Zakres obowiązków operatora wózka widłowego elektrycznego

Zawód operatora wózka widłowego, a dokładniej wózka jezdniowego podnośnikowego, jest obecnie popularnym i często wybieranym zajęciem, co wiąże się z krótkim czasem szkolenia oraz stosunkowo wysokimi zarobkami. Praca operatora wózka widłowego bywa często sprowadzana do prostego obrazu osoby przewożącej palety z punktu A do punktu B. W praktyce jest to zawód znacznie bardziej złożony, wymagający odpowiedzialności, wiedzy technicznej, dobrej organizacji pracy oraz ścisłego przestrzegania zasad bezpieczeństwa. W niniejszym artykule przedstawiono szczegółowy zakres obowiązków operatora wózka widłowego elektrycznego, wymagania stawiane kandydatom oraz wyzwania związane z tym stanowiskiem.

Kto może zostać operatorem wózka widłowego? Wymogi i uprawnienia

By stać się operatorem wózka widłowego nie jest konieczne ukończenie kilkuletnich szkół, studiów ani nawet wielomiesięcznych szkoleń. Wymogów, które muszą spełniać potencjalni kandydaci jest niewiele, dlatego właśnie zawód ten cieszy się dużym zainteresowaniem. Do kursu mogą przystąpić osoby, które ukończyły 18 lat oraz posiadają wykształcenie co najmniej podstawowe. Osoba bez ważnych uprawnień nie może podejmować legalnie pracy na stanowisku operatora wózka widłowego. Testy na operatora wózka widłowego obejmują część teoretyczną oraz praktyczną. Uzyskanie pozytywnego wyniku z obu tych części egzaminu skutkuje otrzymaniem uprawnień na prowadzenie wózków widłowych przez określony czas. Po jego upływie uprawnienia należy przedłużyć.

Uprawnienia operatorskie

Obecnie zdobycie uprawnień na wózki widłowe nie jest trudne. Wystarczy zgłosić się na kurs na wózki widłowe, a następnie pozytywnie zaliczyć egzamin organizowany przez Urząd Dozoru Technicznego. Egzamin składa się z dwu części - teoretycznej oraz praktycznej, w której każdy egzaminowany musi wykazać się wiedzą i umiejętnościami praktycznymi. Uprawnienia zdobywane w wyniku pozytywnego zaliczenia egzaminu są terminowe. Oznacza to, że po upływie określonego czasu kończy się ich ważność i należy przedłużyć ich ważność. Przedłużenie ważności uprawnień na wózki jezdniowe podnośnikowe jest darmowe, o ile wniosek złoży się w odpowiednim terminie oraz spełni się niezbędne wymogi.

Badania lekarskie i psychotesty

Każda osoba ubiegająca się o uprawnienia na wózki widłowe musi posiadać także opinię lekarską. Jakie badania lekarskie na operatora wózka widłowego czekają kandydatów? Przeprowadza je lekarz medycyny pracy: bada wzrok i słuch, sprawdza sprawność psychoruchową oraz przeprowadza wywiad, aby ustalić, czy badany (bądź badana) nie choruje przewlekle na choroby mogące stanowić zagrożenie podczas kursu i pracy (na przykład epilepsja). Obowiązkowe są także tak zwane psychotesty dla operatorów wózków widłowych - szczególnie ważne, jeśli dana osoba chce pracować jako operator wózka widłowego wysokiego składowania. Badanie obejmuje krótki wywiad prowadzony przez psychologa oraz wypełnienie ankiet i testów, a także testy aparaturowe, podczas których bada się między innymi czas reakcji, koncentrację czy koordynację wzrokowo-ruchową. Nie trzeba obawiać się ani badań lekarskich, ani psychotestów: podobne badania przechodzą wszystkie osoby zatrudniane jako kierowcy zawodowi, ale również pracownicy wykorzystujący w pracy samochód służbowy lub prywatny do celów służbowych, jak choćby przedstawiciele handlowi. Trzeba pamiętać, że na badania należy zabrać ze sobą dokument tożsamości i dokumentację medyczną. Koszt badań to około 150 - 200 zł za badanie lekarskie - często jest on wliczony w cenę kursu.

