W kontekście morskim i portowym, termin "żuraw" jest kluczowym elementem infrastruktury, niezbędnym do przeładunku towarów, balastu oraz obsługi statków. Poniżej przedstawiamy szczegółowy glosariusz i informacje dotyczące żurawi portowych, w tym ich zastosowania i historycznego znaczenia.
Definicje i Rodzaje Żurawi
- Harbour crane, wharf crane: Dźwig portowy
- Floating crane: Żuraw pływający
- Container-loading bridge: Suwnica do przeładunku kontenerów
Stocznia może zakupić żuraw stoczniowy (shipyard crane) o nośności 50 t. Do obsługi ładunków ciężkich i ponadgabarytowych porty często oferują nowoczesne dźwigi o udźwigu do 100 t, a także żurawie pływające (floating crane) o maksymalnym udźwigu 300 t.
Elementy konstrukcyjne i obsługa
- Jib: Wysięgnik żurawia
- Hoisting ring: Pierścień do podnoszenia kotwicy, który również może być elementem obsługiwanym przez żuraw.
Montaż sterowania musi być wykonany przez klienta w miejscu podawania (żuraw, przewoźna podstawa). Kupujący może pożyczać pewne materiały i/lub narzędzia (na przykład oprzyrządowanie, oprogramowanie, dźwig, żuraw przejezdny - travelling crane) od wykonawcy.
Mariny często oferują różne usługi, w tym obecność żurawia 5t, oraz dwóch urządzeń dźwigowych (odpowiednio 25 i 60t), a także rampy, dzięki którym można wykonać większość napraw jachtu, począwszy od silnika po elektronikę i sztuczne tworzywa.
Zastosowanie i Funkcje Żurawi
Żurawie portowe służą przede wszystkim jako urządzenia portowe do załadunku towarów i balastu na statki oraz do stawiania masztów jednostek. Są one kluczowe dla sprawnego funkcjonowania terminali portowych, takich jak:
- Bulk terminal: Nabrzeże ładunków masowych
- Container terminal: Nabrzeże kontenerowe
- Grain terminal: Nabrzeże zbożowe
- Oil terminal: Nabrzeże produktów naftowych
- Railway terminal: Nabrzeże kolejowe
Żurawie odgrywają również ważną rolę w systemach przeładunku, takich jak lift on/lift off (LO LO) system - system pionowego przeładunku kontenerów, oraz ro-ro/roll on-roll off system - system przeładunku poziomego dla ładunków tocznych.
Gdański Żuraw - Historia i Znaczenie
Jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli Gdańska jest Brama Żuraw, znana również jako Żuraw (niem. Krantor). Jest to zabytkowy dźwig portowy i jedna z bram wodnych miasta, położona nad Motławą, na końcu ulicy Szerokiej.
Istnienie bramy w tym miejscu, choć o nieznanym wyglądzie, odnotowano już w 1363 roku. Łacińska wzmianka z 1367 roku odnosi się do dźwigu o nazwie "caranum". W obecnym kształcie Żuraw zbudowano w latach 1442-1444. Konstrukcja składa się z dwóch masywnych, ceglanych wież i drewnianego mechanizmu dźwigowego, który z czasem był podwyższany. Pomimo różnic w elewacjach od strony Motławy i miasta, cała konstrukcja utrzymana jest w stylu gotyku flamandzkiego.
W początku XVII wieku Żuraw stracił swoje znaczenie militarne, lecz od momentu powstania służył przede wszystkim jako urządzenie portowe do załadunku towarów i balastu na statki, a także do stawiania masztów jednostek. Mechanizm napędowy składał się z dwóch par kół deptakowych, każde o średnicy około sześciu metrów. Siłę napędową stanowili ludzie stąpający wewnątrz tych bębnów.
W 1945 roku, podczas zdobywania miasta przez Armię Czerwoną, Żuraw został podpalony. Drewniana część spłonęła, ale fragmenty murów ocalały. Brama została zrekonstruowana pod koniec lat 50., a 18 grudnia 1959 roku Żuraw został wpisany do rejestru zabytków. W latach 2022-2024 obiekt przeszedł kompleksową modernizację, co potwierdzają źródła takie jak publikacje Andrzeja Januszajtisa i Eleonory Zbierskiej.