Jako dobry rolnik wiesz, że aby osiągnąć dobre plony, musi współgrać kilka istotnych elementów. Decydującymi czynnikami są jakość nasion, rodzaj gleby, klimat, pogoda w okresie wegetacji, zaprawianie upraw oraz wybrana technika rolnicza. Dobry siew roślin powinien skutkować zrównoważoną wegetacją, która jest warunkiem wstępnym osiągnięcia wysokiego plonu.
Siewniki zbożowe to narzędzia rolnicze, bez których gospodarstwo rolne nastawione na produkcję roślinną nie ma racji bytu. Ich zadaniem jest sprawny i efektywny wysiew nasion do gleby. Swoje zastosowanie siewniki znalazły nie tylko do wysiewania zbóż, lecz również traw, rzepaku, kukurydzy, słonecznika, buraka, a nawet czosnku. Narzędzia te dostarczają na określony teren uprawny ustaloną ilość nasion i równomiernie je rozmieszczają.
Siewnik nie jest maszyną, którą będziesz wymieniał co 3 lata. Wiele gospodarstw o areale 1,500 ha używa swojego siewnika przez 10 lat. Przed zakupem tego typu sprzętu warto zapoznać się z ofertą producentów siewników i wybrać ten najbardziej odpowiedni rodzaj maszyny na podstawie analizy zapotrzebowania we własnym gospodarstwie.
Kluczowe Czynniki Decydujące o Wyborze Siewnika
Wybór siewnika zależy przede wszystkim od wielkości gospodarstwa, rodzaju uprawianych roślin, typu gleby i mocy posiadanego ciągnika. Odpowiedź na to pytanie jest bardzo ważna i powinna dotyczyć nie tylko tego, co planujesz na ten czy następny rok, ale jaka jest Twoja prognoza na przyszłość. Właściwy dobór siewnika wymaga analizy kilku czynników jednocześnie.
1. Wielkość Areału i Wydajność
Kluczowe parametry to szerokość robocza i pojemność zbiornika, które muszą być proporcjonalne do wielkości gospodarstwa. Mówiąc najprościej, każdy metr zasiewu pracy to więcej pieniędzy. Dlatego ważne jest, aby wziąć pod uwagę, ile hektarów zasiejesz każdego roku, jakie są Twoje warunki klimatyczne i czas potrzebny na siew.
W przypadku dużych gospodarstw i gospodarstw rolnych prowadzących uprawy na dużych powierzchniach zalecamy wybór siewnika wielkopowierzchniowego EFECTA CE, który zapewnia wysoką wydajność. Będąc rolnikiem indywidualnym, mniejszym gospodarstwem rolnym lub gospodarstwem z nieużytkami, z pewnością docenisz opcję belki siewnej CORSA CN o szerokości pracy 6-9 metrów, która jest zawieszana, krótka i bardzo sprawna na uwrociach. To ważne pytanie przy wyborze koncepcji siewnika.
2. Typ Gleby i Warunki Uprawy
Rodzaj redlic musi pasować do warunków glebowych. Ważnym czynnikiem prawidłowego wysiewu jest dokładne przygotowanie gleby - właściwe spulchnienie jej wierzchniej warstwy na głębokość planowanego wysiewu nasion agregatem uprawowym lub uprawowo-siewnym.
3. Rodzaj Uprawianych Roślin
Gatunek rośliny determinuje technologię siewu. Zboża wymagają siewników rzędowych, rośliny okopowe - precyzyjnych siewników punktowych. Masz na myśli kwestię samego siewu? Czy chcesz zasiać tylko jedną uprawę, dwie lub trzy uprawy w jednym przejeździe? Czy chcesz stosować nawozy lub mikrogranulaty? Odpowiedzi na te pytania odgrywają główną rolę przy wyborze siewnika, a mianowicie jego możliwości spełnienia konkretnych parametrów, takich jak różne głębokości siewu, jednoczesne nawożenie i wykorzystanie zbiornika.
4. Moc i Parametry Ciągnika
Siewnik musi być dopasowany do możliwości technicznych ciągnika (moc, udźwig tylnego TUZ, wydatek hydrauliki). Im większy siewnik lub jego zbiornik, tym większe zapotrzebowanie na moc. Generalnie lepiej jest wybrać odpowiednio mniejszą szerokość pracy, by nie wykorzystywać największej mocy danego ciągnika. Moc ciągnika potrzebnego do pracy z siewnikiem kombinowanym waha się ok. 35 do 50 KM na metr szerokości roboczej siewnika.
