Marka Zetor od lat cieszy się w Polsce niesłabnącą popularnością i uznaniem wśród rolników. Świadczą o tym coroczne raporty sprzedaży nowych ciągników, w których czeskie maszyny zawsze zajmują wysoką pozycję. Traktory te charakteryzują się dobrym stosunkiem ceny do jakości, a ze względu na prostą budowę ewentualne naprawy nie należą do skomplikowanych i kosztownych. Również i na rynku wtórnym cieszą się one dużym wzięciem.
Historia i Ewolucja Serii Proxima
W 2004 roku na targach Techagro Zetor zaprezentował nową rodzinę lekkich ciągników, w postaci serii Proxima. W ofercie pojawiło się łącznie sześć modeli, z czego trzy z napędem na cztery koła: 6441, 7441 i 8441. Wszystkie z nich otrzymały przednią oś Carraro. Modele bez napędu 4x4 nosiły oznaczenie: 6421, 7421 oraz 8421. Seria Proxima po poprzednikach z serii Super odziedziczyła między innymi: tylny most, kabinę i skrzynie biegów: 10/2; 12/12 i 20/4. Pod maskę trafił zupełnie nowy silnik o pojemności 4156 cm3, który przy okazji spełniał wymogi związane z wdrożeniem kolejnej normy emisji spalin Tier II. Jednostka napędowa charakteryzowała się jednoczęściową głowicą silnika i była stosowana również w większej serii Forterra. Pierwsza generacja Proximy była produkowana w latach 2004-2007. Silniki Proximy zostały wyposażone w turbosprężarkę i generowały odpowiednio: 61, 72 i 82 KM. Różnice w osiągach wynikały ze zróżnicowania w dawce paliwa poprzez zastosowanie różnych pomp wtryskowych oraz wtryskiwaczy.
Kluczowe Cechy i Wyposażenie
Układ Napędowy i Silniki
Współczesne ciągniki ZETOR PROXIMA są wyposażone w ekonomiczne silniki o dużej mocy, które spełniają obowiązujące i najbardziej rygorystyczne normy emisji spalin Stage V. Jednostki napędowe pierwszej generacji cieszą się dobrą żywotnością, a awarie częściej dotyczą osprzętu, aniżeli samego silnika. Producent zaleca wymianę oleju w silniku co 300 mtg. Koszt odpowiedniego oleju wraz z jego filtrem to nieco ponad 200 zł.
Skrzynia Biegów
Większa liczba dostępnych przełożeń skrzyni biegów w ciągnikach Proxima pozwala na utrzymanie optymalnej prędkości silnika zarówno podczas pracy w polu, jak i transporcie. Opcja skrzyni pełzającej oferuje 20 biegów do przodu i 4 biegi wsteczne. Najniższą możliwą prędkością, z jaką może poruszać się traktor, jest 0,22 km/h, czyli 220 m/h (przy nominalnej prędkości obrotowej silnika 2200 obr/min). Dostępna jest także cztero-biegowa skrzynia z dwustopniowym wzmacniaczem i rewersem mechanicznym. Ciągnik mógł zostać wzbogacony również w skrzynię biegów umożliwiającą jazdę z prędkością 40 km/h. Większość egzemplarzy pierwszej generacji oferowanych obecnie na sprzedaż ma prostą, podstawową skrzynię biegów 10/2 i nie jest wyposażona w rewers. Poszukując używanego ciągnika, warto rozejrzeć się za egzemplarzem z przekładnią oferującą więcej prędkości jazdy.
Układ Hydrauliczny i TUZ
Traktory PROXIMA są wyposażane w hydraulikę o elektronicznym lub mechanicznym układzie sterowania oraz szybkozłączami hydraulicznymi (maksymalnie 4 pary + 1). Sekcje mogą być wyposażone w funkcję kick-out, siłową i pływającą, a także zawór zwrotny i blokadę transportową. Po wprowadzeniu na rynek unikalny system HitchTronic otrzymał wiele nagród branżowych. System zapewnia automatyczne sterowanie tylnego zaczepu trzypunktowego. Podczas używania tego systemu nie ma potrzeby dopasowywania różnych rodzajów regulacji i stopnia ich czułości. Za wytworzenie odpowiedniego ciśnienia oleju w układzie hydraulicznym odpowiedzialna jest zębata pompa olejowa, która w zależności od wybranej opcji mogła mieć wydatek 40 lub 50 l/min. Podstawowy podnośnik zapewnia ponad 2600 kg udźwigu na końcu dolnych cięgieł tylnego trójpunktowego zawieszenia. Podnośnik mógł być doposażony w jeden lub dwa siłowniki pomocnicze, w przypadku których udźwig wzrastał odpowiednio do 3,5 t lub do 4,2 t.
