Transport wywrotką jest najlepszym rozwiązaniem przy przewozie materiałów sypkich, płynnych lub kawałkowych. Specyficzną cechą tego rodzaju pojazdów jest skrzynia oraz specjalne zawiasy, które umożliwiają jej otwarcie lub przechylenie, by mieć dostęp do przewożonego towaru i móc z łatwością go wysypać. Wywrotka (stalowa lub aluminiowa) to naczepa bez dachu do przewozu materiałów sypkich, o pojemności do 27 ton. Załadunek odbywa się górą. Materiały sypkie należą do suchych ładunków masowych (dry bulk cargo).
Rodzaje wywrotek i ich zastosowanie
Wywrotka to najpopularniejszy pojazd samowyładowczy służący do przewozu materiałów objętościowych i sypkich. Za pomocą wywrotki możliwy jest transport materiałów budowlanych, takich jak drewno, piasek, żwir, żużel, cement, węgiel, gips, wapno, kruszywa, a także artykułów spożywczych, m.in. pasze, zboża, ziarna, ryż, mąka, cukier. W przewozie materiałów tego typu stosuje się również przyczepy wywrotki i naczepy wywrotki.
Porównanie ładowności
- Wywrotki ciężkie i tylnozsypowe: 3 i 4-osiowe, DMC 26-32 tony.
- Wywrotki półciężkie: 3-osiowe, DMC 18-26 ton.
- Wywrotki lekkie: 2-osiowe, DMC 6,5-18 ton.
- Wywrotki ultralekkie: 2-osiowe, DMC 3,5-6,5 ton.
- Przyczepa wywrotka 4-osiowa: do 45 ton.
- Przyczepa wywrotka 3-osiowa: do 35 ton.
- Przyczepa wywrotka 2-osiowa: do 25 ton.
W zależności od tego, co i w jakiej ilości ma być przetransportowane, istnieje szeroki wybór pojazdów samowyładowczych. Ważne jest, aby znać różnice między nimi i wiedzieć, czym dokładnie jest wywrotka, czym przyczepa wywrotka, a czym naczepa wywrotka. Wywrotka do 3,5 tony sprawdzi się w przewozie niewielkich ilości na krótkich dystansach, natomiast czteroosiowy pojazd z przyczepą o ładowności do 45 ton - w transporcie ciężkich materiałów po trudnym terenie.
Transport węgla wywrotkami z Kazachstanu
Pokonanie blisko 4200 km wywrotką z 20 tonami węgla wydawać by się mogło nieopłacalne. Tymczasem od kilku miesięcy konwoje ciężarówek z Kazachstanu przywożą „czarne złoto” do Polski. Dostępność węgla stała się problemem, a poza PGG cena jednej tony węgla wynosi ponad 3000 zł. Transport morski jest jednym z najbardziej ekonomicznych dla dużych i ciężkich ładunków, tuż za nim plasuje się transport kolejowy, którym jeszcze do niedawna sprowadzano największe ilości węgla.

Polska zrezygnowała z dostaw rosyjskiego węgla, a Rosja uniemożliwia transport kolejowy przez swoje terytorium. Statki z węglem płyną z wielu różnych krajów, ale wzięcie ma węgiel z Kazachstanu dostarczany w konwojach, liczących po 20 wywrotek. Jeden taki transport to około 400 ton węgla. Węgiel z Kazachstanu jest tańszy od innych. Transport autem ciężarowym prosto z Kazachstanu trwa około tygodnia. Dostawy realizują firmy z Uzbekistanu, Turkmenistanu, a nawet Iranu przy pomocy własnych pracowników oraz wywrotek, omijając blokadę.
Koszty i dostępność węgla
W lipcu i sierpniu na portalach aukcyjnych pojawiały się oferty sprzedaży 22-tonowych pakietów w cenie około 1500 zł za tonę. Do tego trzeba było doliczyć koszty transportu, które wynosiły około 3500 dolarów, czyli około 18 tys. zł. Dlatego tona węgla z dostawą z Kazachstanu kosztowała około 2300 zł. Tymczasem w handlu detalicznym za węgiel z innych źródeł często trzeba było zapłacić ponad 3 tys. zł za tonę, a nie brakowało ofert zbliżających się do 4 tys. zł za tonę. Mimo wszystko luka po rosyjskim węglu jest zbyt wielka, aby te 400-tonowe konwoje mogły ją zasypać.