Rodzaje Siewników Zbożowych: Technologie Wysiewu
Siewniki dzieli się na dwie podstawowe grupy według mechanizmu wysiewu: mechaniczne (grawitacyjne) i pneumatyczne (nadciśnieniowe lub podciśnieniowe). Oferta siewników rolniczych obejmuje wielu krajowych i zagranicznych producentów oraz kilka typów tych maszyn, podzielonych ze względu na rodzaj wysiewanych nasion, warunki glebowe oraz rozmiary powierzchni zasiewów.
1. Siewniki Mechaniczne
Siewniki mechaniczne - są prostsze w budowie i tańsze w obsłudze. Nasiona opadają grawitacyjnie przez aparaty wysiewające do redlic. To rozwiązanie prostsze i tańsze, popularne w modelach takich jak Unia Poznaniak. Najczęściej wykorzystywane są w małych i średnich gospodarstwach, gdzie szerokość robocza tych maszyn zawiera się pomiędzy 2,5 a 4,0 metrami.
2. Siewniki Pneumatyczne
Siewniki pneumatyczne - transportują nasiona strumieniem powietrza, co zapewnia wyższą precyzję, równomierniejszy wysiew i możliwość pracy z większą prędkością. Wykorzystują strumień powietrza do transportu nasion z centralnego zbiornika do głowicy rozdzielającej. Pozwala to na centralizację masy (lepsze dociążenie ciągnika) i stosowanie ogromnych zbiorników, nawet do 6000 litrów w modelach ciągnionych.
Mechanizm Nadciśnieniowy i Podciśnieniowy
W siewnikach punktowych pneumatycznych jednym z najważniejszych elementów jest dmuchawa napędzana z WOM lub hydraulicznie. W układzie nadciśnieniowym pojedyncze nasiono jest dociskane strumieniem powietrza wytworzonego przez dmuchawę do otworu w tarczy wysiewającej. Nadmiar nasion znajdujących się przy otworze jest jednocześnie usuwany do zbiornika.
W siewniku podciśnieniowym sytuacja wygląda nieco inaczej. Ziarniak jest zasysany do otworu tarczy na skutek podciśnienia. Następnie ruch obrotowy tarczy wynosi je do góry, w strefę pracy zgarniaczy nadmiaru nasion. Po przejściu w dół do strefy ciśnienia atmosferycznego następuje swobodny spadek nasiona w bruzdę. Większość siewników ma zespół wysiewający podciśnieniowy. Nasiona mogą być również transportowane przez strumień powietrza do redlic.
Przewagą siewnika punktowego pneumatycznego jest możliwość dłuższego wysiewu dzięki zastosowaniu większego kosza zasypowego, który może być umieszczony bliżej ciągnika. Większość siewników pneumatycznych napędza wentylator przez WOM ciągnika - jest to standardowe rozwiązanie w maszynach zawieszanych i półzawieszanych. Niektóre mniejsze siewniki pneumatyczne korzystają z napędu hydraulicznego, co daje większą elastyczność, ale wymaga ciągnika z wydajnym układem hydraulicznym.
Rodzaje Siewników Zbożowych: Konstrukcja Redlic
Wybór elementu odkładającego nasiona do gleby zależy od stosowanej technologii uprawy.
1. Siewniki Rzędowe
Służą do równomiernego wysiewu nasion zbóż, roślin motylkowych i rzepaku. Wyróżniamy siewniki rzędowe talerzowe i stopkowe.
Siewniki Stopkowe (Redlice Stopkowe)
Siewniki stopkowe, znane również jako redlicowe, są jednym z najstarszych i najprostszych typów siewników. Są przeznaczone głównie do siewu po orce lub przy małej ilości słomy. Redlice stopkowe zagłębiają się w glebę i tworzą wąski rowek, w który trafia nasiono. Docisk redlic jest regulowany centralnie dla wszystkich, a zarazem dla każdej z osobna za pomocą sprężyn i stopnia ich podparcia. Na obrzeżach stosowane są redlice talerzowe, aby zneutralizować zbity pas gleby za kołem.
