Budowa kampera jest często postrzegana jako kosztowne przedsięwzięcie, a inwestycja w stworzenie pojazdu spełniającego konkretne, często wygórowane wymagania, bywa porównywana do posiadania dzieci pod względem opłacalności. Jednak dla wielu, to jedyna droga do spełnienia marzeń o długich, niezależnych podróżach, z dala od zatłoczonych kempingów i miejskiego zgiełku.
Wymagania i oczekiwania od kampera ekspedycyjnego
Dla osób planujących długie podróże we dwójkę, spędzanie czasu w samochodzie jest ostatecznością, ponieważ celem jest eksploracja świata, a nie oglądanie telewizji w kamperze. Preferowane są miejsca ustronne lub niezbyt zaludnione, co eliminuje konieczność szukania kempingów czy parkingów w centrach wielkich aglomeracji. Jednocześnie, jako "dzieci cywilizacji", podróżnicy mają bardzo duże zapotrzebowanie na energię elektryczną, wodę i ciepło, ceniąc sobie komfort.
To rodzi sprzeczności: z jednej strony duże zapotrzebowanie na energię i wodę, z drugiej niechęć do kempingów czy hałasu generowanego przez agregaty, a także brak chęci do częstego szukania kranów. Rozwiązaniem problemu niezależności energetycznej w poprzednim projekcie, o nazwie „Milka”, było zamontowanie kilku dużych paneli fotowoltaicznych i dużej przetwornicy. Planuje się również, by nowy pojazd miał ogrzewanie zupełnie zbliżone do domowego, choć rozważane są alternatywy dla gazu, takie jak ogrzewanie na LPG lub ON, które pozwala grzać wodę w bojlerze, ogrzewać kampera na osobnym termostacie, a nawet podgrzewać silnik w razie potrzeby.
Kwestia wagi (DMC) i wymiarów
Aby pogodzić wszystkie sprzeczności, auto musi być odpowiednio duże. Chociaż pojazd nie musi być tak duży jak „Milka” (uznana za zbyt dużą dla dwóch osób pałętających się po bezdrożach), zmieszczenie się w kategorii DMC 3500 kg jest nierealne. Kolejnymi sensownymi progami wagowymi są 7500 kg lub 8000 kg, ostatecznie 10000 kg, choć ta ostatnia kategoria jest już zbyt duża dla wielu miast. Dlatego celem jest auto o DMC 7990 kg. Właściciele pojazdów o DMC 9 ton (np. Mercedes L2 1114) zauważają, że mieszczą się "na styk" i nie przejmują się znakami zakazu 7,5 t poza centrami starych miast, a na promy wjeżdżają z samochodami osobowymi, gdzie rzadko kontroluje się DMC poza Polską.
Całkowita długość pojazdu nie powinna przekroczyć 7,5 m, a wysokość 3,20 m. Wysokość jest szczególnie istotna ze względu na ograniczenia napotykane na drogach: najczęściej spotykane limity to 3,20 m i 3,10 m, ale zdarzają się również 3,0 m. Warto unikać przekraczania 3 m całkowitej wysokości pojazdu, aby uniknąć problemów. Wysokość maksymalna na wjazdach na promy dla kamperów to zazwyczaj 3,5 m. Należy również sprawdzić, czy nie będzie problemów z obniżeniem DMC podczas zmiany przeznaczenia pojazdu, co może być istotne z perspektywy przepisów.
Wybór podwozia i napęd 4x4
Podwozie 4x4 to poważny wydatek, co skłania do planowania budowy rozłożonej na dłuższy okres i kilka etapów: najpierw kontener na szosowym podwoziu, a w miarę potrzeb i warunków finansowych zmiana podwozia na bardziej wyczynowe. Taka strategia oznacza minimalną integrację kontenera z podwoziem i brak integracji kontenera z kabiną. Pomimo wątpliwości dotyczących częstotliwości wykorzystania napędu 4x4, jest on uważany za zdrowe podejście, gdyż ciężko jest powiększyć bazę, gdy już stoi na podwórku, głównie przez przepisy. Napęd na cztery koła znacznie lepiej prowadzi się na niestabilnych nawierzchniach, takich jak mokry asfalt czy kamienie, w przeciwieństwie do zablokowanego dyfra, który "żyje własnym życiem" na niepewnym gruncie. Na razie, z uterenowienia wystarcza blokada mostu.
WSZYSTKO o napędach AWD i 4WD | Quattro / xDrive / 4MATIC / Subaru - który najlepszy?
Wybór marki podwozia jest kluczowy. Planuje się wybór popularnej marki europejskiej, takiej jak Man, Daf, Renault, Iveco czy Mercedes, ze względu na dostępność części i punktów serwisowych, w przeciwieństwie do pojazdów amerykańskich. Wśród rozważanych modeli znalazły się:
- Man TGL 8: Początkowo upatrzony, choć cena bywa wysoka. Preferowany mniejszy silnik ze względu na zużycie paliwa i 6-biegowa skrzynia.
