Żurawie Portowe z Chwytakami do Węgla: Kompleksowy Przewodnik

Żurawie portowe stanowią nieodłączną część nadmorskiego krajobrazu i są podstawowymi urządzeniami służącymi do załadunku i rozładunku statków, pełiąc niezwykle ważną funkcję w okolicach nabrzeży portowych. Trudno sobie wyobrazić port bez dźwigów.

Dźwig portowy, nazywany też - w odniesieniu do niektórych rodzajów - żurawiem portowym, to urządzenie mechaniczne służące do przeładunku towarów ze statków na nabrzeże lub odwrotnie. Warunki pracy i ustawienia sprzętowe pozostają kwestią indywidualną danego nabrzeża portowego, zależną od trybu pracy i przeznaczenia.

Rys Historyczny i Ewolucja Żurawi Portowych

Żurawie portowe zostały wprowadzone do załadunku i rozładunku statków oraz pomocy w ich budowie już w późnym średniowieczu. Początkowo budowano je z drewna, jednak wraz z nadejściem rewolucji przemysłowej żeliwo, żelazo i stal zastąpiły ten materiał. Z czasem zmieniał się również ich napęd.

Wraz z procesem konteneryzacji ładunków udział żurawi drobnicowych w przeładunkach portowych jest coraz mniejszy. Następuje wypieranie żurawi drobnicowych przez specjalizowane nabrzeżowe suwnice kontenerowe typu STS. Podobnie dzieje się z żurawiami do przeładunku materiałów sypkich, które zastępowane są przez bardziej wydajne mostowce wyposażone w system przenośników pracujących w sposób ciągły, w systemie zamkniętym, chroniąc środowisko przed zapyleniem.

Klasyfikacja i Konstrukcja Dźwigów Portowych

Żurawie portowe możemy podzielić ze względu na rodzaj wykonywanej pracy, a także ze względu na główne parametry robocze, którymi każdy z nich się cechuje. Istnieje wiele kombinacji podwozia, zależnych od preferencji i pracy, jaką żuraw będzie wykonywać.

Montaż i Podwozia

Żurawie portowe najczęściej są montowane na portalu szynowym, pod którym przebiega jeden, dwa lub więcej torów kolejowych.

Rodzaje Dźwigów Portowych

W portach wykorzystuje się różne typy dźwigów, przystosowane do specyficznych zadań przeładunkowych:

• Dźwig bramowy (portalowy)

  Ma podstawę w kształcie "bramy" nad ciągami transportowymi, np. torami kolejowymi. Posiada podwozia i koła na szynach oraz własny napęd, dzięki czemu dźwig jest zdolny do przesuwania się wzdłuż nabrzeża. Na szczycie podstawy zamontowany jest obrotowy żuraw, którego wysięgnica zaopatrzona jest w hak lub chwytak do pobierania ładunków. Nośność tych urządzeń dla ładunków masowych wynosi zazwyczaj 5-15 ton.

• Dźwig półbramowy (półportalowy)

  Różni się od bramowego tym, że jedna część podstawy opiera się na nabrzeżu, a druga na prowadnicy na ścianie lub na dachu budynku magazynowego.

• Dźwig mostowy (mostowiec, suwnica kontenerowa STS)

  Charakteryzuje się znacznymi rozmiarami, sięgającymi kilkudziesięciu metrów wysokości i długości (niekiedy nawet ponad 100 m). Główną częścią dźwigu jest pomost zamontowany na wysokich wspornikach i ustawiony prostopadle do nabrzeża. Część pomostu wystająca nad wodę może być unoszona, co ułatwia przybijanie statków do nabrzeża. Chwytak dźwigu porusza się wzdłuż pomostu. Całe urządzenie może poruszać się po szynach równolegle do nabrzeża. Pod pomostem znajdują się ciągi transportowe i (czasami) odkryte składowiska. Dźwigi mostowe przeznaczone są do przeładunków towarów sypkich, takich jak węgiel i ruda.

