawóz płynny można transportować z gospodarstwa na pola przy pomocy instalacji rurociągowej ze zbiornika bezpośrednio na pole lub wozami asenizacyjnymi. Bezwzględnie trzeba jednak pamiętać, aby maszyny do ich stosowania spełniały odpowiednie normy.

Wozy asenizacyjne z aplikatorami

W obecnych czasach szczególną uwagę należy zwrócić na aspekt ochrony środowiska. Znaczny nacisk kładzie się na maksymalne ograniczenie strat - głównie związków azotu - podczas nawożenia płynnymi nawozami organicznymi. Zatem coraz bardziej celowym jest stosowanie wysokorozwiniętych technologii oraz technik rozlewania gnojowicy i gnojówki.

Aplikatory doglebowe i łyżwowe

Bardzo często spotkać można wozy asenizacyjne wyposażone w dołączone rozdzielacze i tzw. węże wleczone, rozdzielacze ze stopą ślizgową, kultywatorem lub nawet aplikatorem doglebowym talerzowym. Stosowanie tego typu urządzeń wynika przede wszystkim z wymogów proekologicznych, dlatego coraz więcej firm posiada w swej ofercie tego typu rozwiązania.

Aplikator doglebowy talerzowy

Doglebowy aplikator talerzowy jest urządzeniem zawieszanym na wozie asenizacyjnym i służy do rzędowego dozowania gnojowicy zarówno na polach uprawnych, jak i nieużytkach. Aplikator wyposażony jest w dwa rzędy krojów tarczowych, a ujednorodniona gnojowica trafia bezpośrednio wężami do rowków wykonanych przez pierwszy rząd krojów. Drugi rząd krojów z kolei ma za zadanie zasypać rowki, przykrywając jednocześnie nawóz. Przykładowo, aplikator firmy Meprozet posiada 8 rzędów roboczych, szerokość roboczą 3 m i głębokość aplikacji nawozu od 10-15 cm. Jego zastosowanie pozwala na obróbkę gruntu i precyzyjne nawożenie gnojowicą w jednym cyklu roboczym, zapewniając całkowite przykrycie gnojowicy ziemią.

Adaptery do naglebowego rozprowadzania gnojowicy (węże wleczone)

Kolejnym przykładem wyposażenia dodatkowego do wszelkich typów wozów asenizacyjnych są tzw. adaptery do naglebowego rozprowadzania gnojowicy. Producent POMOT oferuje adaptery o szerokości roboczej od 6 do 18 m, wyposażone w 20 do 60 węży wylotowych. Rozlewacz jest dostarczany z wbudowanymi nożami tnącymi i przystosowany do wszystkich wozów asenizacyjnych o pojemności powyżej 5000 dm³. Z technicznego punktu widzenia istotne jest to, że węże rozlewacza są tak zainstalowane, iż nie ulegają załamywaniu, a wóz jest przydatny dla wszystkich homogenizowanych rodzajów gnojowicy, co zwiększa jego uniwersalność.

Zastosowanie zespołów roboczych z wężami wleczonymi jest znacznym krokiem w kierunku poprawy jakości nawożenia gleby wobec tradycyjnych rozlewaczy. Przede wszystkim osiągnąć można bardzo dużą szerokość roboczą (ponad 20 m), jednocześnie przyczyniając się do znacznej redukcji emisji, a tym samym strat amoniaku i emisji odorów.

Aplikator łyżwowy

Wóz asenizacyjny Birtugan HD+ firmy Euromilk, zaprezentowany na wystawie, został wyposażony w aplikator z łyżwowym systemem rozlewania Bomech. Aplikator łyżwowy zapewnia prawidłowe umiejscowienie gnojowicy w glebie zgodnie z wytycznymi ekologicznymi, jakie obowiązują w Polsce i całej Unii Europejskiej. Jest to rozwiązanie szczególnie cenne w kontekście precyzyjnego dozowania substancji odżywczych i minimalizowania negatywnego wpływu na środowisko.

Homogenizacja gnojowicy

Sam proces homogenizacji, czyli ujednorodniania gnojowicy, jest niezwykle ważny z punktu widzenia nie tylko aspektu technicznego wozu asenizacyjnego, ale też jakości nawożenia i doprowadzenia nawozu do gleby. Wozy asenizacyjne mogą być wyposażone w mieszadło mechaniczne z napędem olejowym (Rys. 9) lub pneumatyczne, jak w ofercie firmy POMOT. Mieszadła pneumatyczne (własny patent POMOT) są lepszym rozwiązaniem niż mieszadła mechaniczne, które mogą doprowadzić do zniszczenia ocynku w beczce.

Przykłady nowoczesnych rozwiązań

Wozy asenizacyjne Meprozet

W sklepie Korbanek dostępne są wysokiej klasy wozy asenizacyjne oraz talerzowe aplikatory doglebowe czołowego producenta, marki Meprozet. Są to wysokiej jakości maszyny o znakomitych parametrach technicznych, zróżnicowanej pojemności i zaawansowanej funkcjonalności, w pełni dostosowanej do wymagających warunków pracy właściwych dla współczesnego rolnictwa. W katalogu produktowym Meprozet dostępne są modele jedno-, dwu- i trójosiowe.