- Iveco Eurocargo: Kuszące, ale krążą plotki o wysokich kosztach napraw bieżących.
- Renault: Zachęca elegancją wnętrza.
- Mercedes-Benz Atego: Popularny samochód, ceny w Niemczech nie są wysokie. Wersja z podwyższoną kabiną jest rozważana, aby umożliwić swobodne przejście do części mieszkalnej. Modele takie jak Mercedes L2 1114 czy 4x4 DOKA z niemieckiej straży pożarnej (niski przebieg, dobra kondycja) są interesującymi opcjami.
- Mitsubishi Canter 4x4: Zalety to napęd 4x4, wady to nowoczesny diesel common rail i komputery. Stary Canter bez 4x4 jest tańszy i ma silnik zdolny do działania w każdym zakątku świata, z możliwością zmieszczenia się poniżej 3.5t.
Budżet na podwozie z kontenerem planowany jest na do 30 tysięcy złotych. Komfort kabiny jest również bardzo ważny; konieczne jest przetestowanie różnych kabin, aby uniknąć problemów z ergonomią podczas długich podróży, tak jak w przypadku porównania Hyundaia H1 z Ducato. Ważny jest również komfort pasażera, zwłaszcza przy braku połączenia kabiny z kontenerem.
Koncepcja zabudowy (kontener)
Ze względów praktycznych i finansowych do zabudowy chcemy wykorzystać gotowy kontener izoterma (lub wręcz chłodnia czy mroźnia). Preferowane wymiary to długość 5,0 - 5,5 m (optymalnie między 5 a 6 metrów), wysokość wewnątrz około 2 m i szerokość na jaką pozwalają przepisy, czyli 2,55 - 2,60 m po zewnętrznej. Kontenery izotermiczne są lepiej wykonane i grubsze niż standardowe, co zapewnia lepszą izolację, choć ich drzwi często nie pasują do kampera. Pojawia się pytanie, czy tak duży kontener ustawiony wysoko na podwoziu będzie estetyczny, a nie "skojarzy się z czeskim wesołym miasteczkiem".
Brak integracji kontenera z kabiną oznacza brak przejścia do części mieszkalnej i potencjalny hałas. Kontener o podanych wymiarach i braku integracji z kabiną oferuje mniej miejsca niż półintegra do 3,5t (gdzie kabina z fotelami tworzy dodatkową przestrzeń). Konieczne jest więc zapewnienie odpowiedniej przestrzeni życiowej. Wysokość kontenera wewnątrz ma być niewiele ponad 2 metry, aby zachować jak najniższą całkowitą wysokość pojazdu.
Schemat zabudowy wewnętrznej
Schemat zabudowy jest już wstępnie opracowany i opiera się na rozwiązaniu podpatrzonym na targach. Zasadniczo jest to model z poprzeczną sypialnią oraz osobnymi pomieszczeniami na prysznic i ubikację z umywalką. Ta część stanowi strefę prywatną, oddzielaną prawdopodobnie drzwiami przesuwanymi. Nie ma sensu oddzielać sypialni od reszty pomieszczenia, ponieważ może to sprawić, że będzie klaustrofobicznie. Zamiast stałego łóżka można zastosować rozkładane, np. wersalkę, która w nocy służy do spania, a w dzień jako miejsce do siedzenia i czytania.
W przypadku, gdy nie jest potrzebny mega-garaż (np. skuter na rampie z tyłu), wiele techniki i zbiorników można zmieścić pod łóżkiem. Jeżeli chodzi o zapas wody, 200-250 litrów powinno spokojnie wystarczyć, nie ma potrzeby iść w metry sześcienne. W kwestii sprzętów, zmywarka jest priorytetem, natomiast pralka nie jest bezwzględnie konieczna. Do gotowania wystarczy kuchenka na kartusze gazowe lub małą butlę podłączoną elastycznym przewodem.
Wyzwania i kompromisy
W projekcie „Milka 2” istnieje kilka kluczowych wyzwań i kompromisów. Estetyka samochodu nie jest priorytetem; pojazd nie ma wyglądać na "warcie miliony euro", by nie zachęcać amatorów cudzej własności do nocnych odwiedzin. Długa żywotność kampera, który ma służyć przez dekady, wymaga uwzględnienia zużycia podwozia, które nawet mało używane, zużywa się szybciej niż nadwozie z "stałą obsadą". Możliwe, że podwozie będzie musiało być wymienialne.
Planowanie i budowa tak złożonego pojazdu wymaga uwzględnienia wielu czynników, od przepisów drogowych po komfort podróży i codzienne użytkowanie, jednocześnie godząc ze sobą często sprzeczne wymagania. Ostateczny efekt ma być funkcjonalnym, samowystarczalnym domem na kołach, zdolnym do długich i komfortowych podróży w odległe zakątki świata.