Zderzenia samochodów osobowych z ciągnikami rolniczymi na polskich drogach

Zderzenia samochodów osobowych z maszynami rolniczymi stanowią poważne zagrożenie na polskich drogach, prowadząc często do poważnych obrażeń, a nawet śmierci. Poniższa analiza przedstawia wybrane incydenty oraz szczegółową rekonstrukcję jednego z nich, ukazując skalę problemu i apelując o wzmożoną ostrożność.

Przegląd wypadków i kolizji z udziałem pojazdów rolniczych

Zderzenie w Łopienniku Górnym na DK17

Na trasie krajowej nr 17 w miejscowości Łopiennik Górny doszło do zderzenia samochodu osobowego i ciągnika rolniczego. W wyniku tego zdarzenia trzy osoby zostały ranne. Jak informuje podkomisarz Anna Chuszcza, oficer prasowy Komendy Powiatowej Policji w Krasnymstawie, 50-letnia kobieta kierująca autem najechała na tył ciągnika, który miał podczepiony opryskiwacz. Ranne zostały kobieta kierująca samochodem oraz jej 87-letnia pasażerka. Do szpitala trafił również kierujący ciągnikiem 58-letni mężczyzna. Po wypadku zablokowany był pas jezdni w kierunku Krasnegostawu, wprowadzono ruch wahadłowy.

Wypadek w Witoldowie (gmina Wojsławice)

Podobne zdarzenie miało miejsce w miejscowości Witoldów w gminie Wojsławice. Kierujący busem, obywatel Ukrainy, najechał na tył ciągnika rolniczego z przyczepą. Po uderzeniu ciągnik zjechał do przydrożnego rowu, gdzie doszło do jego przewrócenia się. Traktorzysta z obrażeniami ciała został przetransportowany do szpitala śmigłowcem Lotniczego Pogotowia Ratunkowego. Kierującemu busem i jego dwóm pasażerom nic się nie stało.

Kolizja w Kolonii Dąbrowa (gmina Łaskarzew)

W Kolonii Dąbrowa, wsi w gminie Łaskarzew (powiat garwoliński), doszło do kolizji z udziałem samochodu osobowego i ciągnika rolniczego. Na miejscu interweniowało kilka zastępów straży pożarnej, zespoły ratownictwa medycznego oraz policja. Ustalenia funkcjonariuszy wykazały, że 24-letni kierowca ciągnika rolniczego nie ustąpił pierwszeństwa przejazdu podczas zmiany pasa ruchu, doprowadzając do zderzenia z samochodem osobowym marki Nissan. Za spowodowanie zdarzenia został ukarany mandatem. Służby zabezpieczały miejsce i udzielały pomocy uczestnikom kolizji.

Wypadek na trasie Łuków-Radzyń Podlaski (DK63)

Na drodze krajowej nr 63 między Łukowem a Radzyniem Podlaskim, doszło do wypadku, w którym jedna osoba trafiła do szpitala. W zdarzeniu uczestniczyły ciągnik rolniczy marki Ursus C-360 z przyczepą oraz samochód osobowy marki Opel. Po przybyciu na miejsce służby zastały przewrócony na bok ciągnik z uszkodzonym przodem, choć kabina pojazdu nie została poważnie zniszczona. Samochód osobowy znajdował się poza jezdnią, w przydrożnym rowie. Strażacy udzielili pomocy kierowcy ciągnika, który doznał obrażeń głowy, miał ranę ciętą i założono mu kołnierz ortopedyczny. Został on przekazany zespołowi ratownictwa medycznego i przewieziony do szpitala. Kierująca oplem nie odniosła obrażeń.

Kolizja w Bożacinie na DK15

W miejscowości Bożacin, na drodze krajowej nr 15, zgłoszono kolizję samochodu osobowego z ciągnikiem rolniczym. Na miejsce zadysponowano dwa zastępy z Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej PSP w Krotoszynie, a droga krajowa została czasowo całkowicie zablokowana. Kierowcy pojazdów byli diagnozowani przez służby medyczne w karetce pogotowia. Strażacy zabezpieczyli teren działań, odłączyli akumulatory w uszkodzonych pojazdach oraz zweryfikowali wycieki płynów eksploatacyjnych. Kierownik zespołu ratownictwa medycznego nie stwierdził podstaw do hospitalizacji uczestników. Po zakończeniu czynności dochodzeniowych przez policję, samochód osobowy przemieszczono na boczną drogę, a z jezdni usunięto elementy karoserii i wycieki płynów eksploatacyjnych.

