W trosce o prawidłowe funkcjonowanie i długowieczność koparko-ładowarek JCB 3CX, kluczowe jest regularne serwisowanie i dbanie o stan elementów ruchomych, takich jak ślizgi. Znajdują się one w wysuwie ramienia (teleskopie) oraz w podporach stabilizujących, umożliwiając płynne przesuwanie się metalowych części względem siebie.
Maszyny budowlane pracują zazwyczaj w trudnych warunkach, co sprawia, że wymiana ślizgów jest czynnością, którą należy przeprowadzać stosunkowo często. Ślizgi te wykonane są ze specjalnego tworzywa, POLIAMIDU, które charakteryzuje się bardzo dobrymi właściwościami ślizgowymi, trwałością oraz odpornością na działanie smarów i olejów. Przy wyborze nowych ślizgów warto zwrócić uwagę na metodę ich wykonania. Toczone ślizgi są znacznie trwalsze niż te produkowane metodą wtryskową.
Wymiana Ślizgów w Wysuwie Tylnego Ramienia
W przypadku potrzeby wymiany ślizgów w tylnym ramieniu wysuwu, często pojawia się pytanie, czy konieczne jest zdejmowanie całego ramienia. Z doświadczenia użytkowników wynika, że wymiana jest możliwa bez demontażu całego ramienia, pod warunkiem odkręcenia śrub mocujących górne ślizgi.
Przygotowanie Maszyny i Ogólne Wskazówki
- Przed przystąpieniem do pracy należy odpiąć osprzęt roboczy, taki jak łyżka i szybkozłącze, aby maksymalnie odciążyć teleskop.
- Można również odkręcić śruby mocujące prowadnice węży siłownika zamykania łyżki, aby nie przeszkadzały podczas pracy.
- Dokładnie oczyść i sprawdź powierzchnie, na których będą osadzone nowe ślizgi.
- Niektóre modele koparek (np. z 1993 r.) mają ślizgi bardziej dostępne niż nowsze, które są całkowicie zabudowane.
JCB 3CX, 4CX KABINA, PRZYCISKI, FUNKCJE, EGZAMIN PRAKTYCZNY KOPARKO ŁADOWARKA
Procedura Wymiany Ślizgów w Wysuwie (na przykładzie JCB 3CX Contractor 2002r)
Istnieją dwie główne metody wymiany ślizgów w wysuwie teleskopu, w zależności od preferencji i stanu maszyny.
Metoda 1: Z częściowym wysunięciem teleskopu i demontażem sworznia
- Wysunięcie teleskopu: Wysuń teleskop do oporu.
- Demontaż sworznia: Wybij sworzeń i całkowicie wyciągnij teleskop. W tym celu zazwyczaj potrzebne są dwie osoby, aby podnieść lub opuścić końcówkę ramienia.
- Demontaż górnych ślizgów: Podeprzyj maszynę na łyżce (jeśli nie została odpięta) lub innym stabilnym elemencie, a następnie wybij górne ślizgi - najpierw te dalsze od łyżki.
- Demontaż dolnych ślizgów: Podnieś ramię, aby łyżka znalazła się lekko nad ziemią, co stworzy potrzebny luz. Następnie wybij pozostałe górne ślizgi. Ponownie podeprzyj maszynę i wyciągnij dolne, trójkątne ślizgi, które są bliżej łyżki.
- Montaż nowych ślizgów: Wymianę ślizgów rozpoczynamy od trzech tylnych. W przypadku występowania podkładek pod starymi ślizgami, zaleca się zachowanie ich lub zastosowanie nowych o podobnej grubości.
- Po zamontowaniu nowych ślizgów, wsuń teleskop z powrotem, najlepiej za pomocą wciągarki ręcznej, do połowy długości ramienia.
- Sprawdzenie luzu: Sprawdź luz. Jeśli jest zbyt duży, wyciągnij teleskop ponownie, dołóż podkładki i powtórz operację.
- Po uzyskaniu optymalnego luzu, można podpiąć siłownik wysuwu i zabezpieczyć go nowymi segerami.
- Następnie wymień czwarty ślizg tylny na górze, potem dolny przedni, dwa boczne z przodu i ostatni górny przedni wraz z płytą. W każdym przypadku dodawaj lub odejmuj podkładki, aby uzyskać prawidłowe spasowanie.
- Kontrola spasowania: Po dokręceniu górnej płyty wraz ze ślizgiem, uruchom maszynę i kilkukrotnie poruszaj siłownikiem do przodu i do tyłu. Sprawdź spasowanie ślizgów. Jeśli obudowa wysuwu jest gorąca, oznacza to, że konieczne jest odjęcie podkładek.
