Zabudowa typu wywrotka to specjalistyczna konstrukcja montowana na samochodzie ciężarowym lub dostawczym, której zadaniem jest szybkie i bezpieczne opróżnianie przestrzeni ładunkowej poprzez kontrolowane przechylenie skrzyni. Jest to rozwiązanie powszechnie stosowane w samochodach dostawczych i ciężarowych, zwiększające potencjał użytkowy pojazdu.
Zastosowanie i zalety zabudowy wywrotki
Zabudowa wywrotka jest bardzo charakterystyczną konstrukcją, znajdującą zastosowanie w wielu sektorach. Służy przede wszystkim do transportowania dużej ilości materiałów sypkich, takich jak kruszywa, piasek, węgiel, ziemia, nawozy, płody rolne czy granulaty. Z powodzeniem można na niej umieścić również inne towary, w tym drewno, a także ładunki na paletach i w innych opakowaniach zbiorczych.
Pojazdy te są cenione za swoją ładowność, uniwersalność, funkcjonalność, wytrzymałość i prostą eksploatację. Na co dzień korzystają z nich m.in. firmy z branży:
- budowlanej (przewóz piasku, żwiru, betonu, gruzu)
- rolniczej (transport płodów rolnych, nawozów)
- opałowej
- komunalnej (prace z zieleńcami)
- remontowej lub rozbiórkowej
- transportowej
- produkcyjnej
Zabudowa typu wywrotka, montowana na bazie samochodu dostawczego do 3,5 tony, jest ciekawym i przydatnym rozwiązaniem dla przedsiębiorców i firm komunalnych. Ładowność takich pojazdów jest wystarczająca w większości przypadków, a dodatkowo zużycie paliwa jest zdecydowanie mniejsze niż w aucie ciężarowym. Auto dostawcze jest w stanie wjechać nawet w wąskie ulice i bramy, które są niedostępne dla samochodów ciężarowych.
Charakterystyka i budowa
Mechanizm działania wywrotki jest bardzo prosty: posiada ona przechylaną platformę z burtami, które zapobiegają wysypywaniu się materiału w trakcie transportu. Dedykowane ramię umożliwia szybki rozładunek w wyznaczonym miejscu poprzez przechylenie wywrotki pod odpowiednim kątem. Kierowca za pomocą układu może sterować jej pracą, w tym szybkością oraz kątem przechyłu, co zwiększa kontrolę nad całym procesem.
Wywrotka wywrot kiper kipper Lublin 3 pierwsze uruchomienie
Kluczowe elementy konstrukcji
Choć zasada działania wywrotki wydaje się prosta, to w rzeczywistości o jej niezawodności decyduje jakość wykonania i odpowiednie zastosowanie materiałów konstrukcyjnych. Fundamentem każdej zabudowy typu wywrotka jest rama wykonana ze stali o podwyższonej wytrzymałości mechanicznej. Najpierw konstrukcja jest spawana, a następnie poddawana cynkowaniu ogniowemu lub pokrywana lakierem przemysłowym.
Skrzynia ładunkowa wywrotki musi sprostać dużym obciążeniom. Jej podłoga powstaje z grubej, odpornej na ścieranie blachy (o grubości od 3 do 5 mm), zabezpieczonej lakierowaniem wielowarstwowym. Z kolei burty wykonane z anodowanego aluminium nie tylko zwiększają trwałość konstrukcji, ale także ułatwiają obsługę - ich lekkość i wytrzymałość umożliwiają szybkie otwieranie i zamykanie załadunku.
Burty w skrzyni są mocowane na specjalnych zawiasach, które umożliwiają ich łatwe opuszczanie i ponowne zabezpieczanie przed otwarciem w trakcie jazdy. Burty mogą być podwyższone, na przykład poprzez zastosowanie dodatkowych burt siatkowych, zamontowanych na słupkach aluminiowych. Takie rozwiązanie jest często stosowane w przypadku pojazdów służb komunalnych oraz służb zajmujących się pracą na zieleńcach.
Konstrukcja tylnej burty również może się różnić. Może to być standardowa burta opuszczana, o takiej samej wysokości jak burty boczne, lub wysoka burta, zamontowana na wysokiej ramie stalowej lub aluminiowej. Po zwolnieniu dolnej blokady, podczas podnoszenia skrzyni, burta otwiera się sama.
Warto zauważyć, że zabudowa typu wywrotka jest bardzo często wyposażona w kratkę zabezpieczającą kabinę kierowcy i pasażerów przed zsunięciem się towaru. Do unoszenia i opuszczania skrzyni ładunkowej służy układ hydrauliczny - siłownik podskrzyniowy, z jednym ramieniem roboczym. Jego pompę może napędzać silnik elektryczny, silnik spalinowy albo napęd samochodu. Co ważne, napęd hydrauliczny ma własny zbiornik oleju hydraulicznego.
