Problemy z przegrzewaniem silników Yanmar, często określane jako "dmuchanie w chłodnicę", są złożonym zagadnieniem, które może mieć wiele przyczyn - od niewłaściwego działania układu chłodzenia po poważniejsze usterki silnika. W niniejszej artykule omówimy typowe objawy, metody diagnostyki oraz rozwiązania problemów związanych z utrzymaniem optymalnej temperatury pracy w traktorach i maszynach Yanmar.
Typowe problemy z chłodzeniem w Yanmar B15 (silnik 3TNE68)
Właściciele maszyn Yanmar B15 z 2000 roku, wyposażonych w silnik 3TNE68, często zgłaszają problemy z chłodzeniem. Objawia się to przegrzewaniem silnika przy większym obciążeniu, pomimo sprawdzenia i czyszczenia podstawowych elementów układu.
W jednym z opisywanych przypadków, użytkownik potwierdził, że wentylator zasysa powietrze do środka, pompa wody była ściągnięta i sprawdzona, a chłodnica czyszczona. Mimo tych działań, problem przegrzewania pod obciążeniem utrzymywał się.
Jako doraźne rozwiązanie, zamontowano dodatkowy zewnętrzny wentylator, który wspomagał przepływ powietrza, a także włączano ogrzewanie i otwierano klapę silnika, aby umożliwić pracę. Eksperci wskazują, że takie objawy mogą świadczyć o nieprawidłowym spalaniu w komorze wstępnej. Silniki te są znane z przegrzewania, gdy wtryski zaczynają "lać". W takim przypadku, same wtryski nie rozwiążą problemu, konieczne jest kompleksowe podejście, obejmujące regenerację pompy wtryskowej i wtrysków, a także nadzieja, że nagar nie posklejał pierścieni tłokowych, co jest "grubszą sprawą" i wymaga regeneracji.
Zasada działania wentylatora chłodnicy i kierunek przepływu powietrza
Zasada działania wentylatora chłodnicy, a w szczególności kierunek, w którym zasysa lub pcha powietrze, jest kluczowa dla efektywności chłodzenia. Prawidłowo, wentylator powinien zasysać powietrze przez chłodnicę i pchać je w stronę komory silnika. Zasysanie ciepłego powietrza z komory silnika i pchanie go na chłodnicę byłoby nielogiczne, ponieważ nie chłodziłoby to efektywnie płynu.
W niektórych maszynach, takich jak spycharki, wentylator może wyrzucać powietrze PRZEZ CHŁODNICĘ. W takich konstrukcjach temperatura silnika i skrzyni nie wpływa ujemnie na chłodzenie; obudowy również oddają ciepło, a sumaryczna moc oddana jest stała, niezależnie od kierunku przepływu.
W koparko-ładowarkach zazwyczaj stosuje się klasyczne rozwiązanie (zasysanie przez chłodnicę), a przyczyną jest prozaiczna kwestia: podczas jazdy z większą prędkością, pęd powietrza tłumiłby przepływ z wentylatora, gdyby ten wypychał powietrze do przodu.
Diagnostyka i usuwanie usterek układu chłodzenia
Objawy i początkowe działania
Problemy z przegrzewaniem silnika Yanmar często nasilają się pod obciążeniem, np. podczas jazdy na wysokich biegach, pod górę lub podczas pracy z narzędziami takimi jak glebogryzarka. W takich sytuacjach wskazówka temperatury może wzrastać niemal pod pomarańczowe pole, a płyn może się nawet zagotować.
W przypadku takich objawów, należy w pierwszej kolejności sprawdzić poprawność działania pompy wody, która często jest przyczyną problemów. Innym pomysłem jest możliwość podpięcia dodatkowej chłodnicy do układu, umieszczając ją przed główną chłodnicą i łącząc między zasileniem a powrotem.
Płukanie układu chłodzenia
Prawidłowa konserwacja układu chłodzenia obejmuje wylanie wody przed zimą i zalanie go płynem chłodniczym, aby zapobiec zamarznięciu. Należy jednak być ostrożnym: długotrwała praca silnika na wodzie, zwłaszcza jeśli była często spuszczana i zalewana, prowadzi do odkładania się kamienia. Po zalaniu płynem chłodniczym, kamień ten może się uwolnić, krążyć w układzie i zatkać chłodnicę. Wielu użytkowników maszyn odnotowało awarie po takiej wymianie płynu.