Wypadek na trasie Grzybno-Przodkowo

Na trasie Grzybno-Przodkowo doszło do wypadku z udziałem osobowego Opla i ciągnika rolniczego. Wstępne ustalenia policjantów wykazały, że kierująca Oplem 39-letnia kobieta na łuku drogi wpadła w poślizg, zjechała na pobocze, a następnie na przeciwny pas ruchu, gdzie uderzyła w jadący z przeciwka traktor. Kobieta z licznymi obrażeniami została przewieziona do szpitala.

Szczegółowa analiza wypadku: Samochód osobowy Mercedes kontra ciągnik Ursus C-330

Analiza jednego z wypadków, który miał miejsce w porze letniej około godziny 15:00 na drodze z miejscowości N. do miejscowości K., na wysokości drogi gruntowej prowadzącej do posesji, pozwala na dogłębne zrozumienie dynamiki takich zdarzeń. Polegał on na zderzeniu samochodu osobowego marki Mercedes z ciągnikiem rolniczym marki Ursus C-330. W jego wyniku kierujący samochodem osobowym i pasażer tego pojazdu oraz kierujący ciągnikiem rolniczym odnieśli obrażenia ciała, skutkujące naruszeniem czynności organizmu na czas powyżej 7 dni.

Warunki drogowe i otoczenie miejsca zdarzenia

Warunki drogowe w chwili zdarzenia były dobre. Droga miała jezdnię dwukierunkową o dwóch pasach ruchu, po jednym w każdym kierunku, o łącznej szerokości 6,0 m. Z prawej strony drogi dla kierunku ruchu samochodu osobowego dochodziła droga gruntowa. Miejsce wypadku znajdowało się na jezdni drogi w kierunku miejscowości K., na wysokości wylotu z drogi gruntowej. Droga biegła prostym odcinkiem na długości około 1000 m przed i za miejscem wypadku. Pobocze po prawej stronie jezdni miało szerokość 1,3 m, a po lewej 2,3 m, oba z nawierzchnią trawiastą. Asfaltowa nawierzchnia jezdni w miejscu wypadku była płaska, mokra, czysta i gładka.

Wypadek drogowy zaistniał w porze dziennej na obszarze niezabudowanym. Widoczność dla kierującego samochodem Mercedes nie była ograniczona żadnymi przeszkodami terenowymi. Natomiast widoczność dla kierującego ciągnikiem rolniczym mogła być częściowo ograniczona konarami drzew. Droga gruntowa prowadząca od posesji miała szerokość około 2,5 m, a u wylotu na jezdnię 8,45 m, lekko się wznosząc. Jeźdnia drogi na odcinku bezpośrednio przed miejscem wypadku była oznakowana znakiem pionowym w postaci tablicy z przekreśloną nazwą miejscowości, w odległości około 300 m od wylotu drogi gruntowej, oraz znakiem poziomym P-1 „linia pojedyncza przerywana”.

Ślady powypadkowe i położenie pojazdów

Utrwalone w materiale dowodowym ślady powypadkowe, takie jak usytuowanie pojazdów, oderwane fragmenty oraz rodzaj i zakres uszkodzeń, umożliwiły biegłemu opracowanie rzetelnej opinii.