Najczęściej wybierana maszyna w małych i średnich gospodarstwach. Typowe szerokości robocze wynoszą od 2,5 do 4 m. Maszyny te są lżejsze i tańsze od odpowiedników talerzowych, co czyni je dobrym wyborem dla gospodarstw dysponujących ciągnikiem o mocy 60-100 KM. Siewniki stopkowe sprawdzają się przede wszystkim w przypadku siewu tradycyjnego (po orce) lub przy małej ilości słomy. Do prawidłowego wysiewu wymagają bowiem przygotowania gleby agregatem uprawowym. Ich zaletą jest tworzenie klinowatego dna bruzdy, które jest naturalnie „wyślizgane” przez stopkę, co sprzyja podsiąkaniu wody.
Siewniki Talerzowe (Redlice Talerzowe)
Siewniki talerzowe wyposażone są w talerze, które przecinają glebę, tworząc rowki do siewu. Cechują się dużą wszechstronnością zastosowania i wysoką jakością prac na glebach ciężkich i zwięzłych. Polecany jest na pola z dużą ilością resztek pożniwnych lub zachwaszczonych, gdyż obracające talerze rzadko się zapychają. Możliwa jest nawet praca w warunkach siewu w mulcz. Regulacja docisku redlic pozwala na wysiew ziaren na optymalnej głębokości.
Siewniki z redlicami dwutalerzowymi rozcinają resztki pożniwne i glebę, co czyni je bardziej uniwersalnymi i mniej podatnymi na zapychanie. Pracują z wyższą prędkością roboczą i nadają się do technologii bezorkowej oraz uproszczonej uprawy roli. Redlice talerzowe sprawdzają się przy siewie zbóż, rzepaku, traw i roślin strączkowych na polach z pozostawionymi resztkami po zbiorach. Bardziej uniwersalnymi maszynami są siewniki talerzowe, w których zamiast rzędów prostych, wleczonych redlic są redlice z obracającymi się talerzami (jednym lub dwoma), które formują rowek siewny. Co więcej, siewniki do zboża tego typu są bardzo uniwersalne, bo można je stosować przy wielu różnych metodach uprawy.
Jedyną sytuacją, gdy siewnik stopkowy ma przewagę, jest siew na bardzo lekkich i dobrze przygotowanych glebach, gdzie niższy koszt zakupu i prostota obsługi są priorytetem.
2. Siewniki Punktowe
Wyróżnia je bardzo duża precyzja wysiewu i możliwość zachowania ustalonych odległości pomiędzy nasionami. Maszyny te to idealne siewniki do kukurydzy lub siewniki do warzyw, które potrzebują dużo przestrzeni. Siewnik punktowy wysiewa pojedyncze nasiona w ustalonych odstępach w rzędzie.
Coraz popularniejsze w siewie punktowym (strip till), gdzie nasiona trafiają dokładnie w przygotowane pasy gleby. Świetnie sprawdzają się w gospodarstwach do 100 ha, oferując wysoką precyzję i oszczędność nasion. Waga tych narzędzi waha się od ok. 600 kg do nawet kilku ton w przypadku siewników wielkopowierzchniowych ciągnionych lub samojezdnych. Zapotrzebowanie na moc ciągnika rozpoczyna się od 50 KM przy modelach 4-sekcyjnych wzwyż, nawet do kilkuset KM przy tych większych i największych maszynach.
Siewniki Punktowe Mechaniczne
Wersje mechaniczne są prostsze i tańsze - sprawdzają się na mniejszych areałach. Te pierwsze nie mogą poszczycić się aż tak wysoką precyzją wysiewu, jak jest to w przypadku siewników pneumatycznych. Każda sekcja siewnika punktowego mechanicznego wyposażona jest w zbiornik nasienny o pojemności ok. 25 dm³ i dzięki odpowiedniemu profilowi dna zapewnia całkowite opróżnienie z materiału siewnego. Napęd sekcji wysiewającej odbywa się zazwyczaj poprzez szerokie koło kopiujące z przekładnią łańcuchową, którego zadaniem jest również utrzymanie odpowiedniej głębokości siewu, a także zagęszczenie gleby nad wysianym ziarnem. Tarcze wybierające nasiona są wymienne i umożliwiają precyzyjny wysiew różnej wielkości ziaren na kilku wybranych głębokościach - od 3 do 10 cm. Regulowany jest również rozstaw wysiewu nasion w rzędzie od 10 do 20 cm. Międzyrzędzia uprawianych roślin również podlegają regulacji szerokości w zakresie od 50 do 80 cm. Niektóre siewniki zostały wyposażone również w aplikator nawozów, co poprawia uniwersalność i ekonomiczność maszyny. Droższe modele mogą posiadać hydrauliczne znaczniki oraz koła podporowe.