Skuteczne metody płukania układu obejmują:
- Ocet i Calgon: zalać układ octem i pozostawić na jakiś czas pracy silnika, następnie spuścić i zalać wodą z domieszką Calgonu.
- Kwasek cytrynowy: zalać układ wodą z kilkoma paczkami kwasku cytrynowego i jeździć z tym przez 2 dni. Następnie kilkakrotnie płukać układ czystą wodą (najlepiej destylowaną), aż do uzyskania czystego płynu. Proces ten można powtórzyć.
- Środki do odkamieniania czajnika: można zalać chłodnicę wrzątkiem i wsypać środek do odkamieniania czajnika, co jest metodą mało inwazyjną, nie wymagającą demontażu chłodnicy.
Zawsze należy unikać używania kranówki do płukania, zaleca się wodę destylowaną.
Jak wykonać kompletne płukanie chłodnicy w układzie chłodzenia samochodu - Jonny DIY
Sprawdzanie i konserwacja chłodnicy
Aby sprawdzić chłodnicę i pompę, można zdjąć przewody z dołu i góry chłodnicy. Dolny przewód podłączyć do kranu, a górny skierować na wylew. Ustawić minimalny przepływ wody, uruchomić silnik i obserwować wylew: jeśli przepływ wody zwiększy się przy zwiększaniu obrotów, pompa jest prawdopodobnie sprawna. Podobnie, można płukać chłodnicę od dołu ku górze. Jeśli podczas wtłaczania wody od dołu do góry napotyka się wyraźny opór, może to wskazywać na niedrożność chłodnicy spowodowaną grubą warstwą kamienia.
W takim przypadku roztwór z kwaskiem cytrynowym może okazać się niewystarczający. Można wówczas rozważyć użycie specjalistycznego środka chemicznego do czyszczenia układu chłodzenia, choć należy zachować ostrożność przy wprowadzaniu go do obiegu silnika. Pompa, po zdjęciu paska, powinna obracać się niemal bez oporu.
Należy również zdemontować termostat w celu sprawdzenia, czy otwiera się i zamyka prawidłowo. Jeśli silnik jest rozgrzany, a na otwartym korku chłodnicy przy zwiększonych obrotach woda wylewa się na zewnątrz, a nie ma ruchu mieszania (obiegu), a jedynie drga pod wpływem wibracji silnika, świadczy to o problemach z obiegiem lub zatkaniu.
Ciśnienie w układzie chłodzenia i korek chłodnicy
Silniki Yanmar, takie jak F15 i F20D, muszą utrzymywać odpowiednie ciśnienie w układzie chłodzenia, które regulowane jest przez korek chłodnicy, zazwyczaj na poziomie 0,9 bara. Sprawny korek utrzymuje stałe ciśnienie, a gdy wzrośnie ono powyżej 0,9 bara, zawór w korku uchyla się i wyrzuca nadmiar płynu do zbiorniczka wyrównawczego.
W sprawnym układzie węże powinny być twardawe. Kiedy silnik stygnie, układ zasysa płyn z powrotem. Płyn powinien być nalany pod sam korek (gumowy grzybek). Jeśli maszyna nie posiada zbiorniczka wyrównawczego, płyn należy nalać tylko tyle, aby zakrywał żeberka chłodnicy - w przeciwnym razie może być on wyrzucany.
Aby upewnić się co do stanu uszczelki pod głowicą, można przeprowadzić test na obecność CO2 w układzie chłodzenia. Brak białego dymu z rury wydechowej (nie mylić z parą wodną) i brak zapachu płynu w spalinach, a jedynie "czarna chmurka" przy odpaleniu, zazwyczaj świadczy o tym, że uszczelka jest w porządku.
Problemy z nieszczelnościami - studium przypadku Yanmar F17D
W przypadku Yanmar F17D, zgłoszono ubytek płynu i jego zbieranie się na zewnątrz chłodnicy oraz pod spodem. Początkowo podejrzewano dziurawą chłodnicę, zwłaszcza że maszyna miała prawie 40 lat. Po zastosowaniu specyfiku uszczelniającego problem powrócił, a test chłodnicy pod wodą wykazał, że była ona szczelna.
Ostatecznie, po dokładnej analizie, doszło do wniosku, że przyczyną wycieków był uszkodzony korek chłodnicy, który nie utrzymywał właściwego ciśnienia w układzie. Jest to przykład, jak pozornie drobna część może być odpowiedzialna za poważne problemy z chłodzeniem i wyciekami.