Zakres obowiązków operatora wózka widłowego

Szczegółowy zakres obowiązków operatora wózka widłowego zwykle zależy od indywidualnych ustaleń z pracodawcą i może zostać omówiony na rozmowie kwalifikacyjnej lub zapisany w warunkach umowy. Główne obowiązki operatora wózka widłowego to sterowanie pojazdem oraz transportowanie materiałów. Operator wózka widłowego steruje pojazdem, który służy do transportu towarów. Bardzo często wykonuje on pracę zmianową. Sterowanie wózkiem widłowym i przewożenie towarów wiąże się z dokładnością i odpowiedzialnością. Najczęściej operator wózka widłowego zajmuje się przewożeniem ciężkich palet w halach przemysłowych, pomiędzy kolejnymi stanowiskami, a także w magazynach czy na placach przeładunkowych. Operator wózka widłowego bierze czynny udział w rozładunku towarów. Obowiązki operatora wózka widłowego to także załadunek towarów na paletach. W niektórych przypadkach pracownik może wjechać po rampie na naczepę i umieścić na niej ładunek. Operator wózka widłowego jest również zobowiązany do dbania o odpowiedni stan pojazdu. Musi on przeprowadzać jego regularne kontrole i prace naprawcze.

Czynności przed rozpoczęciem pracy

Przed przystąpieniem do pracy, każdorazowo pracownik powinien pokrótce sprawdzić stan techniczny urządzenia, by upewnić się, że w trakcie przerwy w pracy lub poprzedniej zmiany nie doszło do mechanicznego uszkodzenia. Koniecznie należy również przejrzeć książkę eksploatacji wózka widłowego, z której można pozyskać wiedzę o ewentualnych usterkach, nieprawidłowościach czy nawet naprawach, jakie miały miejsce od czasu ostatniego użycia maszyny. Operator wózka widłowego zanim rozpocznie pracę powinien sprawdzić także poziom oleju oraz innych płynów, a także pokrótce skontrolować poprawność działania poszczególnych układów. Pojazdy tego typu są zasilane elektrycznie lub spalinowo. To do operatora należy obowiązek sprawdzenia poziomu oleju napędowego lub stopnia naładowania akumulatora. Specjalista musi także kontrolować ilość innych płynów eksploatacyjnych i stopień zużycia poszczególnych części pojazdu, zwłaszcza opon. Gdy zauważy on nieprawidłowości, powinien je odpowiednio udokumentować i zgłosić przełożonemu.

Czynności w trakcie pracy

W trakcie pracy szczególnie istotne jest aby przestrzegać instrukcji obsługi wózka widłowego oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Wszystkie czynności powinny być przeprowadzane z uwzględnieniem warunków (np. śliska nawierzchnia), temperatury otoczenia (praca w mroźni lub w pełnym słońcu), a także rodzaju transportowanych czy składowanych ładunków. Operator w swojej pracy powinien dbać nie tylko o powierzone mu towary, ale również o dobry stan techniczny pojazdu, na którym pracuje oraz bezpieczeństwo własne i wszystkich znajdujących się w pobliżu osób. Rozładunek i załadunek to jedne z najbardziej wymagających zadań operatora. Wymagają precyzji, koncentracji i znajomości zasad bezpieczeństwa. Takie sytuacje mogą prowadzić do przewrócenia wózka, uszkodzenia towaru, a nawet zagrożenia życia. Tam, gdzie pojawia się wózek widłowy, konieczne jest jednak zachowanie norm bezpieczeństwa i odpowiedniej odległości od pracowników. Należy układać palety w sposób zapewniający bezpieczeństwo.

Czynności po zakończeniu pracy

Co jeszcze należy do obowiązków operatora wózka po zakończonej zmianie w pracy? Przede wszystkim należy bezpiecznie zaparkować pojazd w wyznaczonym do tego miejscu, sprawdzić poziom naładowania baterii w wózku widłowym elektrycznym, upewnić się, że w trakcie pracy wózek nie uległ uszkodzeniu, nie ma żadnych wycieków itp. Ponadto, po skończonej zmianie operator wózka widłowego powinien uzupełnić dokumentację sprzętu, tak aby przekazać zmiennikowi czy też kolejnemu pracownikowi maksimum wiadomości o stanie technicznym maszyny. Operator jest zobowiązany również do uzupełniania Dziennika Konserwacji oraz Księgi Rewizyjnej.