- Montaż łyżki: Na końcu zamontuj łyżkę i jej siłownik.
Metoda 2: Bez demontażu całego teleskopu (w przypadku zapieczonego sworznia)
W przypadku zapieczonego sworznia w siłowniku teleskopu, wymiana ślizgów jest możliwa po usunięciu górnych ślizgów. Wtedy robi się na tyle luzu, że można wysunąć dolne trójkątne ślizgi i założyć nowe. Potem ponownie zakłada się górne ślizgi.
Jeden z użytkowników JCB 3CX Contractor 2002r opisuje swoją metodę, w której nic nie odpina. Da się wymienić ślizgi pod warunkiem, że uda się odkręcić śruby od górnych ślizgów:
- Wysuń teleskop, podeprzyj się na łyżce i wybij górne ślizgi (te dalsze od łyżki).
- Podnieś ramię, aby łyżka była nad ziemią, co stworzy luz, i wybij drugie górne ślizgi.
- Ponownie podeprzyj się - wtedy robi się na tyle miejsca, by wysunąć dolne trójkątne ślizgi bliższe łyżki.
- Podnieś ramię, by łyżka była lekko w powietrzu i ponownie wyciągnij drugie trójkątne ślizgi.
Regulacja Luzów na Ślizgach Wysuwu
Regulacja luzów na ślizgach tylnego ramienia odbywa się za pomocą śrub znajdujących się z boku ramienia - zazwyczaj po trzy z każdej strony. W niektórych przypadkach pod śrubami znajdują się podkładki.
Zasada Regulacji
Zasada regulacji opiera się na dociskaniu dolnych ślizgów, podczas gdy górne ślizgi są zazwyczaj na stałe przykręcone. Podkładki umieszczone pod śrubami ślizgów zapobiegają wbijaniu się śruby w tworzywo ślizgu i zapewniają równomierne dociskanie.
Jeśli śruby są już dokręcone do końca, a luz nadal występuje, oznacza to, że zarówno ślizgi, jak i metalowe prowadnice na podporze są nadmiernie zużyte. W takim przypadku może być konieczna regeneracja (naspawanie i obróbka) samej podpory lub jej wymiana. Dodawanie lub odejmowanie podkładek jest metodą regulacji, która pozwala na precyzyjne kasowanie luzów. Można również zastosować grubsze blachy pod ślizgami, ale wymaga to rozebrania całego układu. Zawsze należy dokładnie wyczyścić siodła na ślizgi, aby dobrze siadły.
Wymiana Ślizgów w Podporach Stabilizujących
Podpory stabilizujące w koparko-ładowarkach pełnią kluczową rolę w zapewnieniu stabilności maszyny podczas pracy tylną łyżką. Prawidłowe działanie podpór zależy od stanu ślizgów, w które są wyposażone.
Procedura Wymiany Ślizgów w Podporach
Wymiana ślizgów w podporach stabilizujących wymaga podniesienia i zabezpieczenia tyłu maszyny. Należy zawsze używać certyfikowanych podpór warsztatowych (kobyłek) o odpowiedniej nośności.
- Zabezpieczenie maszyny: Podnieś i zabezpiecz tył maszyny certyfikowanymi podporami warsztatowymi. Można również wjechać na rampę i stanąć prostopadle przy krawędzi tak, żeby stopy minęły próg, co ułatwi wyjęcie podpór w dół.
- Demontaż siłownika: Wybij dolny i górny sworzeń, a następnie wyjmij siłownik podnoszenia podpór.
- Demontaż tuby: Wyciągnij tubę suwnicą do góry (lub w dół, np. w kanał).
- Demontaż ślizgów: Wyciągnij dwa ślizgi znajdujące się w obudowie.
- Czyszczenie: Bardzo dokładnie oczyść wnętrze obudowy, aby nowe ślizgi nie napotykały oporu.
- Montaż nowych ślizgów: Zacznij od założenia ślizgów w obudowie. Wybierz ślizgi o średniej grubości, a następnie zamontuj górne ślizgi, dokładnie je dopasowując.
- Włóż tubę do obudowy, pomagając sobie młotem w razie potrzeby. Tubę wciskaj do momentu, aż dolny otwór na sworzeń znajdzie się poniżej obudowy.
- Włóż siłownik i zablokuj go sworzniem, zabezpieczając go nowymi segerami. Otwór w tubie musi się zgrać z główką siłownika.
