Nie można sobie wyobrazić magazynu czy dużego zakładu bez wózka widłowego, jednak ta wygoda ma także ciemną stronę. Każdego roku dochodzi do wypadków, które są spowodowane przez nieumiejętne lub nieprawidłowe korzystanie z wózków. Ta kwestia jest szczególnie istotna w przemyśle, gdzie bezpieczeństwo pracy jest priorytetem.
Skala i Powszechność Wypadków z Udziałem Wózków Widłowych
Co pewien czas dochodzi - najczęściej w ciasnych powierzchniach produkcyjnych i magazynowych - do wypadków z udziałem wózków widłowych. Niestety, niekiedy kończą się one śmiercią operatorów lub osób postronnych. Do podobnych tragicznych zdarzeń dochodzi w Polsce każdego roku.
Na przykład, na początku kwietnia lekarz weterynarii, która wykonywała obowiązki służbowe w zakładzie przetwórstwa mięsnego w województwie łódzkim, zmarła w wyniku potrącenia przez taki pojazd. Operator wózka zeznał, że obserwował teren, ale nie zauważył jej.
Główne Przyczyny Wypadków
Najczęstszymi powodami wypadków z udziałem wózków widłowych są najechanie (20 proc. wypadków), przygniecenie wózkiem (16,7 proc.) i potrącenie (12,5 proc.) - wynika z danych zebranych przez dr inż. Sławomira Halusiaka na potrzeby artykułu w branżowym czasopiśmie „Bezpieczeństwo Pracy - Nauka i Praktyka”. Wyszczególniono w nim aż 13 typów wypadków, do których może dojść w wyniku niezgodnego z zasadami lub nieprawidłowego korzystania z wózków.
Czynnik Ludzki i Niewłaściwe Szkolenie
Mówi się, że najsłabszym ogniwem jest człowiek. Kierowanie wózkiem widłowym wymaga opanowania wielu umiejętności i ukończenia kursu. Jednak, jako że zapotrzebowanie na operatorów jest ogromne, nie ma pewności, że wszyscy pracujący zostali odpowiednio przeszkoleni. Zbyt mała liczba operatorów wózków i zbyt duża presja czasowa mogą również przyczyniać się do wypadków.
Nieprawidłowe Korzystanie ze Sprzętu
Inną kwestią jest nieprawidłowe korzystanie z wózka, takie jak przeciążanie go, ale też wykorzystywanie go do przesuwania ładunku do przodu lub do tyłu. Zgodnie ze specyfikacją techniczną, wózki służą wyłącznie do unoszenia i przewożenia towaru, ale wiele firm, chcąc oszczędzić czas i pieniądze, ignoruje te zasady. Konsekwencją może być utrata gwarancji lub, w najgorszym scenariuszu, wypadek, a co za tym idzie, poniesienie konsekwencji prawnych za wykorzystywanie wózka niezgodnie z jego DTR (dokumentacją techniczno-ruchową).
Certyfikat na wózek widłowy w 5 minut
Jak Zwiększyć Bezpieczeństwo Pracy z Wózkami Widłowymi?
Wpadki zdarzają się w każdej pracy, a zawód operatora wózka widłowego nie jest pod tym względem żadnym wyjątkiem. Najważniejsze jest jednak, by ze swoich błędów wyciągać stosowne wnioski, co pozwoli uniknąć potknięć w przyszłości.
Ograniczenie Prędkości
Gdy wózek widłowy wjeżdża na pochyłą platformę, zbyt szybko pokonuje próg lub nierówną powierzchnię albo musi wykonać nagły skręt, może przechylić się na bok. Może to spowodować wyrzucenie operatora z kabiny lub zakleszczenie go między nadwoziem a podłożem lub ścianą. Ograniczając prędkość w miejscu pracy, można wyeliminować wiele zagrożeń.
Można to uzgodnić, poinstruować i określić wewnętrznie, ale w stresujących czasach kierowca może nadal przekraczać dozwoloną prędkość. Jest to nieodpowiedzialne wobec środowiska i samego siebie. Jeśli chcą Państwo mieć pewność, że prędkość jest ograniczona, można zainstalować w ciężarówce ogranicznik prędkości. Zmusza to operatora do wydajnej i bezpiecznej pracy, a nie zbyt szybkiej jazdy. Obecnie można również korzystać z systemu TruckLog Speed Zoning, który wykorzystuje technologię podczerwieni do automatycznego dostosowywania maksymalnej prędkości do warunków panujących w każdej strefie.
Dodatkowe Wyposażenie Bezpieczeństwa
W samym wózku można zainstalować dodatkowe wyposażenie bezpieczeństwa oprócz pasów bezpieczeństwa lub pałąka bezpieczeństwa. Pasy bezpieczeństwa są najbardziej przyjazne dla budżetu (i niezbędne), ale także najmniej chronią. Kuszące jest po prostu przypięcie pasa za plecami bez zakładania go - szczególnie w sytuacjach, w których operator musi regularnie wysiadać z ciężarówki.
- Pas strumieniowy: Jest to pas, który umieszcza się przed wejściem do kabiny, zmuszając operatora do założenia go podczas wchodzenia do kabiny.