W 2021 roku w Polsce wydobyto 42 mln ton węgla, a zużyto ponad 57 mln ton. Różnicę pokryły po równo zapasy Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych z czasów pandemii oraz import z Rosji. W 2022 roku żadne z tych źródeł już nie istnieje, a planowane wydobycie ma wzrosnąć jedynie do 43 mln ton. Rząd Kazachstanu dostrzegł proceder wywozu węgla z kraju i obawiając się jego braku, zapowiedział wprowadzenie zakazu eksportu ciężarówkami.
Bezpieczeństwo transportu i prawidłowy załadunek
Transport węgla drogą lądową jest stosunkowo prostym procesem, choć wymaga specjalistycznego sprzętu i odpowiednich pojazdów. Wybór odpowiedniego środka transportu jest kluczowy, biorąc pod uwagę wagę i objętość przewożonego węgla. Ciężarówki wywrotki są jednym z najczęściej używanych pojazdów do transportu węgla. Są one wyposażone w specjalną skrzynię ładunkową, która może być podnoszona hydraulicznie, umożliwiając łatwe i szybkie wyładowanie węgla. Ich pojemność ładunkowa może wynosić od kilku do kilkudziesięciu ton, w zależności od wielkości i modelu pojazdu.
Jak bezpiecznie obsługiwać wywrotkę samochodową
Załadunek węgla powinien być przeprowadzony w sposób kontrolowany i bezpieczny. W przypadku ciężarówek wywrotek, węgiel jest zazwyczaj ładowany za pomocą ładowarki kołowej lub koparki. Należy upewnić się, że ładunek jest równomiernie rozłożony na całej przestrzeni ładunkowej, aby nie przeciążyć osi. Kierowcy powinni pilnować nacisku na trzy osie naczepy jednocześnie, nie na każdą oś z osobna, a na cały wózek. Na naczepie zazwyczaj znajduje się zegar, który pomaga monitorować ciśnienie przy ładunku 25 ton w zakresie 3,5 do 4,2.
Regulacje dotyczące masy i nacisków
Z prawnego punktu widzenia, przy materiałach sypkich interesuje nas RMC zestawu (aby mieścił się w 40 tonach), a za naciski nie ukarzą, bo mogą się one zmienić w trakcie jazdy, np. w wyniku hamowania. Interesuje nas tylko RMC i to po tolerancjach, które przy nowym typie wag wynoszą 200 kg i 2% od tego, co pokaże waga. Teoretycznie 41 700 kg RMC powinno się "śliznąć", choć na 40 500 kg często kręcą nosem, a w wielu miejscach 40 ton to maksimum. Co do nacisków na osie i RMC, należy brać pod uwagę nacisk na wózek, czyli wszystkie osie naczepy jednocześnie.
Zabezpieczenie ładunku i kontrola pojazdu
Po załadowaniu węgla, ładunek powinien być odpowiednio zabezpieczony. W przypadku ciężarówek wywrotek, węgiel może być zabezpieczany poprzez pokrycie go siatką lub plandeką, aby zapobiec rozproszeniu węgla podczas transportu. Przed wyjazdem na trasę, firma transportowa powinna przeprowadzić kontrolę stanu technicznego pojazdu, co powinno obejmować kontrolę opon, hamulców, świateł, układu kierowniczego i innych kluczowych elementów.
Firma transportowa powinna zaplanować trasę, biorąc pod uwagę ograniczenia masy, wysokości i szerokości, jak również ograniczenia prędkości i czasu jazdy. Podczas całego procesu transportu, firma transportowa powinna przestrzegać wszystkich obowiązujących przepisów bezpieczeństwa. Na koniec, firma transportowa powinna prowadzić dokładną dokumentację całego procesu transportu, a także utrzymywać stałą komunikację z kierowcą i klientem. Dokumentacja powinna obejmować wszelkie szczegóły załadunku, transportu i rozładunku, a także wszelkie incydenty lub problemy, które mogły wystąpić podczas transportu. Kluczowe jest zrozumienie, że te kroki są tylko ogólnymi wytycznymi i mogą wymagać dostosowania w zależności od specyfiki konkretnego zlecenia transportowego.