- Załóż płytę podpory z nowym sworzniem. Ostatnią czynnością jest zakładanie ślizgów dolnych. Siłę ich docisku reguluje się poprzez dodawanie lub ujmowanie podkładek.
- Powtórzenie procedury: Powtórz procedurę dla drugiej podpory.
- Testowanie: Po zakończeniu montażu, odpal maszynę i wysuń podpory. Powinien być wyczuwalny lekki opór. Energicznymi ruchami ramieniem sprawdzaj stabilność maszyny.
Dodatkowe Aspekty i Konserwacja Ślizgów Podpór
- Ślizg regulacyjny (grzybek) podpory stabilizatora jest wykonany z wytrzymałego tworzywa o niskim współczynniku tarcia i służy do kasowania luzów między wewnętrzną a zewnętrzną częścią podpory. Precyzyjna regulacja za pomocą gwintu pozwala na idealne dopasowanie.
- W ofercie dostępne są również ślizgi górne o różnej grubości (np. 5mm, 6.4mm, 7.4mm) do kasowania większych luzów. Dostępne są również inne części do regeneracji podpory, takie jak ślizg dolny wkładany (2 szt. na stronę) oraz ślizg dolny metalowy (2 szt.).
- Dla zapewnienia idealnego poślizgu i ochrony przed korozją, powierzchnie ślizgowe można pokryć dedykowanym środkiem smarnym, np. Waxoyl, który jest odporny na ścieranie.
- Ślizgi regulacyjne są elementami eksploatacyjnymi, które celowo zużywają się, chroniąc droższe metalowe elementy podpory. Koszt ich wymiany jest znikomy w porównaniu do ryzyka uszkodzenia siłownika lub wypadku.
- Regularne mycie ślizgów, poprzez wlewanie wody do wnętrza tuby, pomaga wypłukać nagromadzony brud i zapobiega szybszemu zużyciu części maszyny.
Problemy z Regulacją i Demontażem Ślizgów Podpór
Niektórzy użytkownicy napotykają problemy ze ślizgami na gwincie (regulacja od zewnątrz), które mogą być zaspawane lub zapieczone. W takiej sytuacji, gdy nie można ich odkręcić kluczem imbusowym, często wymienia się tylko wewnętrzne, czarne ślizgi.
W przypadku silnie zapieczonych śrub, można spróbować wypalić je gazami, rozwiercić, a następnie naciąć nowy gwint i dorobić ślizgi na wymiar. Znany jest też patent z użyciem urwanego noża tokarskiego, wbijanego w odpowiednie miejsce i wykorzystywanego jako klucz do odkręcenia. Wcześniejsze podniesienie maszyny na tylnym ramieniu może ułatwić dostęp do podpór.
Odpinanie i Montaż Łyżki w JCB 3CX
Wymiana osprzętu roboczego, takiego jak łyżka, wymaga precyzyjnego przeprowadzenia każdego etapu, aby zapewnić długowieczność maszyny i bezpieczeństwo operatora.
Przygotowanie do Demontażu
- Zatrzymaj maszynę na równym, utwardzonym terenie.
- Całkowicie wyłącz układ napędowy, ustawiając silnik w pozycji neutralnej i zabezpieczając kluczyki.
- Rozpręż układ hydrauliczny poprzez kilkukrotne poruszenie joystickami.
- Upewnij się, że koparka jest unieruchomiona nie tylko postojowo, ale również hydraulicznie, stosując zawory odcinające lub blokady zapadkowe.
Procedura Odpinania Łyżki
- Demontaż zabezpieczeń: Usuń zabezpieczenia trzpieni łyżki (zawleczki, pierścienie).
- Podparcie łyżki: Podeprzyj łyżkę dedykowanymi podporami o szerokiej podstawie.
- Wyjęcie trzpieni: Po usunięciu zabezpieczeń i podparciu łyżki, delikatnie wycofaj ramię, aby wyjąć trzpienie.
Procedura Montażu Łyżki
- Kontrola stanu technicznego: Przed montażem sprawdź stan techniczny tulei prowadzących, gniazd i otworów na trzpienie. Usuń wszelkie zanieczyszczenia.
- Pozycjonowanie łyżki: Ustaw łyżkę w linii z ramieniem i głowicą siłownika, minimalizując luzy.
- Osadzenie trzpieni: Powoli opuść ramię do momentu kontaktu z punktem montażowym i osadź trzpienie.
- Montaż zabezpieczeń: Zamontuj zawleczki zabezpieczające.
Kontrola Końcowa
Wykonaj powolne ruchy testowe siłownikiem przy niskich obrotach silnika, sprawdzając, czy nie występują nienaturalne dźwięki lub ruchy.