• Dźwig pływający

  Ciekawą odmianą żurawia portowego jest także żuraw pływający, który budowany jest albo na specjalnie zabudowanej barce, albo na specjalnym wytrzymałym pontonie. Stosowany jest zazwyczaj w miejscach trudnodostępnych, w których użycie żurawia portowego jest niemożliwe z przyczyn technicznych. Dźwigi pływające służą do przeładunku towarów w sytuacji, gdy istnieje konieczność podejścia do ładowni statku od strony wody, na przykład przy rozładunku na redzie. Większe dźwigi pływające posiadają własny napęd, pomieszczenia dla załogi oraz zbiorniki balastowe, napełniane przed podnoszeniem szczególnie ciężkich partii towarów.

• Suwnice kontenerowe

  Stosunkowo młodymi urządzeniami dźwigowymi, używanymi od kilkudziesięciu lat, są suwnice kontenerowe służące do przeładunku kontenerów.

Żurawie Chwytakowe: Specyfika Przeładunku Materiałów Sypkich

O ile żurawie drobnicowe wyposażone są w zblocze z hakiem, o tyle żurawie do materiałów sypkich są wyposażone w różnego rodzaju chwytaki, najczęściej 4-linowe, o pojemności kilku metrów sześciennych.

Żuraw chwytakowy jest zbudowany do przenoszenia materiałów sypkich, takich jak piasek, żwir lub węgiel. Jest to szczególnie przydatne w portach, gdzie istnieje ciągła potrzeba załadunku i rozładunku statków z ładunkami masowymi. Chwytak można dostosować do różnych rozmiarów i konfiguracji, w zależności od rodzaju obsługiwanego materiału. Niezależnie od tego, czy jest to suchy piasek, mokry żwir czy lepki węgiel, chwytak można dostosować tak, aby skutecznie radził sobie z tymi materiałami. Może także pracować w różnych warunkach pogodowych. Mimośrodowa konstrukcja mechanizmu chwytającego pozwala na bardziej precyzyjne i wydajne chwytanie materiałów.

Wydajność i Precyzja w Pracy

Żurawie portowe to potężne i monumentalne dźwignice, które są niezbędnym sprzętem w każdym porcie. Służą nie tylko do wyładunku lub załadunku ogromnych statków, ale i do przenoszenia ciężkiej drobnicy na obszarze portu. Warto podkreślić, że żurawie portowe cechuje bardzo duża wydajność, gdyż mogą wykonywać kilka różnych ruchów jednocześnie. Żuraw chwytakowy, choć może nie mieć takiego samego udźwigu pojedynczego ładunku jak zwykły dźwig, nadrabia to pod względem wydajności przeładunku materiałów sypkich. Może wykonać wiele chwytów w krótkim czasie, szybko załadowując lub rozładowując dużą ilość materiału.

Obsługa takiego sprzętu wymaga ogromnej precyzji. Jak tłumaczy operator Wojciech Kopciuszuk, „Za każdym razem trzeba uważać, aby nie zawadzić chwytakiem o żaden element statku, aby węgiel nie sypał się na ziemię i aby nie uszkodzić leja, dokąd trafia surowiec”. Chociaż operacja może nie wyglądać na skomplikowaną na pierwszy rzut oka, kiedy w grę wchodzą masy liczone w dziesiątkach ton i setki powtórzeń ruchów, poziom trudności pracy znacznie wzrasta.

Kluczowe Parametry Techniczne i Wybór Żurawia

Wybierając typ żurawia portowego do swoich celów, należy zwrócić uwagę przede wszystkim na następujące parametry robocze:

• Udźwig
• Wysokość podnoszenia oraz opuszczania poniżej główki szyny
• Maksymalny wysięg
• Prędkości robocze
• Zdolność do kojarzenia ruchów
• Funkcje półautomatyczne wspomagające pracę operatora, takie jak dostarczanie ładunku na stały punkt odbioru.

Nowoczesne Żurawie Chwytakowe w Polskich Portach

Żurawie Liebherr LPS 600 w Porcie Północnym w Gdańsku

Przykładem potężnych maszyn są żurawie portowe firmy Liebherr, model LPS 600, pracujące w Porcie Północnym w Gdańsku. Są to największe żurawie chwytakowe w Polsce. Każda z maszyn waży 610 ton, z czego 170 ton to masa przeciwwagi. Ma prawie 77 metrów wysokości i maksymalny wysięg rzędu 50 metrów. Ich potężny chwytak, ważący 20 ton, wraz z surowcem może osiągnąć średnio 75 ton. Pojemność chwytaka to 45 metrów sześciennych, co, jak wylicza Krzysztof Sobański, kierownik działu technicznego w Porcie Północnym, jest odpowiednikiem jednego wagonu towarowego do transportu węgla.