Zastosowanie w Rolnictwie
Ciągniki serii Proxima pierwszej generacji na średnio-ciężkich glebach poradzą sobie między innymi: z zagonowym pługiem 4-skibowym, z broną talerzową 2,2 m, rzędowym siewnikiem 3 m czy agregatem uprawowym od 2,5 m do nawet 3 m w przypadku najmocniejszej wersji.
Komfort i Ergonomia Kabiny
Kabina traktorów PROXIMA jest przestronna, komfortowa i zapewnia maksymalne bezpieczeństwo kierowcy. Wszystkie informacje dotyczące pracy traktora są wyświetlane na cyfrowej desce rozdzielczej, a elementy sterujące umieszczone są w kabinie tak, aby zwiększyć ergonomię i zapewnić intuicyjną obsługę ciągnika. Kabina osadzona jest na sześciu słupkach, jednak są one wąskie, dzięki czemu widoczność w każdą ze stron jest bardzo dobra. Wydech został poprowadzony wzdłuż przedniego, prawego słupka, dzięki czemu nie ogranicza pola widzenia. Załączanie przedniego napędu oraz włączanie blokady tylnego i przedniego mechanizmu różnicowego odbywa się za pomocą przełączników na konsoli centralnej.
Znane Wady Kabiny
Dla wysokich operatorów problematyczny może okazać się górny panel z nawiewami, który zasłania znaczną część przedniej szyby. Zmorą tego modelu są też wszelkie siłowniki drzwi, tylnej szyby i szyberdachu, które dość szybko wymagają wymiany. Względy estetyczne ciągnika pogarszają również płowiejące plastiki: zarówno maska, jak i dach czy błotniki. Niestety, jakość wykończenia wnętrza nie rozpieszcza, zarówno pod względem użytych materiałów wykończeniowych, jak i sposobu ich montażu. Ponadto wnętrze jest dość słabo wyciszone - rozmowy należy prowadzić podniesionym głosem, a do odbycia rozmowy telefonicznej najlepiej przerwać pracę i wyłączyć silnik.
Ograniczenia w Pracy z Ładowaczem Czołowym
Praca z ładowaczem czołowym raczej nie jest mocną stroną tego modelu. Po pierwsze, w przedniej części pod maską umiejscowiono akumulator i filtr powietrza, przez co nie jest ona „ścięta”, a tym samym utrudnia widoczność przed ciągnikiem. Po drugie, brak okna dachowego oraz zabudowa nawiewów ograniczają widoczność na podniesiony ładowacz. Ponadto Zetor Proxima wyposażony jest w suche sprzęgło, którego żywotność znacznie się zmniejsza w przypadku pracy z ładowaczem czołowym. Maska nie jest jednoczęściowa, jednak aby dostać się do większości podzespołów silnika, wystarczy zdjąć jej prawą część.
Eksploatacja, Usterki i Wartość Rynkowa
Zetor Proxima nie jest pozbawiony wad, jednak większość napraw jest na tyle prosta, że można je wykonać we własnym zakresie. Brak elektroniki i rozbudowanych układów oczyszczania spalin oraz sprawdzone od lat mechaniczne skrzynie biegów nie powodują problemów podczas eksploatacji, a tym samym nie generują dużych kosztów ewentualnych napraw. Do najczęstszych usterek należy zaliczyć: awarię wysprzęglika, cylinderków hamulcowych, pompek pedału sprzęgła i hamulca, a także wspomnianych wcześniej siłowników w kabinie. W zależności od użytkowania ciągnika, po około 2500-3000 mtg (w przypadku współpracy z ładowaczem czołowym nawet wcześniej) może wystąpić konieczność wymiany sprzęgła. Jest ono jednak relatywnie niedrogie, a samą naprawę można wykonać bez udziału autoryzowanego serwisu.
Zetor Proxima pierwszej generacji jest z pewnością ciągnikiem wartym polecenia w tej klasie budżetowych maszyn. Prosta konstrukcja okazuje się bardzo solidna, a ewentualne naprawy są dość tanie i nie wymagają zazwyczaj ingerencji wyspecjalizowanego serwisu. Około 80 tys. zł to średnia cena za kilkunastoletniego Zetora Proximę I generacji. Cena zakupu jednak jest stosunkowo wysoka i niejednokrotnie zbliżona do kosztu bardziej komfortowych ciągników zachodnich.