Zakup Używanego Wózka Widłowego - Między Okazją a Ryzykiem
Zakup używanego wózka widłowego jest kuszący ze względu na możliwość uzyskania znacznie niższej ceny, jednak wiąże się z ryzykiem zainwestowania w mocno wyeksploatowany sprzęt. Aby uniknąć przykrych niespodzianek, niezwykle ważne jest dokładne sprawdzenie maszyny i sprzedawcy. Nie powinno się przystępować do negocjacji cenowych, zanim nie zweryfikuje się oferty i kondycji technicznej wózka.
Gdzie Warto Kupić Wózek Widłowy?
Używane wózki widłowe można kupić na portalach ogłoszeniowych, od prywatnych użytkowników lub w firmach specjalizujących się w obrocie sprzętem używanym. Teoretycznie najtańszy może być zakup bezpośredni. Jednak w praktyce zbyt atrakcyjna cena często oznacza ukryte wady, a w najlepszym razie niepewność co do stopnia wyeksploatowania sprzętu. Najczęściej nie będziemy mieli możliwości dokładnego sprawdzenia maszyny. Ryzyko zakupu „z ogłoszenia” jest jeszcze większe, gdy nie dysponujemy wystarczającą wiedzą do rzeczowego oszacowania wartości wózka. Można wynająć rzeczoznawcę, ale to podniesie ogólny koszt zakupu. W takiej sytuacji najlepszym rozwiązaniem będzie skorzystanie z oferty wyspecjalizowanej firmy, która nie tylko sprzedaje używane wózki widłowe.
Kupując wózek u profesjonalnego sprzedawcy, otrzymamy maszynę wszechstronnie sprawdzoną, przygotowaną do badania odbiorczego i gwarantującą bezpieczeństwo pracy. Nie zaskoczy nas żadna przeoczona usterka, której usunięcie mogłoby znacznie podwyższyć koszt przysposobienia wózka do pracy. Ponadto znacznie łatwiejsze będzie dopełnienie formalności rejestracyjnych, ponieważ całą operację może wziąć na siebie sprzedawca.
Motogodziny vs. Wiek Wózka Widłowego - Co Jest Decydujące?
Pierwszą rzeczą, na którą warto zwrócić uwagę przy zakupie używanego wózka widłowego, jest relacja wieku wózka do liczby wypracowanych motogodzin. Kierowanie się samym wiekiem wózka widłowego może być mylące. Stosunkowo młoda maszyna może mieć wypracowaną dużą liczbę motogodzin, a co za tym idzie, może być silnie wyeksploatowana. Z drugiej strony, liczba motogodzin może być „skręcona”, podobnie jak liczniki używanych samochodów osobowych.
Rozsądnie będzie zrezygnować z dalszych negocjacji w przypadku, gdy wózek nie ma podanej liczby motogodzin, a jego właściciel nie chce lub nie potrafi udzielić konkretnej informacji. Należy też zwrócić uwagę na zaskakująco niskie „przebiegi”. Jeżeli na przykład 8-letni wózek widłowy ma wypracowane 4-5 tys. motogodzin, to albo mamy niespotykany fart, albo sprzedawca próbuje nas wprowadzić w błąd. Normalnie eksploatowany wózek widłowy wypracowuje rocznie około 1500-2000 motogodzin, więc po 8 latach eksploatacji powinien mieć na liczniku ponad 10000 mth.
Dodatkowym czynnikiem jest pytanie, czy wózek był regularnie serwisowany. Zrozumienie tych zależności pozwoli nam określić faktyczny wiek maszyny - czyli stopień zużycia rzeczywisty, nie zaś tylko kalendarzowy. Ilość motogodzin w stosunku do wieku wózka pozwala na oszacowanie, w jakich warunkach wózek wcześniej pracował. Jeśli wózek jest młody, a na liczniku ma dużo motogodzin, należy przypuszczać, że był intensywnie (np. 24h/dobę) eksploatowany. Może to również oznaczać, że operatorów było kilku. Przeciwieństwem jest sytuacja, kiedy wózek ma bardzo mały przebieg, a jednocześnie dość odległy rok produkcji. Paradoksalnie, nie można wykluczyć, że po zakupie takiego wózka będziemy musieli do niego „trochę dołożyć”. Takie elementy jak uszczelniacze siłowników potrzebują pracy w oleju, aby zachować swoje właściwości.
Warto również wziąć pod uwagę fakt, że zakup markowego wózka widłowego, jak Toyota, Komatsu, Nissan, lub innych importowanych z Europy czy Azji, może okazać się zakupem sprzętu, który ostatnie kilka lat przepracował w japońskim czy chińskim porcie, gdzie eksploatowano go 24 godziny na dobę, na świeżym powietrzu, w otoczeniu bardzo zasolonego środowiska. Oferowany w Polsce taki wózek faktycznie będzie „młodym rocznikiem”, lecz jego faktyczny stan techniczny może być znacznie gorszy. Alternatywą jest zakup nowego wózka produkowanego w Chinach. Niestety, mimo iż wózek taki jest stosunkowo tani, możemy później pożałować swojego wyboru. Jakkolwiek sprzedający będzie reklamował taki wózek, twierdząc, że zbudowany jest na podzespołach Nissana czy Komatsu, chińskim producentom brakuje powtarzalności i trzymania wysokich norm produkcji. Możemy trafić na egzemplarz naprawdę udany lub... No właśnie. Poza tym trzeba wziąć pod uwagę fakt, że kupujemy nowy wózek widłowy w cenie 6-letniej Toyoty.