Prace konserwacyjne i drobne naprawy

Praca operatora wózka widłowego to nie tylko jazda widlakiem, czy składowanie ładunków. Obowiązkiem każdego operatora jest bowiem również dbanie o stan techniczny - oczywiście na tyle, na ile pozwala mu wiedza, możliwości i kwalifikacje. Skomplikowane naprawy czy usuwanie usterek to domena konserwatorów wózków widłowych oraz specjalistów z ekip serwisowych. Natomiast pierwszą osobą, która czuwa nad stanem technicznym wózka widłowego i ma z nim największą styczność jest oczywiście operator. To jego obowiązkiem jest sprawdzenie stanu technicznego urządzenia zarówno przed, jak i po skończonej zmianie pracy, wymiana butli gazowej, uzupełnienie płynów i olejów w zbiornikach, czy wymiana osprzętu. Operator wózka widłowego musi przeprowadzać kontrolę stanu technicznego pojazdu codziennie. W tym czasie wykonuje też drobne prace konserwatorskie, czyli sprawdzanie szczelności instalacji, wymiana butli z gazem (w wózkach z instalacją LPG), oględziny stanu baterii (w wózkach elektrycznych), uzupełnianie oleju.

Dodatkowe czynności magazynowe

Bardzo często operatorzy w czasie wolnym od prowadzenia wózków widłowych zajmują się również prostymi pracami magazynowymi. Liczenie towaru, kompletacja zamówień czy nawet niewielkie prace porządkowe to wszystko zadania, które również może wykonywać operator. Szczególnie w zakładzie pracy, który jest mniejszy i nie obsługuje dużych ilości ładunków, bądź też przyjmowanie oraz wydawanie zamówień nie jest przewidziane na każdy dzień. Operator wózka widłowego często bierze też udział w drobnych czynnościach magazynowych. Po dostarczeniu towaru w odpowiednie miejsce zajmuje się on m.in. zabezpieczaniem produktów czy umieszczaniem ich na regałach. W czasie wolnym operator zwykle wspiera pracowników magazynu. Operator wózka widłowego pomaga w rozmieszczaniu towarów w magazynie. Zwykle taka osoba dysponuje wiedzą o tym, gdzie znajdują się konkretne ładunki.

Wymagane cechy i predyspozycje

Dobry operator to osoba, która łączy refleks, precyzję i opanowanie. Operatorzy muszą mieć odpowiednie predyspozycje - pracują w skupieniu, muszą być także opanowani oraz charakteryzować się spostrzegawczością, ponieważ praca na tym stanowisku jest obostrzona konkretnymi przepisami BHP. Poza oczywistymi, jak zdolności psychoruchowe i dobry stan zdrowia, istnieje szereg pomniejszych cech, którymi warto, żeby wykazywał się pracownik obsługujący widlaki. Osoba na tym stanowisku powinna odznaczać się zmysłem przestrzennym i doskonałą precyzją, dobrą organizacją pracy, umiejętnością szybkiej reakcji i pracy w stresie. Ponadto, dobrze, jeśli taki pracownik ma chociaż minimalne pojęcie o kwestiach technicznych i tym, w jaki sposób działa wózek widłowy. Dzięki temu będzie w stanie w lepszy sposób wykonywać swoje codzienne obowiązki.

Warunki pracy i kwestie bezpieczeństwa

Tak samo jak w przypadku każdego innego stanowiska w przedsiębiorstwie, tak i dla operatorów wózków widłowych bardzo istotne jest zapewnienie bezpiecznych warunków pracy oraz spełnienie podstawowych zasad BHP. Pracodawca zobowiązany jest do właściwego przygotowania miejsca pracy, zapewnienia sprawnych pojazdów oraz dostarczenia niezbędnych do pracy akcesoriów i sprzętu. Ogromną rolę w bezpiecznej pracy operatora wózka widłowego odgrywają szkolenia BHP oraz dostęp do środków ochrony indywidualnej. Konieczna jest ciągła aktualizacja wiedzy, regularne przypomnienia i budowanie świadomości. Podstawą bezpieczeństwa operatora są środki ochrony indywidualnej (ŚOI). Obowiązek ich zapewnienia spoczywa na pracodawcy. W zawodzie operatora wózka widłowego odpowiedzialność cywilna i prawna ma znaczenie. Nawet drobne uchybienie może prowadzić do poważnych konsekwencji: od mandatu, przez utratę uprawnień, aż po odpowiedzialność karną. W przypadku incydentu, np. uszkodzenia mienia lub wypadku z udziałem osób trzecich, pojawia się pytanie: kto ponosi winę - pracownik czy pracodawca? Ważne staje się wtedy rzetelne dokumentowanie wszystkich czynności. Brak wymaganych kwalifikacji do obsługi wózka widłowego to realne i poważne zagrożenie. Dlatego coraz więcej firm decyduje się na dobrowolne ubezpieczenie OC, traktując je jako element strategii bezpieczeństwa.