Podstawowe komponenty wykorzystywane przy budowie zabudowy typu wywrotka to m.in.:
- słupki do wywrotek
- okucia
- zawiasy
- zamki burt
- uchwyty zamków
- dźwignie otwierania
- stalowe zamki zatrzaskowe
- końcówki i łożyska kulowe do wywrotu
- wsporniki
- haki
- płytki zawiasów
- błotniki do naczep
- kraty zabezpieczające
- plandeki (zapobiegają pyleniu materiału i chronią go przed warunkami atmosferycznymi)
Jakość wykorzystanych elementów zabudowy wywrotki przekłada się na bezpieczeństwo jej eksploatacji i wygodę operatora. Ma to również znaczenie w kontekście efektywności pracy i optymalizacji kosztów przewozu materiałów sypkich. Właśnie dlatego bardzo ważne jest, aby wszystkie elementy do siebie pasowały, a komponenty charakteryzowały się wysoką wytrzymałością eksploatacyjną i niezawodnością. Za projekt i wykonanie zabudowy wywrotki powinien odpowiadać doświadczony profesjonalista.
Układ hydrauliczny i kierunki wywrotu
Kluczowym elementem działania wywrotki jest układ hydrauliczny, który steruje procesem przechyłu skrzyni. W nowoczesnych konstrukcjach stosuje się wydajne siłowniki hydrauliczne, zasilane elektryczną pompą POWERPACK lub układem PTO. Napęd hydrauliczny działa dzięki ciśnieniu oleju, które jest wytwarzane przez pompę hydrauliczną, napędzaną przez silnik elektryczny, dodatkowy silnik spalinowy, albo przez główny silnik samochodu.
Cechą wyróżniającą ten typ pojazdów jest naczepa wywrotka, która może przechylać się w trzy różne kierunki. Kierunek wywrotu zależy od rodzaju ramienia oraz układu, który zastosowano w danym modelu pojazdu. Podstawowym rozwiązaniem jest wywrot tylny. Coraz częściej jednak zabudowa posiada funkcję przechylania się na swoje burty, dzięki czemu wyładunek jest jeszcze wygodniejszy i bardziej efektywny. Kierowca za pomocą układu może sterować jej pracą, w tym m.in. szybkością oraz kątem przechyłu. Dzięki temu zwiększa się kontrolę nad całym procesem.
W jaki sposób zmienia się kierunek wywracania się skrzyni ładunkowej? Do tego celu stosowane są dwa metalowe sworznie oraz cztery tunele montażowe do sworzni. Jeśli skrzynia ma się wywracać na prawą stronę, sworznie muszą być zamontowane po prawej stronie - z przodu i z tyłu. Jeśli skrzynia ma się wywracać na lewą stronę, sworznie muszą być zamontowane po lewej stronie - z przodu i z tyłu.
Rodzaje zabudowy wywrotki
Choć ogólna budowa wywrotek jest bardzo zbliżona, to jednak na rynku znajdujemy różne rodzaje tego typu rozwiązań. Wpływa to na ich funkcjonalność oraz potencjał zastosowania.
Do najczęściej stosowanych typów wywrotki należy wywrotka tylnozasypowa, która umożliwia rozładunek towaru do tyłu za pomocą zsypu. Są to proste pojazdy, wykorzystywane zarówno przez firmy, jak i klientów indywidualnych, w tym m.in. rolników transportujących płody rolne. Aby samochód został sklasyfikowany jako wywrotka tylnozasypowa, jego waga nie może być wyższa niż 32 tony.
Do innych rodzajów w tej kategorii należą samochody wywrotki oferujące:
- wywrot boczny (lewy lub prawy)
- wywrot trójstronny (do tyłu, w lewo i w prawo)
Wywrotki dzieli się również ze względu na maksymalną wagę oraz docelowe zastosowanie, czyli to, jakie prace można nią wykonać.
Wywrotka typu brygadówka
Możliwe są także inne konfiguracje zabudowy wywrotki. Przykład stanowić może tak zwana brygadówka. Jest to auto z podwójną kabiną pasażerską (2 rzędy siedzeń, podwójne drzwi boczne, możliwość zabrania do 6 pasażerów), co pozwala jechać do pracy ekipie składającej się łącznie z sześciu osób. Brygadówka wyposażona w skrzynię będzie miała ją mniejszych rozmiarów.
Wybór i zakup zabudowy wywrotki
Przed zakupem samochodu z zabudową wywrotką warto dokładnie sprawdzić jego parametry oraz potencjał eksploatacyjny. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na jakość produkcji danego pojazdu oraz to, z czego wykonane są poszczególne jego elementy, w tym m.in.: rama, skrzynia itp. Warto korzystać z oferty renomowanego producenta części, aby zmniejszyć ryzyko usterek w trakcie eksploatacji pojazdu. W przypadku używanych modeli koniecznie należy zwrócić uwagę na ich przebieg.
Rozwiązania od renomowanych producentów pozwalają skompletować zestaw niezbędny do montażu zabudowy oraz pakiet części zapasowych. Zabudowa typu wywrotka to rozwiązanie, bez którego trudno dziś wyobrazić sobie sprawną organizację transportu w budownictwie, rolnictwie czy usługach komunalnych.