Wywrotki, będące nieodłącznym elementem branży budowlanej i transportowej, ewoluują, aby sprostać rosnącym wymaganiom dotyczącym ładowności, uniwersalności i bezpieczeństwa. Szczególnie innowacyjne rozwiązania, takie jak burty otwierane hydraulicznie na boki, znacząco zwiększają funkcjonalność pojazdów.
Budowa i Podstawowe Podzespoły Wywrotek
Wywrotki budowane są najczęściej w oparciu o stalowe profile zamknięte. W przypadku małych wywrotek na podwoziach o DMC do 3,5 tony stosuje się lekkie konstrukcje z profili aluminiowych, aby zachować jak największą użyteczną ładowność.
Kluczowe Komponenty:
- Zamknięcia burt wywrotki: W zależności od wybranej wersji pozwalają na otwieranie w osi dolnej lub górnej. Jeżeli burty boczne mają być otwierane tylko w osi dolnej, wystarczą zamknięcia w słupkach lub dedykowane zamknięcia górne. W przypadku burty otwieranej w osi górnej, należy zastosować zestaw otwieranych zawiasów jedną dźwignią za pomocą wspólnego pręta sterującego.
- Zawiasy do wywrotki: Dla burt bocznych otwieranych w osi dolnej można zastosować zwykłe zawiasy burtowe. Dla burt otwieranych w osi górnej należy zastosować zawiasy-zamknięcia na wspólnym pręcie sterującym.
- Burty do wywrotki: Stosuje się burty stalowe lub burty aluminiowe, w zależności od wielkości i przeznaczenia zabudowy.
- Słupki wywrotki: W przypadku lekkich i średnich wywrotek stosuje się wypinane słupki z mechanizmem zamykającym. Dostępne są słupki do wywrotki do burt o wysokości od 400 do 1000 mm.
- Kule wywrotu (łożyska kulowe wywrotu): Umożliwiają przechylanie skrzynki ładunkowej w wybranym kierunku. Obecnie typowym rozwiązaniem są zestawy kul wywrotu na trzy strony (do tyłu i na boki). Wielkość kul wywrotu należy dobrać tak, aby suma masy ładunku i skrzyni nie przekraczała parametru obciążenia podanego w opisie zestawu.
- Siłowniki i pompy hydrauliczne: Podnoszenie skrzyni jest realizowane za pomocą siłownika zasilanego pompą hydrauliczną. W typowych wywrotkach napęd pompy odbywa się za pomocą skrzyni biegów, za pośrednictwem przystawki odbioru mocy. Dla małych pojazdów o DMC do 2,5 tony, które nie mają w skrzyni biegów wyjścia na przystawkę odbioru mocy, stosuje się pompy olejowe napędzane silnikiem elektrycznym.
Innowacyjne Rozwiązania: Burty Hydrauliczne Otwierane o 180°
Wywrotki z hydraulicznie otwieranymi burtami stanowią znaczący krok naprzód w funkcjonalności. W nowym rozwiązaniu lewa burta hydrauliczna otwiera się w dół o pełne 180°. Dzięki takiemu kątowi otwarcia możliwe jest podjechanie wózkiem widłowym do załadunku/rozładunku pod samą zabudowę, co usprawnia i przyspiesza procesy logistyczne.
Zalety i Zastosowania Burt Hydraulicznych:
- Łatwość załadunku/rozładunku: Szerokość wewnętrzna skrzyni wynosząca 2410 mm umożliwia jednoczesne umieszczenie obok siebie dwóch palet o szerokości 1200 mm każda. Możliwy jest także załadunek z rampy lub wysyp ładunku na bok w pewnej odległości od pojazdu przy opuszczeniu burty o około 90°, co jest szczególnie pomocne przy sypaniu wałów bądź zasypywaniu wykopów wzdłuż drogi.
- Uniwersalność zastosowania: Pojazd służy do transportu nie tylko materiałów sypkich (piasek, żwir), ale również innych materiałów budowlanych, spaletyzowanych towarów czy małogabarytowych maszyn budowlanych (np. walce drogowe). Burta tylna w formie klapo-drzwi otwieranych na boki umożliwia transport długich elementów, np. rur kanalizacyjnych.
- Sterowanie: Sterowanie burtą hydrauliczną odbywa się za pomocą joysticka zamocowanego w kabinie przy fotelu kierowcy. Obsługa jest możliwa zarówno z ziemi, jak i z siedzenia, bez konieczności wysiadania z kabiny, co jest ważne przy pracy w ciężkich warunkach terenowych bądź przy złej pogodzie.
- Materiały konstrukcyjne: Do produkcji zabudowy użyto stali trudnościeralnych: podłoga - 5-6 mm Hardox/Raex, burty - 4 mm Domex/Optim. Również nowe zawiasy burty hydraulicznej wykonane są z wysokogatunkowej stali. Zastosowanie materiałów trudnościeralnych, bardziej odpornych na ścieranie i korozję w porównaniu ze zwykłą stalą, w znaczący sposób wydłuża czas bezawaryjnej pracy wywrotki.
Typy Wywrotek i Konfiguracje Burt
Wywrotka opcjonalnie może być wyposażona w prawą burtę uchylną lub otwieraną hydraulicznie, ale z reguły jest ona stała, w celu zachowania optymalnej sztywności i szczelności całej konstrukcji. Z doświadczenia wiadomo, że kierowcy posiadający lewą burtę hydrauliczną rzadko używają prawej burty. Zabudowy lewo - tył z prawą burtą stałą są lżejsze, tańsze i mocniejsze od trójstronnych, co czyni je standardem eksportowym na rynki Europy Zachodniej.