- Drzwi usztywniające: Zapewniają dodatkową ochronę kabiny w razie wypadku. Odmianą są drzwi wahadłowe, które działają na tej samej zasadzie, z tą różnicą, że operator może otwierać je do góry, co ułatwia wsiadanie i wysiadanie w ograniczonych przestrzeniach.
- W pełni zamknięta kabina: Dla pełnego bezpieczeństwa, w pełni zamknięta kabina jest nadal preferowanym rozwiązaniem. Oprócz ochrony przed żywiołami, pyłem i gruzem, ryzyko zmiażdżenia podczas przewrócenia jest minimalne.
Alternatywy dla Tradycyjnych Wózków Widłowych
Pomimo niebezpieczeństwa wypadku, nikt przecież nie wyobraża sobie pracy magazynu bez sprzętu do przemieszczania ciężkich ładunków. Na szczęście istnieje alternatywa. Już od ponad 25 lat na rynku są dostępne urządzenia, które częściowo mogą zastąpić wózki widłowe, a przy tym są bezpieczniejsze, wygodniejsze i łatwiejsze w obsłudze. Co więcej, osoby obsługujące nie muszą posiadać specjalnych uprawnień wymaganych dla wózków widłowych.
Są to ciągniki i holowniki elektryczne, które w zależności od modelu umożliwiają przenoszenie gabarytów o masie nawet do 30 tys. kg, a po odpowiednim zmodyfikowaniu - aż do 360 tys. kg. Jak podpowiada Anthony Brown, Product Support Specialist z firmy MasterMover, produkującej ciągniki i holowniki elektryczne, "obsługa ciągników i holowników elektrycznych jest dużo prostsza niż manewrowanie wózkiem widłowym. Przeszkolenie trwa nie dłużej niż godzinę, co jest ważne w kontekście oszczędności i możliwości szybkiego wyuczenia pracowników zakładu. Pracodawca nie musi też wysyłać pracowników na szkolenie zewnętrzne z obsługi tych urządzeń, tak jak w przypadku wózków widłowych."
Wprowadzenie do zakładu ciągników i holowników elektrycznych ucieszy załogę, bo każdemu zależy, by pracę wykonywać nie tylko bezpiecznie, ale też efektywnie i możliwie najmniejszym wysiłkiem. Wiedząc o wypadkach, do których dochodzi przy korzystaniu z wózków, sami pracownicy domagają się zastępowania ich bezpieczniejszymi urządzeniami. Zatrudnieni mają wysoką świadomość swoich praw, a w interesie pracodawców jest spełnienie tych postulatów - nikomu przecież nie zależy na niezadowolonej, odmawiającej wykonywania poleceń załodze. Zresztą w czasach, w których dominuje rynek pracownika, zwiększenie poziomu bezpieczeństwa i wygody pracy jest atutem, który może zachęcić kandydata do podjęcia pracy.
Bazując na danych MasterMover okazuje się, że kandydaci do pracy, mając do wyboru firmę, która wdraża nowoczesne rozwiązania (wózki widłowe vs. holowniki elektryczne) i tę, w której utrzymywane są przestarzałe technologie, kandydat rozważający podjęcie pracy skłaniać się będzie ku tej pierwszej.
Zastosowanie Elektrycznych Ciągników i Holowników
Holowniki elektryczne stosowane są z powodzeniem w firmach produkcyjnych, magazynach, centrach dystrybucyjnych, firmach kurierskich, ale także w sklepach wielkopowierzchniowych. Dzięki nim manewrowanie wśród klientów odbywa się w sposób sprawny i bezpieczny.
Znajdą one zastosowanie również w takich branżach jak: branża komunalna, przemysł automotive, chemiczny, farmaceutyczny, spożywczy, papierniczy, włókienniczy, budowa łodzi, budownictwo, górnictwo, kolejnictwo, produkcja cegły, ceramiki, szkła, silników, pomp, generatorów, tworzyw sztucznych oraz w przemyśle lotniczym, produkcji konstrukcji stalowych oraz elementów turbin wiatrowych. A więc wszędzie tam, gdzie istnieje konieczność przesuwania dużych, ciężkich, wielkogabarytowych ładunków.
Zakup ciągników i holowników elektrycznych to inwestycja w bezpieczeństwo pracy oraz zwiększenie jej wydajności. Warto o tym pomyśleć, tym bardziej, że w dzisiejszym konkurencyjnym biznesie niekiedy drobne na pozór działania sprawiają, że jedna firma okazuje się skuteczniejsza od innych lub jest bardziej doceniana przez pracowników.
Szkolenia i Konsekwencje Prawne
Aby uniknąć wypadków, kluczowe jest odpowiednie szkolenie operatorów wózków widłowych. Kursy na operatora wózka widłowego zazwyczaj składają się z części teoretycznej (np. 25 godzin) i praktycznej (np. co najmniej 10 godzin zajęć). Ciągłe doskonalenie umiejętności i wiedzy z zakresu BHP jest niezbędne dla bezpiecznej pracy.
Dodatkowo, wykorzystywanie wózka niezgodnie z jego dokumentacją techniczno-ruchową (DTR) może skutkować utratą gwarancji producenta oraz pociągnięciem do odpowiedzialności prawnej w przypadku wypadku.