Przykładem jest wóz asenizacyjny typ T 507/6 o pojemności 5000 litrów, dostępny w czterech wersjach: MINIMUM, STANDARD, CLASIC i PREMIUM. Najlepiej sprzedają się wozy w wersji CLASIC i PREMIUM, które są wyposażone w wydajną pompę (6150 l/min), wałek przekaźnika mocy, właz fi900 mm, łyżkę rozlewającą, hamulce, instalację elektryczną i oświetleniową, wąż ssawny o dł. 6 m. Zbiorniki są wykonane z blachy o grubości 5 mm, a dopuszczalna prędkość techniczna wynosi 40 km/h. Posiadają główną zasuwę hydrauliczną i podwójne zabezpieczenie kompresora przed przelaniem.

Bardzo podobnym modelem jest wóz asenizacyjny PN-50. Deszczowanie nim odbywa się przy pomocy łyżki rozlewowej, która jest standardowym wyposażeniem wozu. Na życzenie mogą być stosowane inne urządzenia do rozlewania. Standardowo na dyszlu wozów zamontowany jest kompresor JUROP PN - 45M lub na specjalne zamówienie T529/1 Słupsk. Wóz PN-50 oprócz wersji standardowej może być wykonany w wyższej wersji oraz posiadać wyposażenie dodatkowe rozszerzające jego funkcjonalność. Tak wzbogacona wersja posiada przede wszystkim:

• dno tylne otwierane przy wozach: PN-30/2, PN-40/2 oraz PN-50,
• właz tylny Ø600 mm,
• zbiornik malowany specjalnymi farbami,
• zasuwy mosiężne hydrauliczne i ręczne z tyłu lub z boku zbiornika,
• właz górny Ø420 mm ręczny lub hydrauliczny,
• drabinka,
• rurowy wskaźnik poziomu,
• rura spustowa z zaworem 2”,
• kompresor T-529 / 1 lub inny,
• wałek przekaźnika mocy,
• rozdzielacze deszczujące do tyłu lub na boki,
• układ hamulcowy dwuprzewodowy,
• zaczep obrotowy lub inny.

Wozy asenizacyjne Euromilk Birtugan HD+

Zaprezentowana podczas Regionalnej Wystawy Zwierząt Hodowlanych w Szepietowie maszyna podlaskiego producenta maszyn - Euromilk, przykuła uwagę wielu odwiedzających targi. Birtugan HD+ to najnowsza seria produktowa w wozach asenizacyjnych firmy Euromilk. Wozy z serii HD+ dostępne są z beczkami o pojemnościach 27 oraz 30 tys. litrów.

Obydwa modele mają podwozia typu tridem, ale można wybierać w systemach amortyzacji: pneumatycznej i hydraulicznej. Układ hydrauliczny ma tę zaletę, że umożliwia operatorowi sterowanie poszczególnymi osiami. Przednia i tylna oś są skrętne, a kupujący taki wóz ma do wyboru rodzaj prowadzenia: nadążny lub wymuszony. Z tyłu został zainstalowany aplikator z łyżwowym systemem rozlewania Bomech.

Dodatkowym atutem jest możliwość wyboru materiału beczki: stalowej lub wykonanej z włókna szklanego, co ma duży wpływ na masę maszyny. Firma Euromilk stawia na indywidualne podejście do klienta, tworząc maszyny dostosowane do jego specyficznych oczekiwań.

Wozy asenizacyjne JOSKIN MODULO2 i TETRAX

Wóz asenizacyjny MODULO2 charakteryzuje się strukturą nośną z tzw. kołyską pod zbiornikiem. Jest to część konstrukcyjna maszyny zupełnie niezależna. Zaczep wozu jest zamocowany do kołyski w dwóch punktach oddalonych o 1000 mm. Takie rozwiązanie techniczne pozwala na zapewnienie bardzo pewnego i stabilnego utrzymania całej konstrukcji. Zaczep, w kształcie wideł, stanowi dobrą skuteczną osłonę pompy, pozwalając na zastosowanie urządzenia zawieszenia na resorze poprzecznym nie wpływającym na kierunek jazdy. Gama tych wozów obejmuje modele o pojemności od 2.500 do 11.000 dm³ (wozy serii ME z pojedynczą osią).

Wybitnie charakterystycznym modelem jest TETRAX 13500. Wyjątkowość jego polega głównie na podwoziu. Składa się ono z czterech kół pozwalających idealnie rozłożyć ciężar maszyny na całej jej szerokości. Koła są całkowicie niezależne i każde osobno obraca się wokół swojej osi, co stanowi korzystne rozwiązanie uwzględniając kwestię degradacji podłoża. Do wyposażenia zaliczyć należy m.in. niezależną ramę, hydrauliczne hamulce, podporę z podstawką hydrauliczną, dyszel oleopneumatyczny. Przeniesienie ciężaru następuje poprzez trzypunktowy siłownik hydrauliczny.

Inne innowacyjne rozwiązania

Jedna z firm, wychodząc naprzeciw oczekiwaniom rolników, skonstruowała system nadwozi wymiennych UNIWERSAL, gdzie jedno podwozie ramowe obsługuje kilka różnych zabudów, miedzy innymi wóz asenizacyjny, skrzynię ładunkową o ład. 10 t, skrzynie typu Mulda, rozsiewacz nawozów, wapna, piasku i soli, rozrzutnik obornika oraz platformę do słomy i siana. Zakup takiego zestawu pozwala zaoszczędzić nawet do 30-40% środków.

tags: #woz #asenizacyjny #z #aplikatorem #lyzwowym