Artykuł poświęcony jest żurawiom samojezdnym i bramowym produkowanym przez firmę ZREMB, ze szczególnym uwzględnieniem popularnych w czasach PRL modeli, takich jak ŻK 161 i Lech ŻK-101, a także suwnic bramowych. Przedstawione zostaną ich charakterystyka, stan techniczny oraz informacje dotyczące historii producenta.

Żuraw samojezdny ZREMB ŻK 161 „Polan”
Żuraw samojezdny ŻK 161, znany również jako „Polan”, był jednym z bardziej rozpoznawalnych pojazdów tego typu produkowanych przez Zremb Warszawa. Litery „ŻK” stanowią skrót od „żuraw kołowy”, a cyfra „161” oznacza jego maksymalny udźwig wynoszący 16 ton. Był to popularny model w Polsce w okresie PRL-u i można go było spotkać w parkach taborowych wielu firm budowlanych.
Historia produkcji i dane techniczne
Produkcja modelu ŻK-161 mogła rozpocząć się już około 1975 roku. Znane są egzemplarze z lat 1977, 1981 i 1982. Niestety, dokładne daty rozpoczęcia i zakończenia produkcji poszczególnych modeli nie zostały precyzyjnie ustalone.
Przykładowy egzemplarz z 1979 roku, typu ŻK 161, posiada ważne badanie UDT do 30 września 2026 roku. Z ostatniego przeglądu wynika, że nie działa blokada osi skrętnej, co dopuszcza żuraw do eksploatacji wyłącznie na podporach. Podpory te są sprawne i działają prawidłowo. Żuraw ten był regularnie serwisowany, użytkowany zgodnie z przeznaczeniem i nie był intensywnie eksploatowany. Posiada pełną dokumentację techniczną oraz komplet przeglądów technicznych.
🔥 SU160 Gamma z TLK „Biebrza” w Kętrzynie! Trasa znów przejezdna
Liczba wyprodukowanych egzemplarzy
Niestety, dokładne dane dotyczące liczby wyprodukowanych żurawi „Polan” są trudne do ustalenia, ze względu na fakt, że producent już nie istnieje. Szacuje się, że wyprodukowano „bardzo dużo” egzemplarzy. Przykładowo, firma pana Mazura posiada dwa „Polany” ŻK-162: jeden z 1986 roku o numerze fabrycznym 5421, a drugi z 1987 roku z numerem 5602. Przyjmując, że w ciągu roku produkowano około 300 dźwigów, roczna produkcja mogła być znacznie większa.
Obecność w przestrzeni publicznej
Żurawie „Polan” można do dziś spotkać w różnych miejscach, takich jak parkingi zakładów pracy, składy budowlane czy po prostu „za płotem”. Nadal zdarza się zobaczyć jadącego ulicą „Polana”, co nie jest niczym wyjątkowym. Przykładowo, w Darłowie (województwo zachodniopomorskie) regularnie krążył Polan ŻK-161, który służył do rozładowywania ciężkich elementów z wagonów. Po upadku firmy Kuter, ten konkretny żuraw trafił w prywatne ręce.
Poprzednik „Polana”: Żuraw Lech ŻK-101
Poprzednikiem „Polana” był Lech ŻK-101, 10-tonowy żuraw kołowy. Model ten można było zobaczyć w popularnym filmie „Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz” z 1978 roku.

Suwnice bramowe ZREMB
Oprócz żurawi samojezdnych, Zremb Gorzów Wielkopolski produkował również suwnice bramowe. Przykładem jest model SB82, wyprodukowany w 1971 roku.
Charakterystyka suwnicy bramowej SB82
- Maksymalna nośność: 6,0 tony
- Wysokość podnoszenia: 8,0 metrów
- Długość ramienia: 16,0 metrów
- System wyciągarki: Podwójny, o pojemnościach 50 kg i 500 kg
Konstrukcja suwnicy podparta jest dużą belką poziomą, którą utrzymują dwie ukośne nogi. Suwnica porusza się po torach, widocznych na ziemi pod konstrukcją. Rama suwnicy oryginalnie pomalowana była na żółto, jednak wiele egzemplarzy wykazuje znaczne oznaki zużycia, w tym rdzę i rozległe łuszczenie farby, szczególnie na nogach i belce. Drabina z obręczami zabezpieczającymi zapewnia dostęp do wyższych punktów. Ogólny stan techniczny wielu suwnic wskazuje na to, że zostały wycofane z użytkowania i wymagają modernizacji lub remontu.
Metalowa tablica identyfikacyjna przymocowana do suwnicy potwierdza producenta, model, rok produkcji oraz nośność.

Informacje o producencie ZREMB
Nazwa ZREMB jest skrótem od „Zakłady Remontu Maszyn Budowlanych”. Niestety, producent żurawi samojezdnych Zremb Warszawa (ul. Przasnyska 2) już nie istnieje. „ZREMB” SA otworzono likwidację spółki z dniem 1 sierpnia 1999 roku. Adres siedziby został zmieniony z ul. Przasnyskiej na ul. Żurawią, a w dokumentacji spółki pojawiły się słowa „w likwidacji”. Informacja o ostatecznym zakończeniu działalności spółki wskazuje na datę 2 kwietnia 2010 roku.
tags: #zuraw #samojezdny #zremb