Siewniki Punktowe Pneumatyczne
Wersje pneumatyczne zapewniają wyższą precyzję przy większych prędkościach roboczych. Tego typu siewniki często występują jako nabudowane w połączeniu z agregatami uprawowymi.
3. Siewniki Kombinowane (Agregaty Uprawowo-Siewne)
Siewnik kombinowany łączy w jednym przejeździe uprawę gleby, aplikację nawozu startowego i siew. Służą do uproszczenia procesu produkcji roślinnej do maksimum, zapewniając możliwość uprawy ziemi, nawożenia i siewu za jednym przejazdem. Efektem jest oszczędność czasu, paliwa i mniejsze ugniatanie gleby.
Przednie 2 rzędy zajmują talerze robocze przygotowujące glebę, a następnie odbywa się siew. Docisk sekcji wysiewających wynosi do 120 kg/sekcję. Z tyłu sekcji znajduje się belka ugniatająca, która zamyka bruzdę i dociska z odpowiednią siłą. Główny zbiornik siewnika może być podzielony przegrodą, aby umożliwić wysiew nawozu granulowanego. Wówczas pod zbiornikiem znajdują się dwa dozowniki napędzane elektrycznie, a w części wysiewającej dwie głowice rozdzielające osobno ziarno i granulat. W dodatkowej opcji występuje również zbiornik PRO do wysiewu trzeciego produktu mikrogranulowanego lub drobnych nasion do mieszanek okrywowych. Urządzenia mogą jeszcze bardziej uprościć produkcję, gdyż pozwalają na jednoczesny wysiew ziarna i nawozu. Zwykle efekt ten można uzyskać dzięki podwójnemu rzędowi rozdzielaczy oraz specjalnemu, podwójnemu zbiornikowi. Siewniki tego typu doskonale współpracują w zestawie hydro-pack z różnego rodzaju agregatami uprawowymi.
Zasada działania zmiany znaczników w siewniku poznaniak
4. Siewniki Samojezdne
Samojezdny siewnik Uniport 500 to maszyna wyprodukowana w brazylijskiej firmie Jacto. Jest przeznaczony do siewu bezpośredniego. Napęd hybrydowy świadczy o sprzęcie na miarę dzisiejszych czasów. Podstawowa jednostka napędowa to silnik wysokoprężny o mocy 470 KM, umiejscowiony przed przednią osią pojazdu. Zadaniem tego silnika jest napędzanie generatora prądu zasilającego cztery niezależne silniki elektryczne zamontowane przy każdym z kół. Zbiornik nasienno-nawozowy ma pojemność 8700 litrów i składa się z 3 komór. System pneumatyczny dostarcza ziarno i nawóz do ciągniętej z tyłu belki z redlicami w ilości 49 lub 61 sztuk. Przed redlicami zamontowane są talerze rozcinające, a za nimi kółka dociskowe.
Nowoczesne Technologie i Funkcje w Siewnikach
Precyzja Wysiewu i Oszczędność Nasion
Minęły już czasy, kiedy dokonywano zasiewów o dużych gęstościach siewu. Ilość nasion jest mała, ale należy je precyzyjnie i jakościowo umieścić w podłożu siewnym. O precyzji w tym zakresie świadczy precyzja w dawkowaniu wybranej dawki wysiewu oraz jakość jednakowo ułożonych nasion w glebie.
Siewnik wielkopowierzchniowy EFECTA CE posiada belkę wysiewającą podzieloną na cztery sekcje, każda o zasięgu 3 metrów. To rozwiązanie zapewnia kontrolę sekcji w oparciu o dane dotyczące pozycji i ustawień oraz automatycznie włącza i wyłącza poszczególne sekcje robocze. Funkcja zapobiega nakładaniu się obsianych pól i oszczędza koszty nasion. Oszczędność na nasionach można osiągnąć dzięki siewnikowi, który może być wyposażony w wyłączanie połowy zakresu pracy lub kontrolę sekcji, która ocenia pozycję maszyny na podstawie danych GPS i włącza lub wyłącza dozowanie nasion podczas siewu redlice.