Operatorzy sterują maszynami z kabin umieszczonych na wysokości 32 metrów nad poziomem pirsu. Wykorzystują joysticki i monitory, na których wyświetla się obraz z kamery zamontowanej na żurawiu oraz dane przydatne podczas pracy. Komputer podaje między innymi odległość chwytaka od leja, informację, ile jeszcze metrów można opuścić chwytak na dół do ładowni, a także masę surowca pobranego ze statku.

Żurawie poruszają się na szynach o rozstawie 20 metrów. Ich wydajność jest imponująca - jeden żuraw jest w stanie przeładować 1800 ton węgla na godzinę, a przy pracy dwóch maszyn na przenośniki taśmowe trafia 3600 ton węgla w ciągu godziny.

Żurawie Liebherr LHM 550 w Porcie Gdański Eksploatacja

Port Gdański Eksploatacja inwestuje w modernizację infrastruktury, pozyskując nowe wielofunkcyjne żurawie Liebherr LHM 550. Są to maszyny uniwersalne, które dzięki szerokiemu katalogowi dostępnych chwytaków, pozwalają przeładowywać wiele różnych towarów - węgiel, zboże, rudy, złom, ale również ładunki skonteneryzowane, niezależnie od wielkości kontenera.

Nowy Liebherr LHM 550 waży ponad 400 ton, a jego samodzielny udźwig, w zależności od wychylenia ramienia, wynosi do 100 ton. Co ważne, jest to maszyna mobilna, posadowiona na podwoziu składającym się z 72 kół, co umożliwia pełną mobilność i praktycznie stuprocentowe wykorzystanie nabrzeża, jak opisuje Artur Lass. Różni się od poprzednich generacji możliwością pracy dzięki klasycznemu silnikowi diesla, ale także dzięki silnikowi elektrycznemu. To umożliwia wykorzystanie energii elektrycznej z odnawialnych źródeł, a tym samym zmniejszenie emisji generowanych podczas pracy maszyny.

Pojemność chwytaka nowego Liebherra wynosi 28 ton węgla, co stanowi znaczną poprawę w porównaniu do starszych żurawi, które mieściły około 8-9 ton. Nowe żurawie mogą również współpracować w parze, w tak zwanym trybie zbieżnym, dzięki czemu są w stanie wspólnie realizować przeładunki towarów do 250 ton.

Pierwszy z trzech żurawi Liebherr LHM 550 przepracował ponad 5600 godzin, sprawdzając się w okresie wzmożonego przeładunku węgla. Drugi tego typu żuraw zacumował przy nabrzeżu Dworzec Drzewny w Porcie Gdańsk w czerwcu, a trzeci spodziewany jest pod koniec 2023 roku. Inwestycje te mają na celu sprostać wymaganiom kontrahentów, którzy oczekują szybszego przeładunku i skrócenia pobytu statku w porcie, a także ograniczyć uciążliwość przeładunków węgla.

Perspektywy i Modernizacja Infrastruktury Portowej

W historycznym kontekście porty, takie jak Szczecin, również przeszły znaczną ewolucję. W 1939 roku w szczecińskim porcie były 152 dźwigi, w tym sześć pływających. Po wojnie, pod koniec 1948 roku, pracowało tu 35 żurawi. Z czasem liczba urządzeń przeładunkowych rosła, inwestowano w nowe technologie, takie jak taśmowce węglowe czy wywrotnice wagonowe. Przykładem jest żuraw Tukan, pracujący od 2012 roku na nabrzeżu Górnośląskim w Szczecinie, który jest dwukrotnie wydajniejszy niż stare dźwigi.

Wiele przestarzałych dźwigów zniknęło z portowego krajobrazu. Niektóre, mimo że już niczego nie przeładowują, zachowano i dziś stanowią atrakcję turystyczną. Porty, takie jak Gdańsk, współpracują ze strażakami, posiłkując się ich wiedzą, aby zapewnić bezpieczeństwo i efektywność przeładunków.

tags: #zuraw #portowy #z #chwytakiem #wegiel