Żurawie wieżowe to dźwignice należące do największych maszyn transportowych wykorzystywanych w budownictwie. Są nieodzownym składnikiem krajobrazu większości placów budowy, umożliwiając realizację nawet najbardziej skomplikowanych projektów - od obiektów mieszkalnych i apartamentowców, przez centra handlowe i biurowce, aż po infrastrukturę przemysłową oraz montaż farm wiatrowych.
Podstawowa klasyfikacja i rodzaje żurawi
Klasyfikacja dźwigów wieżowych opiera się na kilku kluczowych parametrach, w tym na mobilności podstawy oraz umiejscowieniu mechanizmu obrotu. Możemy wyróżnić dwa główne modele:
- Żurawie górnoobrotowe: posiadają mechanizm obracający zamontowany na szczycie wieży. Są to najpopularniejsze typy żurawi na dużych budowach, służące do realizacji średnich i długich inwestycji. Ich montaż wymaga użycia żurawia samojezdnego.
- Żurawie dolnoobrotowe: mechanizm obracający i balast znajdują się u podstawy wieży. W tym modelu ruchoma jest cała konstrukcja urządzenia wraz z wieżą, co zapewnia większą stabilność przy mniejszych wysokościach.
Dodatkowo żurawie dzieli się ze względu na konstrukcję wysięgnika:
- Wysięgnik wodzakowy: cięgnik porusza się wzdłuż ramienia za pomocą lin.
- Wysięgnik wychylny: cięgnik jest zamontowany na stałe na końcu wysięgnika.
Parametry techniczne urządzeń
Aby żuraw mógł efektywnie spełniać swoje zadanie, musi być dostosowany do konkretnych warunków pracy. Do najważniejszych parametrów należą:
- Udźwig: wyrażany w tonach, określa maksymalny ładunek, jaki żuraw może przenosić przy zachowaniu kryteriów stateczności i wytrzymałości. Warto pamiętać, że udźwig jest uzależniony od odległości ładunku od wieży - im większy zasięg, tym mniejszy udźwig maksymalny.
- Wysięg: odległość (w metrach) pomiędzy osią obrotu żurawia a pionową osią haka.
- Wartość użyteczna podnoszenia: odległość od podłoża do poziomej osi haka w jego najwyższym położeniu.
- Moment wywrotu: parametr obliczany na podstawie obciążenia dźwignicy.
Przykładowe modele z katalogu urządzeń
Poniżej przedstawiono wybrane modele żurawi szybko-montujących, które znajdują zastosowanie w różnorodnych zadaniach budowlanych:
| Model | Wysięg | Udźwig max | Zasilanie |
|---|---|---|---|
| Potain IGO 50 | 40 m | 4 t | 480 V |
| VICARIO OMV 380 | 15 m | 1,5 t | 230 V |
| VICARIO OMV 350 | 27 m | 2,2 t | 230 V / 400 V |
Obsługa i bezpieczeństwo pracy
Żurawie wieżowe posiadają wbudowane napędy, z których każdy odpowiada za konkretny ruch maszyny: jazdę podwozia, ruch obrotowy wysięgnika, podnoszenie i opuszczanie haka, ruch przesuwny wodzaka lub wychył wysięgnika. Ze względu na złożoność tych operacji, maszyny są obsługiwane wyłącznie przez operatorów ze specjalistycznymi uprawnieniami. Transport ładunków na placu budowy jest dodatkowo koordynowany przez hakowych i sygnalistów.
Wszystkie typy żurawi, zarówno stacjonarne, jak i mobilne, muszą przechodzić szczegółową kontrolę techniczną przed wprowadzeniem do eksploatacji. W przypadku żurawi wychylnych (seria CTL) należy pamiętać, że wysokość podnoszenia jest składową wysokości wieży oraz długości wysięgnika.