• W odległości 22,0 m za słupem trakcji elektrycznej nr 7/83 (SPO), na poboczu, stała tylna część ciągnika rolniczego Ursus C-330 z zamontowaną kabiną i zaczepionym opryskiwaczem. Tylna część ciągnika stała na kołach, a przednia wspierała się na skrzyni biegów na poboczu przy prawej krawędzi jezdni (SLO). Całość skierowana była skośnie w prawo do krawędzi jezdni.
• Nad obudową skrzyni znajdował się zbiornik paliwa, który wystawał na jezdnię 0,20 m za SLO.
• Przedni lewy narożnik kabiny ciągnika oddalony był 0,30 m od SLO, a tylny obrys lewego koła ciągnika znajdował się w odległości 1,60 m przed SLO.
• Na jezdni, w odległości 23,60 m od SPO, odnotowano obszar rozrzuconych odłamków (gumy, metalu, płyty pilśniowej) o długości 1,0 m i szerokości 1,10 m od SLO. Jezdnia w tym miejscu pokryta była substancją oleistą przypominającą olej napędowy.
• W odległości 24,20 m za SPO i 1,60 m od SLO na jezdni znajdował się początek śladu zatarcia szerokości 0,30 m, biegnący równolegle do prawej krawędzi jezdni na odcinku 1,40 m.
• W odległości 24,20 m za SPO i 2,90 m od SLO na jezdni rozpoczynał się ślad blokowania koła szerokości 0,10 m, biegnący również równolegle do prawej krawędzi jezdni na odcinku 5,60 m.
• Dalej, w odległości 26,20 m za SPO i 1,70 m od SLO, na jezdni znajdował się ślad żłobienia o wymiarach 0,09 m × 0,06 m. Kolejne ślady żłobienia znajdowały się w odległości 26,40 m za SPO (0,75 m od SLO, 0,30 m × 0,06 m) i 27,0 m za SPO (1,30 m od SLO, 0,12 m × 0,04 m).
• W odległości 28,30 m za SPO na wysokości SLO znajdował się początek śladów zarycia w trawiastym podłożu pobocza oraz rowu, o szerokości 0,60 m, biegnące skośnie w prawo na odcinku 4,60 m.
• W rowie, w odległości 32,90 m za SPO i 2,80 m przed SLO, znajdował się silnik ciągnika rolniczego wraz z przednim zawieszeniem (bez lewego koła) i chłodnicą. Pokrywa silnika ze śladami uszkodzeń znajdowała się 0,80 m za silnikiem (33,70 m za SPO).
• Lewe przednie koło ciągnika, ze śladami uszkodzeń w miejscu mocowania do piasty, leżało na polu uprawnym w odległości 46,50 m za SPO i 6,90 m przed SLO.
• Początek śladu zarzucania koła samochodu Mercedes znajdował się w odległości 32,20 m za SPO i 2,90 m za SLO. Biegł on łukiem w prawo po jezdni na długości 16,10 m do prawej krawędzi jezdni, a dalej przez pobocze w kierunku rowu na odcinku 7,10 m, urywając się w odległości 3,10 m przed SLO. Całkowita długość tego śladu wynosiła 23,20 m.
• Drugi ślad zarzucania koła samochodu Mercedes rozpoczynał się w odległości 39,30 m za SPO i 3,0 m za SLO, biegł łukiem po jezdni na długości 13,10 m do prawej krawędzi jezdni i dalej przez pobocze w kierunku rowu, urywając się po odcinku 4,10 m. Całkowita długość tego śladu wynosiła 17,20 m.
• Samochód osobowy Mercedes, przodem skierowany w kierunku miejscowości K., stał na polu uprawnym, w odległości 56,90 m za SPO (za przydrożnym rowem po prawej stronie jezdni). Przedni lewy narożnik samochodu oddalony był 4,20 m od SLO, a lewy tylny narożnik znajdował się w odległości 4,1 m od SLO.
• W odległości 58,70 m za SPO i 3,90 m przed SLO na polu rosło drzewo liściaste o obwodzie pnia 1,10 m, na którym widoczne były ubytki kory na wysokości 1,45 m i szerokości 0,5 m.