Wywrotki trójstronne bez burty hydraulicznej, choć dostępne, są mniej popularne ze względu na mniejszą funkcjonalność spowodowaną wysypem ładunku pod koła pojazdu i na elementy podwozia, takie jak bariery boczne, pokrywa akumulatora, zbiornik paliwa czy zbiorniki powietrza. Po wyładunku pojazd musi częściowo przejechać po wysypanym materiale, którego resztki pozostają na elementach podwozia.
Popularne Konfiguracje:
- Zabudowy dwustronne W2H: Z wywrotem na lewo i do tyłu, często wyposażone w lewą burtą otwieraną hydraulicznie, a prawą stałą. Montowane są głównie na podwozia 6x4, 6x6 i 8x4, a czasami na 8x6, 8x8 i 4x2/4 o dopuszczalnej masie całkowitej 18 ton.
- Wywrotka 3-stronna typ W3H: Klasyczna prostokątna zabudowa samowyładowcza z siłownikiem pod podłogą zamontowana na 4-osiowym podwoziu. Prawa burta z górnymi zawiasami otwiera się dzięki centralnemu zamkowi na burcie przedniej, a burta tylna z górnymi zawiasami otwierana jest automatycznie przy podniesieniu skrzyni.
Dodatkowe Wyposażenie i Optymalizacja
Zastosowanie samochodowego żurawia hydraulicznego bądź dołączenie przyczepy wywrotki centralnoosiowej znacząco zwiększa funkcjonalność i uniwersalność wywrotki. Zabudowa może być również wyposażona w hydraulicznie otwierany dach aluminiowy.
Głównym wyzwaniem stojącym przed producentami zabudów jest zapewnienie dużej ładowności pojazdów i jednoczesne zachowanie wytrzymałości i trwałości montowanych na te podwozia zabudów. Ponieważ waga podwozia jest stała, to jedynym sposobem na zwiększenie ładowności jest zmniejszenie ciężaru zabudowy. Do produkcji skrzyni o objętości 15,2 m³ użyto stali trudnościeralnych: podłoga - Raex/Hardox, burty - Optim/Domex. Prezentowana skrzynia typ W3H posiada burty gięte bez użebrowań wzmacniających, tzw. szpant. Gładkie ściany dodatkowo umożliwiają łatwe naklejenie reklamy.
Wyposażenie podnoszące komfort i funkcjonalność:
- Wspomaganie podnoszenia burt w ciężkich wywrotkach.
- Możliwe wykonanie nadstawek z siatką stalową (montowane na stałe, otwierane na zawiasach lub uchylane jak burty).
- Odboje burt, wygodne drabinki wejściowe, uchwyty na burtach.
- Plandeka dostosowana do potrzeb klienta: rolowana na przedniej ścianie, zwijana na bok, zakładana na nadstawki, itp.
- Tylny zderzak stały, składany lub podnoszony ręcznie lub hydraulicznie w celu zwiększenia kąta zejścia pojazdu.
- Podwieszany chlapacz, skrzynka narzędziowa (aluminiowa lub nierdzewna), kliny pod koła.
- Oświetlenie przestrzeni roboczej, taśmy konturowe, dodatkowy zbiornik paliwa.
Przyczepy-Wywrotki
Oferta obejmuje również dwustronne lub trójstronne przyczepy wywrotki na własnej konstrukcji podwoziach. Wśród przyczep wyposażonych w dwustronną wywrotkę, zabudowa z lewą burtą otwieraną hydraulicznie typ W2H charakteryzuje się płynnym otwieraniem w osi dolnej, co umożliwia wyładunek w oddaleniu od kół pojazdu, usztywnienie i uszczelnienie konstrukcji skrzyni, zmniejszenie masy zabudowy oraz zmniejszenie ceny. Sterowanie odbywa się za pomocą joysticka zamocowanego w kabinie przy siedzeniu kierowcy.
Jak powstają wywrotki i urządzenia hakowe? - Fabryki w Polsce
Rodzaje Przyczep-Wywrotek:
- Przyczepa-wywrotka budowlana P2R W1U: Przeznaczona do pracy w trudnym terenie (nieutwardzone drogi, pola). Dzięki półokrągłemu kształtowi skrzyni świetnie nadaje się do przewozu półpłynnych mas lub piasku. Skok zawieszenia przedniej osi wynosi ~400 mm, zaś skok zawieszenia tylnej osi to ~350 mm, czyli około 2 razy więcej niż w pojeździe drogowym.
- Uniwersalna przyczepa-wywrotka P2TN: Z obniżoną wysokością podłogi, umożliwia łatwy transport maszyn. Może współpracować z dowolnymi podwoziami 2-, 3- i 4-osiowymi. Posiada najazdy chowane w ramie pojazdu.
- Przyczepy niskopodwoziowe P2N, P3N i P4N do transportu maszyn: Z dwoma, trzema lub czterema centralnie umieszczonymi osiami o nośności 9 lub 11 ton każda. W standardzie posiadają hydraulicznie opuszczane tylne najazdy, dużą ilość punktów zaczepienia ładunku oraz pojemne aluminiowe skrzynki narzędziowe.
Żurawie Samochodowe i Inne Rozwiązania
W celu uzyskania samodzielności i niezależności przeładunku pojazdu, firmy często stosują w swoich zabudowach samochodowe żurawie hydrauliczne. Firmy współpracują z najlepszymi dostawcami takimi jak: HIAB, Palfinger, HMF, Fassi, HYVA Crane, zapewniając montaż i obsługę urządzeń załadunkowych na najwyższym światowym poziomie.