Wiek jest ważnym czynnikiem określającym przydatność maszyny do wykonywania zadań w firmie. Należy przyjąć zasadę, że wiek jest tak naprawdę ważny w maszynach powyżej 15 lat. Przy młodszych wózkach sprawa jest o wiele bardziej złożona. Używane wózki widłowe „są używane” i właśnie sposób, w jaki wózek był traktowany w ciągu swojego niekiedy ciężkiego życia, ma znaczenie. Na przykład, wózki widłowe Toyota określają orientacyjny wiek wózków, produkując je seriami (seria 2, 3, 4, 5, 6, 7 i 8) - to następna ważna informacja dla kupującego.
Zrozumienie Motogodziny (mth/mtg) - Definicja i Obliczanie
Motogodzina (w skrócie mth lub mtg), znana również jako maszynogodzina, to jednostka miary czasu pracy maszyny, obliczana jako różnica między czasem jej zakończenia a rozpoczęcia, odpowiadająca jednej godzinie. W maszynach rolniczych i budowlanych, w tym w wózkach widłowych, motogodzina ma jednak bardziej złożone znaczenie niż zwykła godzina zegarowa.
W przypadku maszyn ze zmienną prędkością obrotową, motogodzina to czas pracy urządzenia przy znamionowych obrotach. Oznacza to, że jedna motogodzina nie zawsze równa się jednej godzinie zegarowej - zależy to od obrotów, na jakich pracuje silnik.
Wzór na Obliczenie Motogodziny:
M = n × t / nz
Gdzie:
- M - motogodziny
- n - obroty maszyny w jednostce czasu (zazwyczaj na minutę)
- nz - obroty znamionowe w jednostce czasu
- t - czas w godzinach
Obroty Znamionowe a Naliczanie Motogodzin
Obroty znamionowe są to obroty odpowiadające mocy maksymalnej, którą podaje producent silnika (ciągnika, wózka). Te obroty stanowią podstawę do obliczania motogodzin i są kluczowe dla prawidłowego określenia zużycia silnika.
Kluczowa zasada: Im bardziej obroty pracy zbliżają się do obrotów znamionowych, tym szybciej naliczana jest motogodzina. Jest to logiczne, ponieważ praca z większymi obrotami stanowi zazwyczaj większe obciążenie.
Różnice między licznikami: Większość nowoczesnych maszyn budowlanych i wózków widłowych ma elektryczny lub elektroniczny licznik czasu pracy. Mierzy on czas pracy silnika w motogodzinach, ale są one, w odróżnieniu od licznika mechanicznego, równe godzinom zegarowym. W wózkach widłowych napęd licznika często realizowany jest przez prąd, a szybkość obrotu tarczki jest stała i niezależna od obrotów silnika, co ułatwia rozliczanie czasu pracy maszyny, pracującej względnie na stałych obrotach.
"Key Hours" w Wózkach Elektrycznych
Innym czynnikiem, który należy wziąć pod uwagę, są tak zwane Key hours. Dotyczy to głównie wózków elektrycznych (choć zdarza się również w spalinowych) i oznacza pracę samego licznika motogodzin bez fizycznej pracy wózka. Ma to miejsce, kiedy np. pracownik zostawi wózek z włączonym kluczykiem. Przykładem jest wózek widłowy Balcar z 1984 roku, który teoretycznie pracuje na stałych obrotach, ale w praktyce, będąc wózkiem na przekładni hydrokinetycznej, często potrzebuje wkręcania na obroty do ruszenia z miejsca i zmiany kierunku jazdy. Tu tworzą się rozbieżności między motogodzinami a rzeczywistym zużyciem paliwa, co jest stwierdzonym faktem.
#1 Sprawdzenie dokumentacji, możliwość eksploatacji WÓZEK WIDŁOWY: egzamin praktyczny UDT (OTC)
Weryfikacja Dokumentacji Serwisowej i Historii Wózka
Weryfikację liczby motogodzin można przeprowadzić na podstawie analizy dokumentacji. Dlatego przed zakupem, a nawet przed przystąpieniem do negocjacji, powinniśmy zażądać dostępu do dokumentacji serwisowej. Jeżeli sprzedawca odmawia, najbezpieczniej będzie odstąpić od zakupu.
Należy pamiętać, że maszyna powinna mieć określony resurs, czyli czas bezpiecznego i efektywnego użytkowania. Bliski koniec resursu oznacza, że dalsza eksploatacja będzie możliwa po przeprowadzeniu obowiązkowego przeglądu, a w jego następstwie być może także remontu kapitalnego. To zaś oznacza poniesienie poważnych kosztów, które należy doliczyć do ceny zakupu maszyny.