Charakterystyka uszkodzeń pojazdów

Uszkodzenia samochodu osobowego marki Mercedes

Samochód osobowy marki Mercedes 190D doznał następujących uszkodzeń:

• pogięta pokrywa silnika,
• brak przednich lamp zespolonych wraz z kierunkowskazami,
• porozrywane elektryczne przewody zasilające lamp przednich,
• wyrwane przednie prawe zawieszenie oraz przesunięte do tyłu,
• pogięta obręcz prawego przedniego koła,
• pogięty przedni prawy błotnik,
• pogięta przednia belka,
• rozbita przednia szyba,
• pogięty dach pojazdu na całej powierzchni,
• przecięte w górnej części i pogięte środkowe słupki nadwozia po stronie lewej i prawej,
• odcięte mechanicznie przednie słupki nadwozia w dolnej części po stronie lewej i prawej,
• odgięty dach wraz ze słupkami przednimi do tyłu pojazdu,
• pogięte lewe przednie i tylne drzwi pojazdu i przemieszczone wraz z progiem do wnętrza pojazdu na głębokość około 40 cm,
• brak szyb w drzwiach lewych przednich i tylnych,
• wgnieciona podłoga pojazdu ze strony lewej do wewnątrz,
• połamany fotel kierowcy,
• połamana deska rozdzielcza,
• wyrwana z punktów mocowania tylna kanapa,
• wgięty w części dolnej tylny lewy błotnik,
• brak szyby w drzwiach prawych przednich,
• rozbite lewe zewnętrzne lusterko pojazdu,
• brak lusterka wewnętrznego.

Uszkodzenia samochodu Mercedes w przedniej części z prawej strony powstały wskutek uderzenia przednim zderzakiem i prawym kołem w lewą stronę ciągnika rolniczego, na wysokości przedniej osi i lewego przedniego koła Ursusa C-330. Natomiast uszkodzenia lewego przedniego boku (na wysokości słupka środkowego, drzwi, progu, podłogi i dachu) oraz uszkodzenia we wnętrzu samochodu powstały po uderzeniu lewym bokiem Mercedesa w drzewo. Pozostałe uszkodzenia, w postaci odciętych słupków przednich i środkowych nadwozia, rozcięcia i odgięcia do tyłu dachu, powstały podczas akcji ratowniczej prowadzonej przez Straż Pożarną.

Uszkodzenia ciągnika rolniczego marki Ursus C-330

Ciągnik rolniczy marki Ursus C-330 doznał następujących uszkodzeń:

• oddzielony silnik ciągnika z przednim zawieszeniem od skrzyni biegów i mostu napędowego z kabiną,
• połamana obudowa skrzyni biegów na połączeniu z silnikiem,
• pogięta pokrywa silnika i oddzielona od pojazdu,
• oderwana przednia oś ciągnika z zawieszeniem,
• oderwany zbiornik paliwowy,
• oderwany filtr powietrza,
• oberwany tłumik ciągnika,
• wyrwana deska rozdzielcza,
• porozrywane przewody elektryczne,
• rozbita lewa przednia lampa zespolona,
• oderwane lewe przednie koło,
• pogięta obręcz koła lewego przedniego.

Uszkodzenia Ursusa C-330 powstały po uderzeniu przodem samochodu osobowego Mercedes (po prawej stronie) w lewe przednie koło przedniej osi ciągnika. Po uderzeniu od tylnej części ciągnika Ursus oddzielony został silnik wraz z przednią osią i zawieszeniem. Silnik przemieszczał się najpierw po jezdni, pozostawiając ślady żłobienia, a dalej po poboczu do położenia powypadkowego, pozostawiając ślady zarycia w nawierzchni trawiastej pobocza i przydrożnego rowu. Podczas przemieszczania przedniej części ciągnika po zderzeniu na jezdni, od przedniego lewego koła ciągnika pchanego przez samochód Mercedes powstał ślad zatarcia, a po tym odcinku od przedniej osi ciągnika oddzieliło się lewe koło.

