Posiadanie rozległego ogrodu to marzenie wielu osób, które często konfrontuje się z rzeczywistością regularnej i czasochłonnej pielęgnacji. Koszenie trawnika o powierzchni kilku tysięcy metrów kwadratowych przy użyciu tradycyjnej kosiarki pchanej staje się syzyfową pracą, zabierającą cenne godziny, które można by spędzić na relaksie. Na rynku dostępnych jest wiele rozwiązań ułatwiających to zadanie, a jednym z najpopularniejszych są traktorki ogrodowe. Różnią się one jednak sposobem postępowania ze skoszoną trawą: jedne zbierają ją do kosza, inne mulczują, a jeszcze inne po prostu wyrzucają ją na bok lub do tyłu. Każda z tych metod ma swoje unikalne zastosowanie i charakterystykę, a wybór odpowiedniej maszyny może zadecydować o satysfakcji z jej użytkowania przez wiele lat.
Problemy z zatykaniem wyrzutu tylnego w traktorkach
Często pojawiającym się problemem w kosiarkach traktorkach z tylnym wyrzutem do kosza jest jego zapychanie się. Wynika to głównie z koszenia wilgotnej trawy na wilgotnym terenie. Użytkownicy zgłaszają, że nawet przy krótkiej, wilgotnej trawie, kanał wyrzutowy szybko się zatyka, podczas gdy sucha, wysoka trawa (nawet 50 cm) nie powoduje takich problemów. Odpowiednią wentylację powinien zapewnić nóż, niestety zamienniki mają dużo mniejsze podgięcie w tylnej części noża, przez co nie ma efektu śmigła. Standardowe noże często nie zapewniają odpowiedniej wentylacji i efektu śmigła, co utrudnia wyrzut trawy. Zamienniki noży mają mniejsze podgięcie, co pogarsza sytuację. Poprostu trawy jest za duzo i trzeba ją w jakiś sposób zbierać.
Proponowane rozwiązania problemu zatykania
W dyskusjach użytkowników pojawiło się kilka propozycji rozwiązań tego problemu:
- Modyfikacja noży: Jednym z rozwiązań jest zwiększenie łopatek poprzez dospawanie blaszek, co zwiększa siłę wyrzutu. Należy jednak pamiętać o konieczności wyważenia noży po takiej modyfikacji.
- Koszenie suchej trawy: Trawa musi być sucha. Jeśli teren jest wilgotny, zaleca się koszenie dwukrotnie: najpierw wyżej bez zbierania, a po wyschnięciu niżej ze zbieraniem.
- Częstsze koszenie: Częstsze koszenie pomaga, ale nie zawsze jest możliwe ze względu na warunki pogodowe i szybki wzrost trawy.
Pomysł dodatkowego bocznego wylotu lub turbiny (dmuchawy) z osobnym napędem, która by wyrzucała trawę np. na przyczepkę, nie został jednoznacznie potwierdzony w dyskusji jako skuteczne lub dostępne rozwiązanie fabryczne dla modeli z tylnym wyrzutem.
Porównanie systemów wyrzutu: Tylny, boczny i mulczowanie
Traktorki ogrodowe różnią się sposobem postępowania ze skoszoną trawą. Zrozumienie różnic między wyrzutem tylnym (do kosza), wyrzutem bocznym i mulczowaniem jest kluczowe przy wyborze odpowiedniego urządzenia.
Traktorki z wyrzutem bocznym
Mechanizm działania traktorka z wyrzutem bocznym jest z pozoru najprostszym spośród wszystkich systemów koszących. W jego sercu znajduje się agregat tnący, w którym jeden lub więcej noży, wirując z dużą prędkością, ścina źdźbła trawy. Zamiast kierować pokos do tunelu prowadzącego do kosza lub rozdrabniać go na pył w procesie mulczowania, system ten wykorzystuje siłę odśrodkową do natychmiastowego wyrzucenia trawy na zewnątrz przez specjalnie wyprofilowany kanał, zabezpieczony plastikowym lub metalowym deflektorem. Ta nieskomplikowana konstrukcja sprawia, że traktorek kosiarka z wyrzutem bocznym jest mniej podatny na zapychanie się, nawet podczas pracy z bardzo gęstą i wilgotną roślinnością. W przeciwieństwie do modeli z koszem, gdzie mokra trawa może tworzyć zatory w tunelu wyrzutowym, system bocznego wyrzutu radzi sobie z nią bez problemu, co pozwala na koszenie nawet w mniej sprzyjających warunkach pogodowych.
