Skuteczne zabiegi z użyciem środków ochrony roślin wymagają sprawnie działającego sprzętu. Od jego stanu zależy, czy środki te będą stosowane równomiernie i w odpowiedniej dawce na daną uprawę. Profesjonalni użytkownicy przeprowadzają regularną kalibrację i przeglądy techniczne sprzętu do aplikacji pestycydów zgodnie z zaleceniami przekazanymi w trakcie szkoleń.
Wznowienie Obowiązku Badań Technicznych Opryskiwaczy
Dnia 3 marca 2023 roku została opublikowana ustawa z dnia 8 lutego 2023 roku o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz.U. poz.4L2). Jej zapisy uchyliły wcześniejsze przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020 roku, które czasowo zawieszały ustawowy obowiązek okresowego badania sprzętu do stosowania środków ochrony roślin. W związku z tym, od dnia 4 maja 2023 roku przywrócono obowiązek badań opryskiwaczy. Badania opryskiwaczy polowych i sadowniczych przeprowadzane są przez jednostki posiadające wpis w rejestrze działalności w zakresie potwierdzania sprawności technicznej sprzętu. Wyjątkiem są opryskiwacze sadownicze, które mogą być badane na otwartej przestrzeni. Przy zachowaniu odpowiednich warunków, przegląd może być przeprowadzony w gospodarstwie właściciela sprzętu.
Proces Badania Technicznego Opryskiwaczy
Udostępniony opryskiwacz powinien być umyty z zewnątrz i wewnątrz oraz uzupełniony do połowy czystą wodą. Badanie odbywa się w dwóch etapach: badanie ogólne oraz badanie szczegółowe stanu technicznego poszczególnych elementów opryskiwacza.
Etap 1: Ocena Wizualna i Badanie Ogólne
Badanie rozpoczyna się od oceny wizualnej i określenia stanu technicznego. Sprawdza się kompletność i prawidłowość zamocowania zabezpieczeń elementów wirujących, stan zużycia węży cieczowych i hydraulicznych, zbiornika, zaworów, korpusów rozpylaczy, układu jezdnego, a także czystość zbiornika, ewentualne wycieki oraz spasowanie pokrywy wlewowej. Sprawdzane są m.in.:
- Osłony: kompletność, nieuszkodzony stan, prawidłowe zamocowanie.
- Układy filtrujące: stan techniczny, liczba, wielkość oczek filtra po stronie tłocznej pompy. Wielkość oczek filtra po stronie tłocznej pompy powinna być mniejsza od otworów dysz rozpylaczy najmniejszego rozmiaru instalowanych w opryskiwaczach.
- Szczelność zbiornika i jego mocowania.
- Wskaźnik poziomu cieczy: funkcjonowanie i czytelność.
- Rozpylacze: ogólny stan.
- Urządzenia przeniesienia napędu (łańcuchy, przekładnie, przenośniki, sprzęgła): kompletność, nieuszkodzony stan, prawidłowe zamocowanie.
Etap 2: Badanie Szczegółowe
Drugi etap koncentruje się na szczegółowej kontroli kluczowych podzespołów:
- Badanie pompy: kontrola układu smarowania (poziom oleju, wycieki). Poziom oleju w układzie smarowania pompy powinien być zgodny z poziomem określonym w instrukcji tego sprzętu lub - w przypadku wymiany pompy - zgodny z zaleceniami producenta pompy. Kontroluje się również działanie systemu tłumiącego pulsacje. W przypadku gdy tłumienie pulsacji odbywa się z zastosowaniem powietrznika, ciśnienie powietrza w powietrzniku pompy opryskiwacza powinno wynosić nie mniej niż 1/3 i nie więcej niż 2/3 wartości ciśnienia roboczego. Sprawdza się wydajność i szczelność pompy. Pompa, przy nominalnych obrotach i włączonych wszystkich rozpylaczach, powinna umożliwiać uzyskanie najwyższego dopuszczalnego ciśnienia roboczego dla rozpylaczy największego rozmiaru zainstalowanych na sprzęcie.
