Mobilne żurawie wieżowe to nowoczesne urządzenia dźwigowe, które łączą zalety klasycznych żurawi wieżowych i mobilnych dźwigów. Charakteryzują się wieżową konstrukcją zapewniającą duży zasięg i udźwig, przy jednoczesnej możliwości szybkiego przemieszczania się między lokalizacjami. Takie rozwiązanie sprawdza się szczególnie w dynamicznych projektach budowlanych, gdzie wymagana jest elastyczność i oszczędność czasu. W Polsce te pojazdy pojawiają się dopiero od kilku lat, podczas gdy na zachodzie, chociażby w Holandii, są obecne już bardzo długo.
Definicja i charakterystyka mobilnego żurawia wieżowego
Mobilne żurawie wieżowe, nazywane również samochodowymi dźwigami wieżowymi, to pojazdy służące do transportu pionowego ładunków o dużej masie. W odróżnieniu od tradycyjnego żurawia, mobilny żuraw wieżowy nie jest osadzony na stałe. Sprzęt ten stanowi połączenie klasycznego dźwigu budowlanego i dźwigu samochodowego. Podstawą jest podwozie samochodowe, dzięki któremu żuraw może się przemieszczać i na którym osadzona jest składana wieża żurawia wraz z wysięgnikiem. Wszystko transportowane jest na samochodowym podwoziu żurawia wieżowego, eliminując potrzebę dodatkowych pojazdów do przewożenia przeciwwag czy kabiny operatora.
Z czego składa się mobilny żuraw wieżowy?
Mobilny żuraw wieżowy składa się z kabiny operatora, rozkładanej wieży oraz wysięgnika. Kabina operatora znajduje się na dole, a operator jest zarówno kierowcą pojazdu, jak i osobą obsługującą żurawia. Sterowanie takim dźwigiem budowlanym odbywa się za pomocą sygnałów radiowych, co jest bardzo wygodnym i bezpiecznym rozwiązaniem.
Zalety i zastosowanie mobilnych żurawi wieżowych
Mobilne żurawie wieżowe oferują szereg korzyści, dzięki którym stają się coraz popularniejszym wyborem na placach budowy:
- Mobilność - szybkość przemieszczania się między lokalizacjami to ich największa zaleta. Mobilne żurawie wieżowe mogą wielokrotnie w ciągu jednego dnia zmieniać lokalizację, co oznacza, że mogą realizować kilka zleceń.
- Szybki montaż i demontaż - zintegrowane systemy pozwalają na oszczędność czasu i kosztów. Przygotowanie samochodowego dźwigu wieżowego do pracy oraz jego późniejsze złożenie zajmuje do 30 minut (najczęściej 20-30 minut w zależności od modelu) i wymaga obecności wyłącznie jednego człowieka. Wystarczy naciśnięcie jednego guzika na pilocie, by rozpocząć proces rozstawiania czy późniejszego składania żurawia po wykonanej pracy.
- Wszechstronność - możliwość pracy w trudno dostępnych miejscach. Mobilne dźwigi wieżowe mogą być wykorzystywane wszędzie tam, gdzie nie będzie możliwa praca tradycyjnego żurawia budowlanego lub gdzie dźwig teleskopowy nie poradzi sobie z zadaniem. Idealnie sprawdzają się przy wysokich budynkach, nawet do 60 metrów, w centrach miast, gdzie nie da się lub nie opłaca rozstawiać tradycyjnego żurawia wieżowego.
- Oszczędność miejsca - kompaktowa konstrukcja sprawia, że zajmują mniej przestrzeni na placu budowy.
- Efektywność - zaawansowane systemy sterowania pozwalają na precyzyjne i szybkie wykonywanie zadań.
- Brak potrzeby odbioru UDT - mobilne żurawie wieżowe nie potrzebują odbioru Urzędu Dozoru Technicznego przed rozpoczęciem wykonywania pracy.