Potencjalne zagrożenia

Wózki widłowe mogą przewrócić się z powodu nadmiernego obciążenia, nieodpowiedniego rozmieszczenia ładunku, błędów w prowadzeniu i obsługiwaniu, czy nieodpowiedniej konserwacji. Może powodować to zagrożenie życia ich operatorów. Operatorzy widłowych wózków jezdnych mogą ulec poważnym urazom w wyniku przygniecenia przez źle umocowany ładunek na wózku. Nadmierny wysiłek fizyczny podczas pracy, wielogodzinne siedzenie w wymuszonej pozycji ciała (niewygodne siedzisko) oraz wibracje mogą powodować bóle pleców, ramion i rąk. Stacjonarne przeszkody np. wibracje ogólne spowodowane sztywną konstrukcją wózka, źle amortyzowanym siedziskiem operatora. Długotrwała praca w warunkach niedostatecznego oświetlenia, trudności w adaptacji do nagłych zmian oświetlenia (np. przejazd z miejsca zacienionego do jasnego) może prowadzić do zmęczenia wzroku. Nie należy obsługiwać widłowego wózka jezdnego napędzanego ropą lub benzyną w zamkniętych lub nieodpowiednio wentylowanych pomieszczeniach.

Zmienne warunki pracy

Praca operatora wózka widłowego jest ściśle powiązana z gotowością do działania w zmiennych warunkach. Środowisko logistyczne może się diametralnie różnić, od nowoczesnych, klimatyzowanych hal magazynowych, przez półotwarte przestrzenie, aż po place załadunkowe narażone na działanie warunków atmosferycznych, takich jak deszcz, śnieg, wiatr czy upał. System zmianowy to codzienność dla wielu operatorów. Praca może odbywać się zarówno wewnątrz budynków, jak i na zewnątrz, niezależnie od warunków atmosferycznych. W wielu przypadkach jest to praca zmianowa, obejmująca także godziny nocne, weekendy czy święta.

Przyszłość zawodu i zarobki

W tym momencie przyszłość zawodu wygląda raczej stabilnie. Na rynku dostępnych jest aktualnie bardzo dużo zróżnicowanych szkoleń, które pozwalają w szybki sposób zdobyć wiedzę niezbędną do zdania państwowego egzaminu. Niegroźne są zatem braki kadrowe, ponieważ łatwe warunki zdobycia uprawnień wpływają na dużą liczbę osób z uprawnieniami operatorskimi. Rozwój logistyki i przemysłu sprawia, że wykwalifikowani operatorzy są poszukiwani zarówno w Polsce, jak i za granicą. Dla wielu osób jest to punkt wyjścia do dalszego rozwoju zawodowego, na przykład w kierunku brygadzisty, koordynatora magazynu czy specjalisty ds. logistyki. Firmy inwestują w nowoczesne centra dystrybucyjne, co przekłada się na rosnące zapotrzebowanie na wykwalifikowanych operatorów wózków widłowych. Warto inwestować w kursy obsługi wózka widłowego. Średnie wynagrodzenie na tym stanowisku oscyluje wokół średniej krajowej pensji, choć wysokość wypłaty może zależeć zarówno od zakresu obowiązków, jak i posiadanego doświadczenia. Wynagrodzenie operatora zależy od regionu, doświadczenia, rodzaju obsługiwanego sprzętu oraz systemu pracy.

tags: #wozek #widlowy #podnosnikowy #z #napedem #elektrycznym