Rekonstrukcja dynamiki zdarzenia i analiza prędkości

Analiza toru ruchu samochodu osobowego Mercedes 190D, oparta na śladach na jezdni, poboczu i w rowie, wskazuje, że samochód przemieszczał się po jezdni prawym pasem do miejsca zderzenia na wysokości wylotu drogi gruntowej. Następnie hamował, pozostawiając ślady długości 5,6 m na prawym pasie ruchu jezdni. Dalej przemieszczał się w kierunku prawej krawędzi jezdni i pobocza, pozostawiając ślady zarzucania na odcinku około 21,2 m i jednocześnie obracając się prawdopodobnie w lewo o kąt około 60°. Następnie samochód przemieszczał się przez szerokość prawego pobocza jezdni i przydrożny rów na odcinku około 9,5 m do miejsca uderzenia w drzewo, pozostawiając na poboczu ślady zarzucania oraz ślady w postaci obdartej kory drzewa. Podczas uderzenia w drzewo doszło do deformacji lewego boku nadwozia pojazdu, a następnie samochód przemieścił się na odcinku około 2,0 m do położenia powypadkowego, jednocześnie obracając się w prawo o kąt około 59°.

Na podstawie udokumentowanych śladów hamowania, zarzucania kół samochodu osobowego oraz położenia powypadkowego, można było określić prędkość ruchu samochodu osobowego Mercedes 190D tuż przed zderzeniem. Biegły rzetelnie wywiódł, iż samochód poruszał się z prędkością nie mniejszą niż 94 km/h. Niestety, na podstawie dostępnych informacji nie było możliwe określenie wartości utraty prędkości samochodu Mercedes w związku z deformacją prawej przedniej części pojazdu w czasie zderzenia i przemieszczenie podzespołów ciągnika rolniczego po wypadku. Dlatego też nie było możliwe określenie rzeczywistej prędkości ruchu samochodu bezpośrednio przed zderzeniem z ciągnikiem.

W związku z powyższym do dalszych badań przyjęto, że prędkość ruchu samochodu osobowego Mercedes 190D na odcinku bezpośrednio poprzedzającym wylot drogi gruntowej i miejsce wypadku mogła wynosić nie mniej niż 94 km/h. Z położenia śladu zatarcia na jezdni, pochodzącego prawdopodobnie od lewego przedniego koła ciągnika rolniczego Ursus C-330, wynika, że przednia oś ciągnika znajdowała się na wysokości tego śladu w chwili zderzenia. Takie położenie wskazuje, że kierujący ciągnikiem wyjechał na jezdnię drogi, pokonując około 2,0 m. Przyjmując przyspieszenie 0,3 m/s², ciągnik ten odcinek przejechał w czasie około 3,6 sekundy, osiągając w chwili zderzenia prędkość około 4 km/h.

Analiza zgromadzonego materiału dowodowego pozwoliła na ustalenie następującego stanu faktycznego: kierujący samochodem osobowym Mercedes 190D poruszał się jezdnią drogi z miejscowości N. do miejscowości K. z prędkością nie mniejszą niż 94 km/h. W tym samym czasie z drogi gruntowej od posesji nr 109 ruszył kierujący ciągnikiem rolniczym Ursus C-330 z zamiarem wjazdu na jezdnię. W chwili ruszenia ciągnika, kierujący samochodem Mercedes mógł znajdować się w odległości około 95,3 m przed miejscem wypadku. Podczas jazdy na odcinku poprzedzającym wylot drogi gruntowej, kierujący Mercedesem spostrzegł wyjeżdżający ciągnik rolniczy. Dalej poruszał się w zamierzonym kierunku, a w czasie reakcji psychicznej kierowcy - 0,7 sekundy, pokonał odcinek drogi około 18,3 m. Następnie rozpoczął hamowanie kierowanym pojazdem. Do zderzenia doszło prawą stroną przodu samochodu z ciągnikiem.

Apel o ostrożność na drogach

Policjanci konsekwentnie apelują o zachowanie szczególnej ostrożności, zwłaszcza wiosną, gdy na drogi masowo wyjeżdżają maszyny rolnicze. Ich obecność, często połączona z niską prędkością, ograniczoną widocznością i manewrami włączania się do ruchu, stwarza wysokie ryzyko wypadków. Zachowanie czujności i dostosowanie prędkości do warunków drogowych jest kluczowe dla bezpieczeństwa wszystkich uczestników ruchu.

tags: #zderzenie #ciagnik #rolniczy #osobowy