Po prawie dwóch dekadach od zakończenia produkcji czołgów w Zakładach Mechanicznych Bumar-Łabędy nareszcie rysuje się perspektywa wznowienia produkcji czołgów w Polsce. Gliwickie przedsiębiorstwo, wchodzące w skład Polskiej Grupy Zbrojeniowej, jest podmiotem o strategicznym znaczeniu dla obronności kraju, specjalizującym się w produkcji, remontach oraz modernizacji sprzętu pancernego.
Historia produkcji pancernej w Gliwicach
Produkcję czołgów w Zakładach Mechanicznych Bumar-Łabędy rozpoczęto w 1951 roku, bazując na radzieckiej licencji czołgów średnich T-34-85. Łącznie zbudowano około 1355 egzemplarzy, które później zmodernizowano do wersji T-34-85M1 i T-34-85M2. W 1958 roku uruchomiono produkcję czołgów T-54 (wersje T-54A, T-54AD oraz T-54AM), których łącznie powstało 1998 sztuk.
Kolejnym etapem był czołg T-55, produkowany od 1964 roku. Do 1970 roku Wojsko Polskie otrzymało około 956 maszyn, jednak szacuje się, że łącznie wyprodukowano w Polsce około 5000 egzemplarzy wszystkich wersji, uwzględniając eksport.
W 1981 roku rozpoczęto produkcję rodziny T-72 (warianty T-72M oraz T-72M1 z pancerzem kompozytowym). W latach 1981-1991 wyprodukowano 753 czołgi dla Wojska Polskiego, a łącznie z umowami eksportowymi - 1610 sztuk. Pod koniec lat 80. rozpoczęto prace nad modernizacją, które doprowadziły do powstania czołgu PT-91 Twardy. W latach 1994-2002 wyprodukowano 233 takie maszyny, a w latach 2007-2009 zrealizowano ostatni wówczas kontrakt na 48 czołgów PT-91M oraz 6 wozów zabezpieczenia technicznego WZT-4 dla Malezji.
Współczesne modernizacje i serwis
W ostatnich latach Bumar-Łabędy skupiał się na modernizacji czołgów Leopard 2A4 do standardu Leopard 2PL (zmodernizowano co najmniej 82 maszyny). Ponadto w 2019 roku rozpoczęto modyfikację czołgów T-72 do standardu T-72MR/M1R, jednak program ten stracił na znaczeniu po przekazaniu dużej części sprzętu Ukrainie w latach 2022-2023.
Nowa era: Czołgi K2PL i centrum produkcji pojazdów opancerzonych
Podpisana 1 sierpnia umowa wykonawcza na dostawę 180 czołgów K2 dla Wojska Polskiego stanowi przełomowy moment. Kontrakt zakłada dostarczenie 116 czołgów w konfiguracji K2GF oraz 64 czołgów w spolonizowanej wersji K2PL. Co istotne, 61 z nich zostanie zbudowanych w Zakładach Mechanicznych Bumar-Łabędy.
Kluczowe założenia kontraktu:
- Transfer technologii: Ustanowienie linii montażowej czołgu K2PL i pojazdów towarzyszących.
- Inwestycje: Budowa nowego centrum produkcji pojazdów opancerzonych (w tym malarnia, śrutownia i zrobotyzowane stanowiska spawalnicze) o wartości ok. 850 mln zł.
- Pojazdy wsparcia: Produkcja 81 wozów, w tym 31 wozów zabezpieczenia technicznego, 25 mostów towarzyszących i 25 maszyn inżynieryjno-drogowych.
Czołgi w konfiguracji K2PL zostaną wyposażone w dodatkową ochronę, w tym Aktywny System Ochrony Pojazdu, system antydronowy oraz dodatkowe opancerzenie. Zakład w Gliwicach zyska zdolności serwisowe do poziomu 4 dla czołgów K2GF i K2PL oraz kompetencje do ich przyszłych modernizacji.
Siła polskich wojsk pancernych w 2030 roku
Dzięki realizowanym kontraktom, w 2030 roku Polska będzie posiadać jedną z najsilniejszych i najnowocześniejszych flot pancernych w Europie, liczącą 959 egzemplarzy. W skład floty wejdą m.in. czołgi M1A1FEP, M1A2SEPv3, K2GF, K2PL, Leopard 2A5 oraz Leopard 2PL.
| Typ czołgu | Rola w armii |
|---|---|
| K2PL | Podstawowy czołg produkowany w kraju |
| M1A2SEPv3 | Główny czołg uderzeniowy |
| Leopard 2PL | Modernizacja posiadanych zasobów |
Inside the K2 Black Panther Facility – Manufacturing the World’s Most Expensive Tank (Full Process)
Zakłady Mechaniczne Bumar-Łabędy, jako jedyny w Polsce zakład dysponujący własnym poligonem doświadczalnym, stają się głównym integratorem nowoczesnych systemów pancernych, co otwiera przed polskim przemysłem zbrojeniowym perspektywę stabilnego rozwoju na kolejne dekady.