Wszystkie siewniki BEDNAR wykorzystują sprawdzone mocowanie redlic wysiewających na równoległoboku. Dodatkowo w siewniku EFECTA CE stosujemy tzw. równoległobok podwójny. Nowoczesne systemy dozowania (elektryczne, pneumatyczne) pozwalają na oszczędność materiału siewnego i uzyskanie równomiernych wschodów. W dłuższej perspektywie niższe koszty eksploatacji (paliwo, nasiona) i wyższy plon rekompensują wyższą cenę zakupu maszyny.
Możliwość Siewu Wielu Produktów w Jednym Przejeździe
Siewnik OMEGA OO_FL oferuje możliwość wysiewu do trzech rodzajów roślin w jednym przejeździe lub możliwość aplikacji nawozów, mikrogranulatu i nasion. Przykład siewu rośliny głównej w kombinacji z rośliną towarzyszącą, zasianą siewnikiem OMEGA OO_FL. Siewnik OMEGA OO_FL posiada interesujące opcje siewu - siew roślin głównych i pomocniczych łącznie, wysiew dwóch roślin z nawozem, różne głębokości wysiewu nasion i wysiew nawozu.
Uniwersalne siewniki OMEGA OO_L i OO_FL wyposażone są w talerzową sekcję roboczą, która połączona z sekcją roboczą redlic PROFIT lub TURBO zapewnia doskonałą dodatkową pielęgnację gleby podczas siewu; te siewniki mogą siać rośliny w ramach technologii uproszczonej. Belka siewna CORSA CN jest oferowana w zakresie roboczym od 6 do 9 metrów i pasuje do siewu roślin na dobrze przygotowanej glebie, w połączeniu ze zbiornikiem FERTI-BOX FB_F lub zbiornikiem COMBO SYSTEM CS.
Niezależna Regulacja Głębokości Siewu
Niezależne ustawienie głębokości roboczej redlic FERTI i redlic wysiewających umożliwia głębsze wysiewanie nawozu i płytkie wysiewanie nasion.
Rozstaw Rzędów i Jego Znaczenie
Rozstaw rzędów wpływa bezpośrednio na zagęszczenie roślin, dostęp światła i możliwość mechanicznej pielęgnacji. Standardowy rozstaw dla zbóż wynosi 12,5 cm, dla rzepaku 15-25 cm, a dla kukurydzy i buraków 45-75 cm. Ważne, by rozstaw rzędów w siewniku był zgodny z rozstawem kół ciągnika i ewentualnych maszyn pielęgnacyjnych - szczególnie gdy stosujesz opielacze mechaniczne.
Kalibracja Siewnika
Kalibrację należy wykonać przed każdym nowym sezonem oraz przy każdej zmianie gatunku lub odmiany nasion. Częstotliwość regulacji zależy od kilku czynników: różnic w wielkości i kształcie nasion (każda odmiana może wymagać innego ustawienia), zmiany wilgotności nasion, a także zużycia elementów aparatu wysiewającego. Kalibracja siewników OMEGA OO_L i OO_FL odbywa się w tylnej części, za redlicami siewnymi, przez rurę, która służy do całkowitego opróżnienia maszyny.
Warto sprawdzić położenie ziaren w glebie po przejechaniu kilkunastu metrów z właściwą prędkością roboczą - wolniejsza prędkość powoduje głębszy zasiew.
Łatwość Obsługi i Ustawień
Należy zastanowić się, kto będzie pracował z siewnikiem. Technologia wysiewu charakteryzuje się wysokim stopniem przyjazności dla użytkownika i łatwego ustawienia. Ta opcja z pewnością zostanie doceniona zwłaszcza przez starszych operatorów.