- Badanie mieszadła: sprawdzenie efektu mieszania cieczy przy włączonych wszystkich podzespołach opryskowych. System mieszania cieczy użytkowej w zbiorniku powinien mieszać ciecz przy włączonych wszystkich rozpylaczach i najniższej wartości ciśnienia roboczego w sposób widoczny w zbiorniku napełnionym do połowy.
- Badanie zbiornika: kontrola odpowietrzania zbiornika, położenia zaworu spustowego, który musi umożliwiać całkowite opróżnienie zbiornika, stanu sita wlewowego lub innego systemu wstępnego filtrowania, położenia i czytelności wskaźnika poziomu cieczy, a także instalacji do przepłukiwania zbiornika, urządzeń do rozwadniania oraz zbiornika na czystą wodę.
- Badanie urządzeń pomiarowo-sterujących: sprawdzenie ich lokalizacji i dokładności wskazań manometru, stabilności i powtarzalności ciśnienia. W przypadku manometru analogowego i cyfrowego zakres pomiarowy wskazań powinien być dostosowany do zakresu ciśnień roboczych rozpylaczy. Manometr powinien wskazywać wartość ciśnienia roboczego w całym zakresie stosowanego ciśnienia. Niedopuszczalne są drgania wskazówki uniemożliwiające odczyt. Błąd pomiaru ciśnienia roboczego przez manometr analogowy lub cyfrowy powinien wynosić nie więcej niż: ±0,2 bar w zakresie ciśnienia roboczego do 2 bar oraz 10% wartości rzeczywistego ciśnienia roboczego w zakresie ciśnienia roboczego powyżej 2 bar. Urządzenia sterujące powinny utrzymywać stałą wartość ciśnienia roboczego, z dopuszczalnym odchyleniem nie więcej niż 10%. Badaniu podlega również sprawdzenie dokładności wskazań czujnika prędkości oraz realizacji dawki cieczy przez elektroniczne urządzenia do sterowania w opryskiwaczach, które posiadają takie wyposażenie.
- Badanie układu cieczowego: sprawdzenie szczelności oraz zamocowania układu i zabezpieczenia przed opryskiem niekontrolowanym oraz samoczynnym obracaniem lub przesuwaniem w czasie pracy.
- Badanie dysz: kontrola ich jednolitości i charakterystyki oraz równomierności natężenia wypływu cieczy roboczej. Natężenie wypływu cieczy użytkowej z rozpylaczy nie powinno odbiegać od nominalnej wartości o więcej niż 15%. Rozpylacze zainstalowane na całej szerokości poziomej belki opryskowej powinny być takie same co do typu i rozmiaru oraz wykonane z takiego samego materiału, przy czym wymóg ten nie dotyczy rozpylaczy asymetrycznych zainstalowanych na końcach belki polowej opryskiwacza ciągnikowego i samobieżnego polowego.
Dokumentacja i Znak Kontrolny
Badanie sprawności technicznej sprzętu przeznaczonego do stosowania środków ochrony roślin dokumentuje się w protokole badania technicznego. Opryskiwacz, który uzyskał pozytywny wynik, oznacza się znakiem kontrolnym, który zawiera dane takie jak: napis ‘Sprzęt sprawny technicznie’, niepowtarzalny numer składający się z siedmiu cyfr i litery, znak Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa oraz rok przeprowadzenia badania.
"Rozmawiamy o rolnictwie" odc. nr 39 - Atestacja opryskiwaczy - zmiany.
Precyzyjny Pomiar i Ustawienie Belki Opryskowej
Podczas aplikacji środków ochrony roślin, ramiona spryskujące opryskiwaczy polowych muszą znajdować się pod odpowiednim kątem, a co za tym idzie, na odpowiedniej wysokości nad łanem. Wielu użytkowników opryskiwaczy polowych dość lekko podchodzi do takich kwestii jak ustawienie belki opryskowej na odpowiednią wysokość w czasie wykonywania zabiegów.
Optymalna Wysokość Belki
Aby móc dokładnie określić wspomnianą wysokość belki nad łanem, należy przede wszystkim znać kąt pracy rozpylaczy, jakie są zamontowane w maszynie. W przypadku znakomitej większości obecnie stosowanych rozwiązań wynosi on pomiędzy 110 a 120 stopni. Optymalne ustawienie belki często wynosi około 50 cm nad łanem. Zmniejszenie wysokości belki powoduje większe nakładanie się „stożków opryskowych”, co zwiększa nierównomierność oprysku. Natomiast zwiększenie wysokości belki, np. powyżej zalecanego zakresu, może prowadzić do nadmiernego znoszenia cieczy roboczej przez wiatr, co również obniża efektywność zabiegu i zwiększa ryzyko zanieczyszczenia środowiska.
