Wybór odpowiedniego sprzętu do różnorodnych prac na utwardzonym terenie, który będzie używany sporadycznie, lecz wymaga niezawodności i funkcjonalności, stanowi często wyzwanie. Użytkownicy poszukujący prostych, ale efektywnych maszyn, które nie generują ogromnych kosztów ani przy zakupie, ani w eksploatacji, często stają przed dylematem. Potrzeba sprzętu z turem o udźwigu 1600 kg, zdolnego do rozładowywania palet z tira, odśnieżania placów, podłączania solarki czy zamiatarki do mycia dróg po budowie, a także do ciągnięcia zwykłej przyczepy, wymaga solidnego, najlepiej 4x4 ciągnika.
Zetor, jako marka ciesząca się w Polsce niesłabnącą popularnością i uznaniem, oferuje modele, które mogą sprostać takim wymaganiom. Świadczą o tym coroczne raporty sprzedaży nowych ciągników, w których czeskie maszyny zawsze zajmują wysoką pozycję. Traktory te charakteryzują się dobrym stosunkiem ceny do jakości, a ze względu na prostą budowę ewentualne naprawy nie należą do skomplikowanych i kosztownych. Również na rynku wtórnym cieszą się one dużym wzięciem.
Historia i Rozwój Serii Zetor Proxima
W 2004 roku na targach Techagro Zetor zaprezentował nową rodzinę lekkich ciągników - serię Proxima. W ofercie pojawiło się łącznie 6 modeli, z czego 3 z napędem na cztery koła: 6441, 7441 i 8441. Wszystkie te modele otrzymały przednią oś Carraro. Modele bez napędu 4x4 nosiły oznaczenie: 6421, 7421 oraz 8421. Seria po poprzednikach z serii Super odziedziczyła m.in.: tylny most, kabinę i skrzynie biegów: 10/2, 12/12 i 20/4. Pierwsza generacja Proximy była produkowana w latach 2004-2007.
Silnik i Układ Napędowy
Pod maskę Proximy trafił zupełnie nowy silnik o pojemności 4156 cm³, który spełniał wymogi związane z wdrożeniem normy emisji spalin Tier II. Jednostka napędowa charakteryzowała się jednoczęściową głowicą silnika i była stosowana również w większej serii Forterra. Silniki Proximy zostały wyposażone w turbosprężarkę i generowały odpowiednio: 61 KM, 72 KM i 82 KM (dla modelu 8441). Różnice w osiągach wynikały ze zróżnicowania w dawce paliwa poprzez zastosowanie różnych pomp wtryskowych oraz wtryskiwaczy.
Jednostki napędowe cieszą się dobrą żywotnością, a awarie częściej dotyczą osprzętu, aniżeli samego silnika. Producent zaleca wymianę oleju w silniku co 300 motogodzin. Koszt odpowiedniego oleju wraz z jego filtrem to nieco ponad 200 zł. Producent zapewnia, że zużycie paliwa powinno być ekonomiczne.
Układ Hydrauliczny i Podnośnik
Podstawowy podnośnik zapewnia ponad 2600 kg udźwigu na końcu dolnych cięgieł tylnego trójpunktowego zawieszenia. Podnośnik mógł być doposażony w jeden lub dwa siłowniki pomocnicze, w przypadku których udźwig wzrastał odpowiednio do 3,5 t lub do 4,2 t. Ciągnik mógł zostać wzbogacony również w skrzynię biegów umożliwiającą jazdę z prędkością 40 km/h. Za wytworzenie odpowiedniego ciśnienia oleju w układzie hydraulicznym odpowiedzialna jest zębata pompa olejowa, która w zależności od wybranej opcji mogła mieć wydatek 40 lub 50 l/min.
Chociaż ciągniki serii Proxima pierwszej generacji na średnio-ciężkich glebach poradzą sobie m.in.: z zagonowym pługiem 4-skibowym, z broną talerzową 2,2 m, rzędowym siewnikiem 3 m czy agregatem uprawowym od 2,5 m do nawet 3 m w przypadku najmocniejszej wersji, ich uniwersalność sprawia, że są idealne do prac komunalnych i transportowych, gdzie praca w polu nie jest wymagana.
Zetor Proxima w Praktyce: Doświadczenia Gminy Světnov
Mała wioska Světnov w Czechach, otoczona piękną przyrodą, stanęła przed wyzwaniem efektywnego wykonywania prac komunalnych. Wcześniej lokalni rolnicy często pomagali gminie, jednak nie zawsze była taka możliwość, a koszty wyspecjalizowanych firm były wysokie. Dlatego pod koniec 2020 roku gmina zakupiła pomocnika - ciągnik ZETOR PROXIMA CL 100.
Do tej pory ciągnik pracuje głównie zimą. „Teren w Světnovie jest bardzo pagórkowaty. W wiosce mamy około 6 km dróg i trzeba je odśnieżać, bo inaczej firmy utylizacyjne nie opróżnią nawet pojemników na śmieci. Odśnieżamy np. od 5 rano, a popołudniowa zmiana kończy się czasem o 23:30 wieczorem. PROXIMĘ użytkuje każdy, kto jest w danym momencie dostępny”, mówi pan Štefan. PROXIMA użytkowana jest jednak nie tylko zimą. Oprócz pługa gmina zakupiła również kontenerowiec, dzięki któremu mogą teraz sami zabierać kontenery, oraz zamiatarkę do czyszczenia dróg i chodników. „To dla nas naprawdę duża pomoc. Władze gminy są bardzo zadowolone z ciągnika. Wykonuje on wszystkie prace bez żadnych problemów, jest jeszcze na gwarancji i nie miał żadnych poważnych awarii.”