- Ekonomia - z punktu widzenia firmy oferującej usługi dźwigowe, samochodowe żurawie wieżowe są opłacalną inwestycją, ponieważ mogą być wykorzystywane do około 80% realizowanych prac, w których waga przenoszonych elementów osiąga do 3 ton, a wysokość pracy do 60 metrów.
Mobilne żurawie wieżowe mają szerokie zastosowanie w różnych gałęziach przemysłu budowlanego. Najczęściej wykorzystuje się je na placach budowy o ograniczonej przestrzeni, w projektach miejskich oraz wszędzie tam, gdzie wymagana jest szybka zmiana lokalizacji sprzętu. Ponadto, są one niezastąpione przy budowie budynków i innych konstrukcji wymagających dużego udźwigu oraz zasięgu. Przykładem jest mobilny żuraw wieżowy Spierings SK-477 AT-4 o zasięgu 30 lub 38 metrów, który na 38 metrze od osi obrotu ma udźwig 1700 kg.
Porównanie mobilnego żurawia wieżowego z tradycyjnym żurawiem wieżowym
Wyjaśnienie działania żurawia wieżowego || Jak żuraw wieżowy reguluje wysokość – animacja 3D
Wybór między mobilnym a tradycyjnym żurawiem wieżowym powinien być dostosowany do specyfiki projektu. Oba urządzenia mają swoje mocne strony i ograniczenia.
Tradycyjny żuraw wieżowy
Tradycyjny żuraw wieżowy to kolos składający się z kratownicy tworzącej wieżę, długiego ramienia żurawia (wysięgnika), na którym osadzony jest hak, kabiny operatora, przeciwwag i odpowiedniego kotwiczenia. Takie żurawie wznoszone są na placu budowy na stałe, są wmurowywane w podłoże, by zapewnić im stabilność, co oznacza, że nie mogą zmieniać swojej lokalizacji. Do transportu elementów składowych żurawia wieżowego wykorzystywane są samochody ciężarowe. Rozstawienie żurawia wieżowego zajmuje około 2 dni, a do montażu niezbędny jest dźwig samochodowy. Żurawie stacjonarne montuje się na stałej podstawie, zazwyczaj żelbetowej platformie, co zapewnia wyjątkową stabilność, udźwig i zasięg ramienia. Wymagają jednak przygotowania odpowiedniej infrastruktury, w tym fundamentów, a proces ich montażu i demontażu jest czasochłonny oraz kosztowny. Wykorzystywane są na placach budowy, na których wznoszone są nowe budynki mieszkalne czy biurowce.
Mobilny żuraw wieżowy
Mobilne żurawie wieżowe są bardziej elastyczne dzięki możliwości szybkiego przemieszczania się oraz zintegrowanym systemom montażu. Są one gotowe do szybkiego transportu między lokalizacjami. Choć ich parametry techniczne - takie jak udźwig czy maksymalny zasięg ramienia - mogą być nieco niższe w porównaniu z modelami stacjonarnymi, nadrabiają to wszechstronnością, łatwością obsługi oraz możliwością pracy w miejscach o ograniczonej przestrzeni.
| Cecha | Mobilny żuraw wieżowy | Tradycyjny żuraw wieżowy |
|---|---|---|
| Lokalizacja | Mobilny (na podwoziu samochodowym) | Stacjonarny (wymaga kotwienia) |
| Czas montażu/demontażu | 20-30 minut | Około 2 dni |
| Obsługa | 1 operator (kierowca i operator) | Wielu pracowników do montażu, osobny operator |
| Transport | Samodzielny | Wymaga wielu samochodów ciężarowych |
| Potrzeba odbioru UDT | Nie | Tak |
| Zastosowanie | Centrum miasta, ograniczone przestrzenie, krótkie projekty | Duże place budowy, długotrwałe inwestycje, wysokie konstrukcje |
Rodzaje żurawi wieżowych - ogólne informacje
Żurawie wieżowe mają uogólnioną konstrukcję, obejmującą podstawę nośną i wieżę (maszt), która podtrzymuje wysięgnik. Wysięgnik wyposażony jest w hak lub inne urządzenia do podnoszenia ładunków. Dzieli się je na różne rodzaje, w zależności od:
Rodzaju posadowienia
- Żurawie stacjonarne - montowane na stałym podłożu (np. żelbetowa platforma, kotwa tracona). Stosowane w długotrwałych inwestycjach, gdzie wymagana jest wysoka precyzja i stabilność.