Technologia Pomiaru Położenia Kątowego Belki
Aby móc dynamicznie i bezproblemowo regulować belki opryskujące, czujniki położenia kątowego w sposób ciągły kontrolują położenie belek podczas rozkładania.
Bezkontaktowe Enkodery Obrotowe RI360P1-QR20
Ze względu na odległość między czujnikiem a elementem pozycjonującym, bezstykowe enkodery obrotowe RI360P1-QR20 nie zużywają się podczas pracy. Zagwarantowany jest przy tym dokładny i niezawodny pomiar kąta, nawet przy dużych obciążeniach udarowych i wibracjach. Enkoder posiada również szczególnie wysoką odporność na zakłócenia elektromagnetyczne i jest chroniony przed zakłóceniami przewodzonymi, tzw. zrzutem obciążenia. Dzięki indukcyjnemu trybowi pracy bez magnesu, enkoder ze stopniem ochrony IP68/69K można także zamontować w metalowej obudowie osi skrętnej.
Szczegółowa Kontrola Elementów Belki Opryskowej
Dla prawidłowej pracy belki polowej ważna jest jej prawidłowa regulacja i smarowanie. Należy sprawdzić prawidłowe dławienie przepływu oleju hydraulicznego, aby zapobiec uszkodzeniu belki w czasie jej składania i rozkładania. Niezbędne jest sprawdzenie zamocowania rurek cieczowych oraz wykluczenie uszkodzeń węży. Belka opryskowa, na której są montowane głowice opryskowe, powinna być stabilna i nieuszkodzona. Niedopuszczalne są wygięcia belki opryskowej, co zapewnia równomierny oprysk. Mechanizm składania belki opryskowej, jeżeli została wyposażona w taki mechanizm, powinien być nieuszkodzony i funkcjonować prawidłowo. Podobnie mechanizm regulacji wysokości belki opryskowej, jeżeli opryskiwacz jest w niego wyposażony, powinien być nieuszkodzony i funkcjonować prawidłowo.
Kontrola Zaworów i Ciśnienia
- Zawór regulacji ciśnienia: Sprawdzanie funkcjonowania wykonuje się czystą wodą. Jeśli wystąpi wyciek w postaci kropel z dysz, gdy zawór główny jest zamknięty, oznacza to awarię lub zużycie zaworu i konieczną jego wymianę.
- Zawory sekcyjne: Muszą zamykać się całkowicie. Nieszczelności zaworów mogą też objawiać się w postaci nieprawdziwych danych widocznych na ekranie komputera - o ile opryskiwacz jest w niego wyposażony. Zawór główny powinien umożliwiać jednoczesne odcięcie dopływu cieczy roboczej do zespołu głowic opryskowych. Wyłączenie i włączenie głównego zaworu odcinającego dopływ cieczy roboczej nie może spowodować różnicy ciśnienia większej niż 15%.
- Manometry: Z reguły są wypełnione gliceryną i należy je chronić przed mrozem. Dobrym sposobem sprawdzenia działania manometru jest zamontowanie nowych dysz, zgodnie z tabelami wydatku cieczy i przeprowadzenie pomiaru przy stałym ciśnieniu, przez zmierzenie wydatku cieczy do wyskalowanego kubka.
Sprawność Rozpylaczy
Stan dysz ma podstawowe znaczenie dla jakości oprysku. Konieczna jest wizualna kontrola strumienia cieczy z rozpylaczy przy normalnym ciśnieniu roboczym, używając czystej wody. Dla rozpylaczy płaskich strumień musi mieć regularny kształt wachlarza; zmiany kształtu są oznaką uszkodzenia lub zużycia. Kalibracja przepływu z użyciem wyskalowanego kubka wskaże stopień zużycia dysz.
tags: #wskaznik #pomiaru #belki #opryskiwacz