Zalety wyrzutu bocznego
- Szybkość i ciągłość pracy: Brak konieczności regularnego zatrzymywania maszyny, zsiadania z niej, demontowania i opróżniania często ciężkiego i nieporęcznego kosza na trawę to ogromna oszczędność czasu i wysiłku, szczególnie na powierzchniach liczonych w tysiącach metrów kwadratowych.
- Odporność na zapychanie: System bocznego wyrzutu jest mniej podatny na zapychanie się, nawet podczas pracy z bardzo gęstą i wilgotną roślinnością.
- Koszenie wysokiej trawy: Traktorek z wyrzutem bocznym bez trudu poradzi sobie z bardzo wysoką trawą, po prostu ścinając ją i odrzucając na bok.
- Niższa cena i mniejsza awaryjność: Prostsza konstrukcja traktorka bez kosza i skomplikowanego systemu transportu pokosu często oznacza również niższą cenę zakupu oraz potencjalnie mniejszą awaryjność i niższe koszty ewentualnych napraw.
Wady wyrzutu bocznego
- Pozostawianie pokosu: Najważniejszą wadą jest fakt pozostawiania skoszonej trawy na powierzchni trawnika. Na reprezentacyjnym gazonie może być to nie do przyjęcia z powodów estetycznych.
- Ryzyko filcu: Przy bardzo częstym koszeniu bez zbierania istnieje ryzyko powstawania tzw. filcu, czyli zbitej warstwy martwej materii organicznej, która utrudnia dostęp powietrza, wody i nawozów do korzeni trawy.
- Konieczność planowania trasy: Należy kosić w taki sposób, aby wyrzucany pokos nie lądował na rabatach kwiatowych, ścieżkach, podjeździe czy tarasie.
Mulczowanie
Mulczowanie to proces ekologiczny i pielęgnacyjny - bardzo drobno posiekana trawa opada na dno trawnika, szybko się rozkłada i działa jak naturalny nawóz. Wymaga to jednak bardzo regularnego koszenia (nawet 2 razy w tygodniu w szczycie sezonu) i ścinania jednorazowo nie więcej niż 1/3 wysokości źdźbła. Nóż mulczujący nie jest skuteczny, gdy trawa musi być zbierana, a nie rozdrabniana.
Mulczowanie a wyrzut boczny
Mulczowanie a wyrzut boczny to zatem wybór między systematyczną pielęgnacją a szybką i siłową pracą interwencyjną. Wyrzut boczny jest znacznie bardziej tolerancyjny - pozwala na koszenie rzadsze i radzi sobie z wyższą trawą, ale nie oferuje korzyści w postaci nawożenia, a pozostawiony pokos jest znacznie grubszy i dłużej się rozkłada.
Wybór traktorka ogrodowego
Parametry techniczne
Kluczowym elementem, który bezpośrednio wpływa na wydajność i czas pracy, jest agregat tnący oraz jednostka napędowa.
- Szerokość koszenia: Im większa powierzchnia, tym szerszy powinien być agregat. Dla działek o wielkości do 5000 m² optymalnym wyborem będzie szerokość w przedziale 96-107 cm. Na jeszcze większych areałach warto rozważyć modele z agregatem o szerokości nawet 117 cm lub więcej.
- Moc silnika: Do pracy na płaskim terenie z niezbyt wysoką trawą wystarczy silnik jednocylindrowy o mocy około 12-15 KM. Na działkach pofałdowanych, z gęstą roślinnością lub planując korzystanie z dodatkowego osprzętu, zdecydowanie lepszym wyborem będzie mocniejsza, dwucylindrowa jednostka (18 KM i więcej).
Rodzaje przekładni
Komfort i płynność pracy w dużej mierze zależą od rodzaju zastosowanej przekładni.