- Żurawie przejezdne - wyposażone w system umożliwiający poruszanie się po placu budowy. Wyróżnia się:
- Szynowe - poruszające się po torach, idealne do budowy tras kolejowych.
- Kołowe - poruszające się na własnych kołach, zapewniające dużą mobilność w terenie.
- Gąsienicowe - oferujące najlepszą przyczepność i stabilność na trudnym, miękkim podłożu.
- Żurawie przyczepiane - nie mają części jezdnej, a ich podporą jest sam budynek. Dźwig montuje się na fundamencie, a wieżę mocuje do ściany, co pozwala zwiększyć wysokość podnoszenia.
- Żurawie samopodnoszące - montowane wewnątrz budowanego obiektu. Podstawa maszyny opiera się na stropie, a za pomocą wciągarki dźwig jest podnoszony do góry wraz z konstrukcją, transportując ładunek na dowolną wysokość.
Rodzaju sposobu montażu
- Żuraw dolnoobrotowy - przyjeżdża na plac budowy na ciągniku siodłowym lub balastowym. Montaż obejmuje wypoziomowanie maszyny, montaż przeciwwagi, wieży oraz wysięgnika. Stosowane tam, gdzie konieczna jest większa precyzja montażu i ograniczony dostęp.
- Żuraw górnoobrotowy - transportowany ciężarówkami. Montaż odbywa się z udziałem żurawia samojezdnego, który pomaga w ustawieniu masywnych elementów. Na przygotowanej nawierzchni umieszcza się podstawę, na której składa się wieżę, a następnie montuje balast centralny, obrotnicę i system przeciwwysięgu.
Rodzaju wysięgnika
- Wysięgnik wychylny - pozwala na ustawienie go pod różnymi kątami w celu optymalizacji zasięgu roboczego, często stosowany w projektach wymagających podnoszenia materiałów na średnie wysokości z dużym zakresem roboczym w poziomie.
- Wysięgnik wodzakowy - występuje w dwóch wariantach:
- Odciągowy - wspierany przez system odciągów, które stabilizują wysięgnik podczas pracy, pozwalając na podnoszenie ciężkich ładunków na dużą wysokość.
- Bezodciągowy - prostszy w konstrukcji, bez dodatkowych odciągów, ale z potencjalnie mniejszą nośnością.
- Wysięgniki belkowe - ze statycznym, poziomym wysięgnikiem, regulowanym poprzez przemieszczanie wózka z urządzeniem zaczepowym.
- Wysięgniki podnoszące - długość wysięgnika reguluje się poziomo poprzez jego obrót względem przegubu.
- Wysięgniki przegubowe - wysięg wysięgnika regulowany jest zarówno poprzez zwiększenie kąta podnoszenia, jak i poziomą prowadnicę.
Podstawowe parametry techniczne żurawi wieżowych

Wybór odpowiedniego modelu żurawia wieżowego zależy od wielu parametrów, które należy uwzględnić na etapie planowania prac budowlanych.
- Udźwig - największa dopuszczona masa ładunku, jaka może być przenoszona. Udźwig przy maksymalnym wysięgu wysięgnika może wynosić od 5 do 75 ton, w zależności od konstrukcji platformy. Żurawie z obrotową platformą zazwyczaj są w stanie podnieść do 25 ton, a z nieobrotową wieżą do 75 ton. Wskaźnik ten może się zmieniać w zależności od wysokości, na jaką należy podnieść ładunek. Jeśli masa ładunku przekracza ustalone parametry, uruchamia się ogranicznik udźwigu i następuje automatyczne wyłączenie wysięgnika lub mechanizmu podnoszenia.