Typy węgla transportowane drogą lądową
Węgiel jest szeroko stosowanym surowcem w wielu branżach, dlatego różne jego typy są często transportowane drogą lądową. Zamówienie usług transportowych do przewozu węgla wymaga zrozumienia specyfiki towaru, a także skutecznej komunikacji z firmą transportową. Zanim skontaktujesz się z firmą transportową, musisz zrozumieć swoje wymagania dotyczące przewozu węgla.
- Węgiel kamienny: Najczęściej transportowany rodzaj węgla, wykorzystywany przede wszystkim w produkcji energii elektrycznej i ciepła, a także w hutnictwie. Jest twardy i ciężki, ma wysoki poziom energii i jest stosunkowo czysty pod względem zanieczyszczeń.
- Węgiel brunatny (lignit): Mniej efektywny energetycznie niż węgiel kamienny, ale łatwiejszy do wydobycia i często tańszy. Głównie wykorzystywany do produkcji energii elektrycznej.
- Koks: Produkt przetworzenia węgla kamiennego, często transportowany drogą lądową. Używany przede wszystkim w hutnictwie jako reduktor w procesie produkcji stali.
- Węgiel drzewny: Rodzaj węgla produkowany przez spalanie drewna w warunkach niedotlenienia. Szeroko stosowany w przemyśle oraz jako paliwo do grillowania.
Wypadek wywrotki w Częstochowie
Nadmierna prędkość w czasie przejeżdżania przez skrzyżowanie w połączeniu z wysoko umieszczonym środkiem ciężkości, obróciła się wczoraj przeciwko kierowcy zielonego MAN-a F2000. Ciężarówka przewożąca podobno 25 ton węgla przewróciła się na jednej z głównych ulic w Częstochowie, lądując na przydrożnym trawniku. Straciła przy tym ładunek, wyrwała z ziemi niewielkie drzewo i cudem uniknęła spotkania z uliczną latarnią.

Najpierw na miejscu pojawili się strażacy, którzy zapanowali nad ruchem drogowym wokół wypadku i zabezpieczyli pojazd. Później przyjechała koparko-ładowarka i aż dwie inne wywrotki, w celu zebrania z trawnika rozsypanego węgla. Na koniec przyjechał dźwig, który postawił ciężarówkę na kołach.
Giełda transportowa dla wywrotek
Zapytania o zlecenia na wywrotkę mogą być kierowane bezpośrednio do przewoźnika lub spedytora, pod warunkiem, że posiadają oni ważne licencje i uprawnienia transportowe. Weryfikowanie partnerów biznesowych na własną rękę jest możliwe, ale czasochłonne i wiąże się z podwyższonym ryzykiem niewypłacalności. Według analiz I kwartał 2023 roku był rekordowy pod względem zadłużeń, a transport zajął drugie miejsce w rankingu branż z największą liczbą nieopłaconych faktur.
Korzystanie z rozwiązań dla drogowego transportu towarów, jakim jest giełda ładunków na wywrotki, to przede wszystkim dostęp do bazy sprawdzonych, zweryfikowanych zleceniodawców i zleceniobiorców. Ponadto, oferty umieszczane na giełdzie transportowej mogą być objęte gwarancją płatności - w TIMOCOM Marketplace aż 98% ofert frachtów z 29 krajów ma opcję faktoringu. Dzięki temu osoba zlecająca transport lub szukająca ładunku otrzymuje pewną zapłatę za usługę transportową w określonym czasie.
Szukanie ładunków na Giełdzie Transportowej TIMOCOM
Po zalogowaniu się do TIMOCOM Marketplace, z głównego panelu należy wybrać opcję "Znajdź Fracht". W zależności od potrzeb można określić trasę, szczegółowe wymagania dotyczące pojazdu (w tym długość oraz ciężar), datę załadunku lub przedział czasowy, w jakim ma się on odbywać, jak również wyszukać firmę, z którą chce się nawiązać współpracę. Następnie za pomocą zaawansowanych filtrów wyszukiwania podaje się wymagania dotyczące pojazdu: typ pojazdu i nadwozia, wymiary oraz specyfikację, w tym cechy nadwozia, rodzaj nadwozia wymiennego, elementy wyposażenia, sposób zabezpieczenia i certyfikaty.