Żurawie samojezdne to wszechstronne urządzenia, które znalazły szerokie zastosowanie w różnorodnych środowiskach pracy, takich jak zakłady produkcyjne, magazyny, bazy transportowe, porty, składowiska, hale stalowe czy hangary. Charakteryzują się one budową opartą na podwoziu samochodu ciężarowego lub innym podwoziu samojezdnym. Składają się z wciągarek i wychylnego wysięgnika, który jest osadzony na obrotowej kolumnie zwanej obrotnicą. Taka konstrukcja umożliwia efektywne podnoszenie, opuszczanie oraz przemieszczanie ładunków, co czyni je niezastąpionymi w pracach terenowych.
Kluczowym parametrem każdego mobilnego żurawia dźwigowego jest jego udźwig - maksymalna wartość obciążenia, dla której producent gwarantuje prawidłowe i bezpieczne działanie maszyny. Udźwig ten jest ściśle powiązany z szeregiem czynników, w tym z długością wysięgu, długością wysięgnika, kątem jego pochylenia, rodzajem zastosowanego olinowania oraz sposobem podparcia żurawia.

Wymagania dla operatorów żurawi samojezdnych
Aby legalnie i bezpiecznie obsługiwać żurawie samojezdne, operator musi spełnić określone wymogi. Konieczne jest ukończenie osiemnastego roku życia, posiadanie co najmniej podstawowego wykształcenia oraz uzyskanie odpowiednich uprawnień na ruchome dźwigi. Niezbędne jest również posiadanie prawa jazdy odpowiedniej kategorii; choć kategoria B jest wystarczająca do obsługi maszyny, kategoria C umożliwia poruszanie się nią po drogach publicznych.
Proces uzyskiwania uprawnień obejmuje ukończenie specjalistycznego kursu, który składa się zarówno z części teoretycznej, jak i praktycznej. Te szkolenia przygotowują kandydatów do bezpiecznego i efektywnego wykonywania obowiązków operatora.
Producenci i modele żurawi samojezdnych
Na rynku działa wielu renomowanych producentów oferujących wysokiej jakości żurawie samojezdne. Wśród liderów branży wyróżnia się firma Liebherr, której żurawie często znajdują się na listach największych i najsilniejszych na świecie. Przykładem zaawansowanej technologicznie konstrukcji jest Liebherr LR 13000 - największy obecnie mobilny żuraw na rynku, który pomimo imponujących rozmiarów charakteryzuje się wysokim poziomem kompaktowości, zapewniając precyzyjną pracę.
Innym przykładem potężnej maszyny jest żuraw gąsienicowy XGC88000, wyprodukowany w Chinach przez firmę XCMG. Jest to obecnie najbardziej zaawansowane technologicznie urządzenie tego typu na świecie.
Bogaty wybór największych żurawi samojezdnych jest dostępny na platformie Truck1, która oferuje szeroki wachlarz ofert od sprawdzonych sprzedawców.

Żurawie stacjonarne i ich zastosowania
Oprócz żurawi samojezdnych, w przemyśle wykorzystywane są również żurawie stacjonarne. Przykładem są żurawie typu A7 - słupowe z ręcznym obrotem ramienia, o udźwigu do 250 kg. Stosuje się je w procesach produkcyjnych, a także jako samodzielne urządzenia do prac rozładunkowych, montażowych, remontowych czy obsługi obrabiarek. Ich zadaniem jest podnoszenie i opuszczanie ładunku za pomocą wciągnika zainstalowanego na ramieniu żurawia, który porusza się wzdłuż belki jezdnej i po promieniu obrotu ramienia.
Najważniejsze cechy żurawi stacjonarnych typu A7:
- Udźwig: od 100 kg do 250 kg
- Długość ramienia: od 1,0 m do 2,0 m
- Wysokość do belki H: od 2,0 m do 3,0 m
- Kąt obrotu: 360°
- Sposób obrotu żurawia: ręczny
- Sposób mocowania: do posadzki za pomocą stopy fundamentowej lub płyty pośredniej
- Prosta obsługa
Żurawie stacjonarne mogą być wyposażone we wciągniki ręczne lub elektryczne, sterowanie z kasety lub radiowe, a także dodatkowe wyposażenie, takie jak uchwyty podciśnieniowe. W zależności od wariantu, niektóre z nich mogą podlegać odbiorowi Urzędu Dozoru Technicznego (UDT). Specjaliści firmy mogą pomóc w doborze odpowiedniego rozwiązania, a także zająć się montażem urządzeń i organizacją odbioru UDT.
Dozór techniczny i przepisy prawne
Wszystkie żurawie, niezależnie od ich typu, podlegają dozorowi technicznemu. Jednakże dla żurawi o udźwigu do 250 kg (z wyłączeniem tych służących do przemieszczania osób) wprowadzono formę dozoru uproszczonego. Oznacza to, że urządzenia te nie wymagają zgłoszenia do UDT ani badań, jednak konieczne jest zapewnienie ich konserwacji i obsługi przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia. W przypadku urządzeń z napędem ręcznym uprawnienia do obsługi nie są wymagane.