New Zetor Proxima HS100 ploughing Lincolnshire clay
Pan Světnovský od początku chciał ZETORA, głównie dzięki korzystnej cenie, prostocie i łatwo dostępnej obsłudze serwisowej. Gmina już myśli o tym, jak w przyszłości wykorzystać potencjał nowej PROXIMY. Pierwszym krokiem będzie dodanie kolejnej pary sekcji hydraulicznych z przodu i z tyłu. W przyszłości rozważają zakup kosiarki do poboczy, którą wykorzystaliby do utrzymania lokalnych dróg i okolic Světnova. „Teraz płacimy za usługę, więc i w tym bylibyśmy samowystarczalni. Ponadto możemy zawieźć ściętą trawę i krzewy do pobliskiej stacji biogazu i w ten sposób obniżyć nasze koszty”. Inną opcją byłoby wykorzystanie PROXIMY do wywozu osadów z lokalnej oczyszczalni ścieków.
Kabina i Ergonomia
Kabina Zetor Proxima osadzona jest na sześciu słupkach, jednak są one wąskie, dzięki czemu widoczność w każdą ze stron jest bardzo dobra. Wydech został poprowadzony wzdłuż przedniego, prawego słupka, dzięki czemu nie ogranicza pola widzenia. Kabina jest przestronna, a elementy sterowania ciągnikiem zostały rozmieszczone dość ergonomicznie. Załączanie przedniego napędu oraz włączanie blokady tylnego i przedniego mechanizmu różnicowego odbywa się za pomocą przełączników na konsoli centralnej.
Wady i Słabe Strony
Mimo wielu zalet, Zetor Proxima nie jest pozbawiony wad. Dla wysokich operatorów problematyczny może okazać się górny panel z nawiewami, który zasłania znaczną część przedniej szyby. Zmorą tego modelu są też wszelkie siłowniki drzwi, tylnej szyby i szyberdachu, które dość szybko wymagają wymiany. Względy estetyczne ciągnika pogarszają również płowiejące plastiki: zarówno maska, jak i dach czy błotniki. Niestety, jakość wykończenia wnętrza nie rozpieszcza, zarówno pod względem użytych materiałów wykończeniowych, jak i sposobu ich montażu. Ponadto wnętrze jest dość słabo wyciszone - rozmowy należy prowadzić podniesionym głosem, a do odbycia rozmowy telefonicznej najlepiej przerwać pracę i wyłączyć silnik.
Praca z ładowaczem czołowym raczej nie jest mocną stroną tego modelu. Po pierwsze, w przedniej części pod maską umiejscowiono akumulator i filtr powietrza, przez co nie jest ona „ścięta”, a tym samym utrudnia widoczność przed ciągnikiem. Po drugie, brak okna dachowego oraz zabudowa nawiewów ograniczają widoczność na podniesiony ładowacz. Ponadto Zetor Proxima wyposażony jest w suche sprzęgło, którego żywotność znacznie się zmniejsza w przypadku pracy z ładowaczem czołowym.
Konserwacja i Naprawy
Maska nie jest jednoczęściowa, jednak aby dostać się do większości podzespołów silnika, wystarczy zdjąć jej prawą część. Zetor Proxima nie jest pozbawiony wad, jednak większość napraw jest na tyle prosta, że można je wykonać we własnym zakresie. Brak elektroniki i rozbudowanych układów oczyszczania spalin oraz sprawdzone od lat mechaniczne skrzynie biegów nie powodują problemów podczas eksploatacji, a tym samym nie generują dużych kosztów ewentualnych napraw. Do najczęstszych usterek należy zaliczyć: awarię wysprzęglika, cylinderków hamulcowych, pompek pedału sprzęgła i hamulca, a także wspomnianych wcześniej siłowników w kabinie.
W zależności od użytkowania ciągnika po ok. 2500-3000 mtg (w przypadku współpracy z ładowaczem czołowym nawet wcześniej) może wystąpić konieczność wymiany sprzęgła. Jest ono jednak relatywnie niedrogie, a samą naprawę można wykonać bez udziału autoryzowanego serwisu. Większość egzemplarzy oferowanych obecnie na sprzedaż ma prostą, podstawową skrzynię biegów 10/2 i nie jest wyposażona w rewers. Poszukując używanego ciągnika, warto rozejrzeć się za egzemplarzem z przekładnią oferującą więcej prędkości jazdy.
Cena i Opłacalność
Zetor Proxima pierwszej generacji jest z pewnością ciągnikiem wartym polecenia w klasie budżetowych maszyn. Prosta konstrukcja okazuje się bardzo solidna, a ewentualne naprawy są dość tanie i nie wymagają zazwyczaj ingerencji wyspecjalizowanego serwisu. Około 80 tys. zł to średnia cena za kilkunastoletniego Zetora Proximę I generacji. Cena zakupu jednak jest stosunkowo wysoka i niejednokrotnie zbliżona do kosztu bardziej komfortowych ciągników zachodnich.
tags: #zetor #proxima #8441 #opryskiwacz