W dokumentacji znajdziemy też informacje o poprzednich miejscach użytkowania wózka. Jeżeli wybrany sprzęt był eksploatowany w trudnych warunkach (wysokie lub niskie temperatury, duże zapylenie, sole i inna żrąca chemia przy artykułach spożywczych, sól morska w porcie, gospodarstwo, ciasne pomieszczenia wpływające na układ skrętny, wysokie magazyny wpływające na maszt), to możemy tę informację potraktować jako podstawę do skutecznego zbijania ceny wywoławczej. Nabywając taki wózek, musimy mieć świadomość podwyższonego ryzyka awarii.
Zazwyczaj bardzo trudno ustalić historię pracy wózka na podstawie dokumentów, których często brakuje. Trzeba zatem spróbować określić, gdzie wózek pracował. Bardzo ważna jest w tym wypadku deklaracja sprzedającego dotycząca gwarancji na zakupowany wózek widłowy. Biorąc powyższe wskazówki pod uwagę, łatwiej będzie nam określić, czy po zakupie danego wózka widłowego będziemy pracować „nim” czy „przy nim”.
Szczegółowa Ocena Stanu Technicznego - Co Sprawdzić Przed Zakupem?
Ocenę stanu technicznego najlepiej przeprowadzić bezpośrednio; analiza zdjęć i dokumentacji może być niewystarczająca. Sprawdzenia dokonujemy w podobny sposób, jak przed każdym rozpoczęciem pracy na wózku.
Oględziny Wizualne i Elementy Podwozia
Najpierw wykonujemy oględziny stanu karoserii i ogólnego wyglądu wózka: sprawdzamy uszkodzenia lakieru, szukamy wgnieceń, skrzywień i ubytków. Bardzo ważna i łatwa do przeprowadzenia jest kontrola stanu ogumienia i zużycia łańcuchów. Oględziny ogumienia możemy przeprowadzić na podstawie znaczników na oponach oraz pomiaru głębokości bieżnika. Nieco bardziej skomplikowany, bo wymagający użycia specjalnej miarki, jest pomiar rozciągnięcia łańcuchów. Sprawdzamy też stan zapinek i obecność rdzy. Wymienione badania można wykonać bez fachowego przygotowania. Warto je zrobić, bo wymiana tych elementów to koszt kilku tysięcy złotych.
Układ Hydrauliczny, Napędowy i Hamulcowy
Starannego przejrzenia wymaga też układ hydrauliczny. Poszukujemy wycieków oleju, które manifestują się zabrudzeniami oraz plamami pod wózkiem. Najwięcej o stanie technicznym wózka dowiemy się w czasie jazdy próbnej i testów udźwigu, utrzymania ładunku i swobodnego opadania karetki. Wszystkie wymienione funkcje sprawdzamy przy obciążeniu ładunkiem o wadze równej udźwigowi nominalnemu. Koniecznie należy też wykonać test hamulców. Hamulec postojowy powinien być na tyle silny, aby próba ruszenia bez zwolnienia blokady zakończyła się zgaśnięciem silnika lub - w przypadku napędu elektrycznego - niemożliwością ruszenia z miejsca. Z kolei wciśnięcie hamulca zasadniczego powinno spowodować natychmiastowe zatrzymanie się wózka widłowego.
Specyfika Typu Napędu
- W wózkach elektrycznych powinniśmy sprawdzić baterię trakcyjną pod kątem wycieków, stanu obudowy i styków.
- Natomiast w przypadku wózków z napędem spalinowym bardzo dużo o stanie układu napędowego powie nam próba uruchomienia zimnego silnika. Warto poprosić sprzedawcę, aby nie uruchamiał wózka bezpośrednio przed oględzinami. Jeżeli maszyna nie „zaskoczy” bez większych problemów, to będzie to kolejny argument w negocjacjach cenowych lub powód do wycofania się z zakupu.
Długoterminowa Perspektywa: Serwisowanie i Żywotność Silnika
Niezależnie od intensywności prac, każda przepracowana motogodzina oznacza pewną stałą liczbę obrotów wykonanych przez silnik, a tym samym suwów tłoka. Na tej podstawie ustala się minimalny okres między przeglądami i wymianami olejów. Silniki w ciężkim sprzęcie, przy dobrym serwisie, mogą wytrzymać 8 000 - 10 000 mth bez remontu kapitalnego.
Po zakupie maszyny należy dokonać odbioru UDT (Urząd Dozoru Technicznego) i zapewnić sobie regularne przeglądy techniczne. Wszystkie powyższe czynniki mają znaczenie przy wycenie maszyny oraz określają ewentualny brak kłopotów w jej późniejszym użytkowaniu. Po wstępnej ocenie luzów, wycieków, szczelności układu hydraulicznego, stanu ogumienia i elementów hydraulicznych, podstawowym pytaniem, jakie należy sobie zadać kupując używany wózek widłowy, powinno być: gdzie i w jakich warunkach wózek widłowy pracował, ile faktycznie motogodzin przepracował, jak i przez kogo był użytkowany i serwisowany.