Wybór Producenta i Marki
Obecnie na rynku mamy wielu producentów siewników. W portfolio marki BEDNAR znajdują się cztery różne kategorie siewników o zasięgu pracy od 3 do 12 metrów. Niemiecka firma Horsch w stosunkowo krótkim czasie stała się jednym z najważniejszych producentów maszyn rolniczych do siewu i uprawy gleby. Siewniki Horsch należą obecnie do najpopularniejszych tego typu urządzeń na europejskim i polskim rynku wtórnym. Nowoczesne, dwutalerzowe redlice TurboDisc zapewniają zachowanie optymalnej głębokości siewu, a maszyny są dostępne w wielu różnych szerokościach roboczych od 3 m do 12 m. Sprawdzą się nie tylko jako siewniki do najpopularniejszego zboża czy do rzepaku, lecz także do innych kultur (orkisz, międzyplony, trawy oraz strączkowe - jak soja czy bobik). Seria Horsch Pronto nadaje się też do różnych sposobów wysiewu.
Bardzo silną pozycję na rynku mają też siewniki Vaderstad - szwedzkiej marki, która jest znana z innowacji. Siewniki talerzowe tej firmy zaczęły odnosić duże sukcesy już na początku lat 90. XX wieku. Maszyny wyróżniają się długą żywotnością, precyzyjnymi, dwutalerzowi redlicami nasiennymi oraz wydajnością (także w systemach uprawy uproszczonej). Agregaty uprawowo-siewne Spirit wyrównują pole, konsolidują glebę, pneumatycznie wysiewają nasiona i dociskają glebę w jednym przejeździe. Amerykańskie przedsiębiorstwo Deere & Company, czyli światowy lider w technologii rolnej, słynie między innymi z punktowych siewników do kukurydzy. Również wcześniej siewniki John Deere cieszyły się jednak uznaniem klientów, czego przykładem jest choćby seria maszyn John Deere 740 idealnych do siewu bezpośredniego. Używane urządzenia dostępne są zwykle w szerokości roboczej 6 m lub 8 m z dwutalerzowymi redlicami nasiennymi. Polscy producenci zdominowali segment budżetowy i średni. Siewniki takie jak Unia Poznaniak są chwalone za prostotę i tanie części zamienne. Marki Premium są wybierane przez profesjonalistów. Maszyny te charakteryzują się niezwykłą precyzją dozowania (potwierdzoną testami DLG), trwałością i wysoką wartością przy odsprzedaży.
Cena siewnika zbożowego zależy od kilku kluczowych czynników. Przede wszystkim, wpływ na koszt ma szerokość robocza maszyny - im większa, tym wyższa cena. Drugim ważnym elementem jest pojemność skrzyni nasiennej - większa pojemność oznacza możliwość dłuższej pracy bez konieczności uzupełniania nasion, co również zwiększa koszt. Trzecim czynnikiem są dodatkowe funkcje i wyposażenie, takie jak komputer, ścieżki technologiczne czy hydrauliczne znaczniki, które podnoszą cenę. Czwartym aspektem jest marka i jakość wykonania, gdzie renomowani producenci mogą oferować droższe, ale bardziej niezawodne maszyny. Na koniec, dostępność i specyfikacja techniczna, takie jak rodzaj redlic czy system wysiewu, również wpływają na końcową cenę siewnika.
Zakup Używanego Siewnika: Na Co Zwrócić Uwagę?
Zakup używanego siewnika może być dobrym rozwiązaniem, ale wymaga dokładnych oględzin. Zakup używanego siewnika jest opłacalny, jeśli maszyna jest w dobrym stanie technicznym i pochodzi od sprawdzonego sprzedawcy. Sprawdź równomierność wysiewu przez próbę kalibracyjną przed zakupem. Oceń stan uszczelnień, węży (w modelach pneumatycznych) i układu hydraulicznego. Zapytaj o historię serwisową i dostępność części zamiennych. Dobry serwis pogwarancyjny znacząco wpływa na całkowity koszt użytkowania maszyny.
Przy oględzinach koniecznie sprawdź: zużycie redlic i ich elementów roboczych (nadmierne zużycie oznacza koszt wymiany), stan aparatów wysiewających (pęknięcia lub zużycie powodują nierównomierny wysiew), szczelność zbiornika, stan układu hydraulicznego i stan ogumienia wałów. W siewnikach pneumatycznych oceń też stan węży i uszczelnień. W razie wątpliwości warto skorzystać z usług serwisowych, które obejmują przegląd i diagnostykę maszyn używanych.