Podstawę prawną dla tych regulacji stanowią:
- Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu (Dz. U. 2012 nr 0 poz. 1468).
- Rozporządzenie Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia 30 października 2018 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie eksploatacji, napraw i modernizacji urządzeń transportu bliskiego (Dz.U. 2018 poz.).
Nowoczesne rozwiązania: Mobilne żurawie budowlane Liebherr MK 88-4.1
Firma Piomar sp. z o.o., posiadająca w swojej flocie 28 żurawi Liebherr, zakupiła pierwszy mobilny żuraw budowlany Liebherr z serii MK - model MK 88-4.1. Ta maszyna jest przykładem połączenia siły dużych dźwigów z elastycznością i szybkością działania typową dla maszyn kompaktowych.
Mobilny żuraw budowlany Liebherr MK 88-4.1 znajduje zastosowanie w renowacjach dachów i innych pracach w gęsto zaludnionych centrach miast, gdzie jego kompaktowe wymiary i możliwość pracy blisko budynków są kluczowe. Specjalna koncepcja napędu „Hybrid Power Concept” pozwala na pracę zarówno w trybie zasilania dieslem, jak i elektrycznym, co minimalizuje emisję zanieczyszczeń i hałas.
Główne cechy MK 88-4.1:
- Udźwig do 8 ton.
- Przy maksymalnym wysięgu możliwość podniesienia do 2200 kg.
- Wysokość haka do około 59 metrów przy nachyleniu 45 stopni.
- Maksymalny zasięg 45 metrów.
- Kabina operatora z regulowaną wysokością zapewnia doskonałą widoczność.
- Inteligentne systemy wspomagania.
- Możliwość obsługi przez jedną osobę (transport, montaż, obsługa).
- Szybki montaż i demontaż.
Dzięki koncepcji „żurawia taksówkowego”, maszyna ta umożliwia efektywną obsługę kilku placów budowy w ciągu jednego dnia.
Pierwsze mobilne dźwigi budowlane w USA | Liebherr
Żurawie wieżowe samojezdne Liebherr MK100
Kolejnym zaawansowanym modelem w ofercie Liebherr jest MK100 - wszechstronny i nowoczesny żuraw wieżowy mobilny. Łączy on moc dużych dźwigów z mobilnością i szybkością działania maszyn kompaktowych. Jest to idealne rozwiązanie dla projektów wymagających dużej wysokości podnoszenia, imponującego zasięgu oraz szybkiej mobilizacji sprzętu.
Liebherr MK100 sprawdzi się zarówno na miejskich działkach, jak i na dużych placach budowy, oferując duży zasięg i moc w kompaktowym wydaniu. Firma zapewnia kompleksową obsługę, obejmującą transport, doradztwo i obsługę przez doświadczonego operatora.
Parametry i zasada działania żurawi samojezdnych
Żurawie samojezdne to klasyczne urządzenia do podnoszenia i przemieszczania ładunków, montowane na podwoziach samochodowych lub specjalistycznych pojazdach. Wyposażone są w obrotową wieżę z kabiną operatora oraz wahliwo-przegubowe ramię teleskopowe, które wydłuża się dzięki układowi hydraulicznemu. Stabilność podczas pracy zapewniają symetrycznie rozmieszczone podpory.
Kluczowe parametry żurawi samojezdnych:
- Udźwig: masa ładunku, który żuraw jest w stanie podnieść.
- Wysokość podnoszenia: maksymalna wysokość, na jaką może zostać dostarczony ładunek.
- Wysięg: odległość od osi obrotu żurawia, w jakiej może znaleźć się transportowany przedmiot.
Należy pamiętać, że te trzy wielkości są wzajemnie powiązane - wzrost wysięgu i spadek wysokości podnoszenia skutkują zmniejszeniem maksymalnego udźwigu.
Żurawie przeładunkowe napędzane są pompą hydrauliczną, zasilaną z instalacji elektrycznej pojazdu lub przez przystawkę odbioru mocy z silnika. Podstawa żurawia, w której zamontowana jest kolumna obrotowa, łączy się z wysięgnikiem. Wysięgnik może posiadać jedno lub dwa ramiona poruszane siłownikami hydraulicznymi, a w przypadku dużego wysięgu często stosuje się teleskopowe ramiona wysuwane.
Na zakończeniu wysięgnika znajduje się urządzenie do podnoszenia ładunków, takie jak hak czy zawiesie. Producenci żurawi przeładunkowych stosują znormalizowane rozwiązania konstrukcyjne, choć wiele z nich posiada własne, zastrzeżone technologie.
Żurawie przeładunkowe podlegają dozorowi technicznemu UDT. Egzaminy w tym zakresie dzielą się na część teoretyczną i praktyczną.