- Skrzynia manualna: Wymaga zatrzymania traktorka w celu zmiany biegu, co może być uciążliwe na działkach z licznymi drzewami, krzewami czy innymi przeszkodami.
- Przekładnia hydrostatyczna: Działa podobnie do automatycznej skrzyni biegów, pozwalając na płynną regulację prędkości jazdy do przodu i do tyłu za pomocą jednej lub dwóch dźwigni nożnych, bez konieczności używania sprzęgła.
Aspekty praktyczne i eksploatacja
Podejmując decyzję o zakupie maszyny wartej kilka lub kilkanaście tysięcy złotych, nie można zapominać o aspektach praktycznych i długoterminowej eksploatacji. Warto sprawdzić dostępność autoryzowanego serwisu oraz części zamiennych w swojej okolicy. Wybór traktorka popularnej w Polsce marki, takiej jak Stiga, Husqvarna, MTD, Cub Cadet czy John Deere, daje gwarancję łatwego dostępu do profesjonalnej obsługi i części eksploatacyjnych, takich jak noże, paski czy filtry. Solidna, stalowa rama, żeliwna przednia oś czy wysokiej jakości materiały użyte do budowy agregatu tnącego świadczą o trwałości maszyny i jej odporności na trudne warunki pracy.
Przykładowe modele i akcesoria
Traktorki ogrodowe
- Traktor ogrodowy o nowym designie Stiga Estate 384 z 1-cylindrowym silnikiem Stiga ST 450 i hydrostatyczną skrzynią biegów. Uruchamiany sprzęgłem elektromagnetycznym 2-nożowy agregat tnący o szerokości 84 cm, posiadający złącze do mycia.
- Rider Husqvarna R 112C z urządzeniem tnącym Combi 85, silnikiem Husqvarna HS 413AE oraz hydrostatyczną skrzynią biegów.
- Traktor ogrodowy Alpina AT4 84 HA z 1-cylindrowym silnikiem Stiga ST 400 i hydrostatyczną skrzynią biegów. Uruchamiany sprzęgłem elektromagnetycznym 2-nożowy agregat tnący o szerokości 84 cm, posiadający złącze do mycia.
- Rider z koszem Husqvarna RC 318T i urządzeniem tnącym Combi RC 112!
Akcesoria do traktorków
- Deflektor do traktorków ogrodowych z koszem serii Husqvarna 100: Zamontowanie deflektora zmienia metodę koszenia ze zbierania na wyrzut tylny, dzięki czemu skoszona trawa jest kierowana do tyłu i w dół.
- Osłona BioClip: Umożliwia przekształcenie traktora na wersję mulczującą, co oznacza że trawa jest cięta na drobne kawałki, które szybko rozkładają się na trawniku i służą jak nawóz oraz sprawiają że trawnik jest bardziej odporny na suszę.
- Zestaw do mulczowania: Pozwala na rozkładanie pokosu na ziemi bez zbierania do zbiornika. Montowany w miejsce kosza, do układania pokosu dla OM92; OM106; OM105J (AJ102/AG122): OM124.
- Dwukomorowy pojemnik z miękkimi bokami: Do wybranych modeli traktorków serii TS z 97 cm układem koszącym. Pojemność 210 litrów.
- Rampy załadunkowe: Wykonane z aluminium odpornego na wodę morską ze sprawdzoną, antypoślizgową powierzchnią O3. Dostępne w wersjach dostosowanych do przyczep o wysokości do 500 mm lub 700 mm. Maksymalne obciążenie 450 kg.
- Ładowarka do akumulatorów: Dla wszystkich akumulatorów 12V ołowiowo-kwasowych od 1,2-32Ah, takich jakie znajdują się w Riderach, traktorach itp. Nadaje się do ładowania podtrzymującego aż do 100Ah.
- Pokrowce na traktor: Duży pokrowiec na traktor (do modeli traktorów GT i YT od roku 2007 i wszystkich modelil CT) oraz mały pokrowiec na traktor (do modeli traktorów YT do roku 2006 i wszystkich modelil LT). Wykonane z wodoodpornego nylonu, ze ściągaczem i otworami wentylacyjnymi.