Ładowarki teleskopowe JCB serii 520, w tym modele JCB 520-4, 520-50 oraz inne warianty, są popularnymi maszynami budowlanymi i rolniczymi. Użytkownicy tych maszyn często zgłaszają problemy związane z układem napędowym, a w szczególności z funkcjonowaniem rewersu mechanicznego i zaworu sterującego kierunkiem jazdy. Ten artykuł omawia typowe problemy, diagnostykę i rozwiązania dotyczące zaworu kierunku jazdy oraz układu sprzęgłowego w ładowarkach JCB 520.
Charakterystyka układu napędowego JCB 520
Ładowarka JCB 520-4 teleskop posiada rewers mechaniczny przy kierownicy (dźwignia) odpowiadający za kierunki przód-tył, a do tego skrzynię mechaniczną z 4 biegami. Rewers mechaniczny działa na zasadzie rozłączania i załączania pakietów sprzęgieł sterowanych hydraulicznie.
Typowe problemy z zaworem kierunku jazdy i sprzęgłem
Brak możliwości włączenia biegu na uruchomionym silniku
Częstym problemem jest brak możliwości wrzucenia biegu po uruchomieniu silnika. Na zgaszonym silniku można bez problemu włączyć bieg (np. 2), a po odpaleniu maszyna może jeździć tył-przód na rewersie. Objawem jest brak prawidłowego działania sprzęgła. Mimo że pompa jazdy wydaje się być sprawna (na 2. biegu "miesza kołami"), a rewers działa przód-tył, problem nadal występuje. Zdarza się, że na biegu jałowym rewersu maszyna rusza delikatnie do przodu, co uniemożliwia włączenie biegu.
Mechanizm działania sprzęgła i zaworu
Przy obudowie od sprzęgła znajduje się wodzik (pręt). Po wciśnięciu pedału sprzęgła wodzik wysuwa się z obudowy, a po jego zwolnieniu sprężyna od sprzęgła wpycha go z powrotem. Istnieje podejrzenie, że w układzie jest zawór, który jest zamknięty, gdy sprzęgło jest puszczone, a otwiera się po jego wciśnięciu. Domyślnie zawór ten jest w pozycji włączonej. W momencie wciśnięcia pedału sprzęgła zawór ma za zadanie zamknąć dopływ oleju do sprzęgła, co powinno spowodować jego rozłączenie.
Diagnostyka problemu z zaworem
Aby potwierdzić lub wykluczyć usterkę zaworu, należy wykonać pomiar ciśnienia na sprzęgłach w czasie jazdy i w czasie wciśnięcia pedału sprzęgła. Po wciśnięciu pedału ciśnienie powinno spaść praktycznie do zera. Jeśli tak się nie dzieje, zawór może być zacięty lub uszkodzony.
Pomiar ciśnienia - przykład
W jednym z przypadków, po podłączeniu zegara ciśnienia o zakresie 10-250 bar, zegar milczał. Po dokupieniu zegara o zakresie od 1-10 bar uzyskano następujące wyniki:
- Na neutralu (jałowym biegu) stałe ciśnienie 6 bar na niskich obrotach.
- Po lekkim dodaniu gazu ciśnienie wzrastało do 8 bar.
- Po wciśnięciu sprzęgła ciśnienie spadało na około 3 bary i rosło po chwili do 5 bar, mimo wciśniętego pedału sprzęgła.
To wskazuje na nieprawidłowe działanie zaworu, który nie rozłącza całkowicie sprzęgła. Sprawdzono również, że po wciśnięciu pedału sprzęgła "kowadełko" odłącza się od rozdzielacza, co oznacza, że linka sprzęgła wyprzęga prawidłowo.
Usterka po naprawie sprzęgła
W jednym z przypadków po wymianie zaciętego tłoczka w zaworze rozłączającym napęd i zalaniu nowego oleju, maszyna działała prawidłowo przez pewien czas. Niestety, po jakimś czasie pojawił się problem: ładowarka jechała normalnie do tyłu, ale w przód w ogóle nie ruszała z miejsca.
Jak działają hamulce w JCB? Składam przedni most ładowarka teleskopowa JCB 535 95.
Taki objaw może wskazywać na:
- Spalone i pogięte tarczki w pakiecie sprzęgła, lub zacięcie tarczek na wyrobionych/ząbkowanych frezach (wieloklinach) kosza.
- Padniętą sprężynę cofającą tarczki (tzw. słoneczko) do jazdy w przód. W jednym przypadku rozebrano skrzynię, wymieniono sprężynę i tarczki do jazdy w przód, sprawdzono tłoczki i frezy na wałkach - wszystko było w porządku. Po zalaniu nowego oleju pojawił się problem ze zmianą biegów, podczas gdy wcześniej działały płynnie.
- Źle wyregulowany wodzik od sprzęgła. Trzpień od sprzęgła powinien mieć konkretny wymiar lub pozycję, której nieznajomość utrudnia prawidłową regulację.
Problemy z brakiem reakcji na zmianę kierunku jazdy i inne
W ładowarce teleskopowej JCB 520-50 może dojść do sytuacji, że maszyna przestaje reagować na zmianę kierunku jazdy przód/tył, a także na podnoszenie i opuszczanie. Po dolaniu oleju hydraulicznego podnoszenie i opuszczanie może wrócić do normy, ale problem z jazdą pozostaje. Dodatkowo, maszyna może nie uruchamiać się kluczykiem, a jedynie "na krótko".
W takiej sytuacji należy sprawdzić:
- Przekaźniki i bezpieczniki - czy wszystkie są sprawne.
- Położenie przełącznika kierunku jazdy - musi być w pozycji ZERO/NEUTRAL, aby można było uruchomić maszynę.
- Hamulec - upewnić się, że nie trzyma.
- Poziom oleju hydraulicznego - niedopuszczalne jest ignorowanie tak podstawowej kwestii. Brak płynów eksploatacyjnych może prowadzić do poważnych uszkodzeń.
W przypadku problemów z elektroniką, hydrauliką siłową oraz silnikami diesla, zaleca się skorzystanie z usług specjalistycznych firm zajmujących się diagnostyką i naprawą maszyn budowlanych.