- Wysięg - odległość haka od obrotnicy.
- Wysokość użyteczna podnoszenia - określa odległość haka w najwyższym punkcie od ziemi. Przy maksymalnym podnoszeniu pod hakiem powinno pozostać 6-10 m do obliczeniowej wysokości konstrukcji. W zależności od modelu parametr ten może wynosić od 20 do 220 m.
- Moment roboczy - iloczyn udźwigu i wysięgu.
- Pole powierzchni działania - jest zależne od długości wysięgu i porusza się w kształcie koła.
- Długość wysięgnika - ta charakterystyka żurawia wieżowego jest związana z wymiarami budynku. Wysięgnik musi sięgać do dowolnego punktu jego obwodu. Jeśli jeden żuraw nie wystarcza, używa się dwóch lub więcej żurawi. Najważniejsze jest, aby ustawić je tak, aby uniemożliwić kolizję.
- Mobilność - modele stacjonarne wykonują prace w jednym miejscu. Ruchome mogą przemieszczać się na ograniczoną odległość, na przykład po szynach. Technika samobieżna ma najwyższą manewrowość.
Zasada działania żurawia wieżowego
Zasada działania żurawia wieżowego polega na podnoszeniu i opuszczaniu ładunku za pomocą urządzenia chwytnego, zazwyczaj haka, oraz wysięgnika. Wysięgnik może się podnosić i opuszczać, a także obracać, aby wykonać wymagane zadanie. Z drugiej strony wysięgnika zamontowane są przeciwwagi, które zapewniają stabilność żurawia. W maszynach z obrotową wieżą zamiast nich stosuje się specjalne rozpórki, za pomocą których ramiona lin wysięgnikowych są odprowadzane od wieży. Żuraw wieżowy pozwala efektywnie sterować i dostarczać w odpowiednie miejsce obiektu konstrukcje metalowe, części konstrukcji, materiały budowlane.
Wymagania i kwalifikacje dla operatora żurawia wieżowego
Operator żurawia wieżowego musi posiadać odpowiednie kwalifikacje i cechy osobiste, aby zapewnić bezpieczeństwo pracy na placu budowy.
Kto może zostać operatorem dźwigu?
Na pewno będzie to osoba, która nie ma lęku wysokości i jest wyjątkowo odpowiedzialna. Trzeba wziąć pod uwagę, że każdy, nawet najmniejszy błąd, może prowadzić do przykrych konsekwencji.
Najważniejsze cechy dobrego pracownika to:
- trzeźwy umysł;
- skupienie;
- wysoka czujność.
Jakie są wymagania?
- przejście trzymiesięcznego szkolenia;
- zdanie egzaminów - teoretycznego i praktycznego przed komisją Urzędu Dozoru Technicznego.
Wyniki testów powinny być na odpowiednim poziomie, co zwiększy szansę na zatrudnienie i lepiej przygotuje kandydata. Należy rzetelnie ćwiczyć swoje umiejętności oraz znać zasady BHP.
Jak wygląda praca operatora żurawia?
Pracownik steruje dźwigiem z kabiny, często znajdującej się wysoko nad ziemią. Daje to dreszczyk emocji i zapierający dech w piersiach widok, szczególnie w dużych miastach. Ładunki, które przenosi operator, są często masywne i mają różne kształty, co wiąże się z dużą odpowiedzialnością i precyzją w przenoszeniu. Wykonując jednostajne zadania, trzeba zawsze pamiętać o bezpieczeństwie, ponieważ najważniejsze jest zdrowie i życie ludzi w trakcie wykonywania zadań.
tags: #zuraw #wiezowy #samochodowy