Żuraw wieżowy wodzakowy – kompleksowe informacje

Żurawie wieżowe są powszechnie stosowane w budownictwie, przemyśle i logistyce do bezpiecznego transportowania ładunków na duże wysokości i odległości. To dźwignice zaliczające się do największych maszyn transportowych, często nazywane potocznie żurawiami budowlanymi bądź po prostu dźwigami budowlanymi. Oferowane przez nas żurawie wieżowe górnoobrotowe z wysięgnikiem wodzakowym to sprzęt, który będzie niezastąpiony na placu budowy.

Thematic photo of a tower crane on a construction site

Czym jest żuraw wieżowy?

Żuraw wieżowy to maszynowy dźwig w kształcie pionowej wieży, składający się z masztu zamontowanego na przejezdnym albo stacjonarnym podwoziu i wysięgnika poziomego lub nachylonego pod kątem do poziomu. Umożliwia on podnoszenie ładunków na haku opuszczanym na linie z wysięgnika żurawia. Żuraw wieżowy jest niezbędnym elementem specjalistycznego wyposażenia w budownictwie, przy budowie każdego wielopiętrowego budynku i przy remontach na dużą skalę. Skutecznie rozwiązuje problem podnoszenia ciężkich ładunków, takich jak bloczki ścienne, płyty stropowe czy betonowe itp. Żuraw wieżowy jest w stanie udźwignąć do 75 ton, czyli znacznie więcej niż jakiekolwiek inne urządzenie do transportu materiałów.

Główne zastosowania żurawi wieżowych

Urządzenia te są niezbędne do przenoszenia ciężkich towarów czy ładunków na określoną wysokość i w obrębie placu budowy, służą również do rozładunku i załadunku pojazdów. Świetnie sprawdzą się przy podnoszeniu i montażu stalowych elementów na każdym piętrze, osadzeniu paneli prefabrykowanych, wylewaniu betonu czy umieszczeniu stałych instalacji elektrycznych i mechanicznych. Doskonale nadają się do przyspieszenia procesu budowy, obniżają koszty wynikające z czasu i siły roboczej. Główne zastosowanie żurawia wieżowego to między innymi budowa budynków mieszkalnych, komercyjnych, budowa dróg, mostów i obiektów przemysłowych, a także prace przy budowie zapór wodnych i statków.

Infographics showing different applications of tower cranes

Budowa i konstrukcja żurawia wieżowego

Żurawie wieżowe składają się z kolumny (masztu), kabiny, napędów, wysięgnika, ciągnika i haka. Pionowy maszt (wieża) jest szkieletem każdego żurawia, zamocowanym pionowo na platformie wsporczej lub obrotowej. Od jego rozmiaru zależy, jak wysoko zostanie podniesiony ładunek. Sama kolumna może osiągnąć nawet sto metrów wysokości, a największy żuraw na świecie może dosięgnąć swoim hakiem ponad ten poziom nawet osiemdziesiąt sześć metrów wyżej. Kabina, w której znajduje się operator, jest umieszczona na końcu kolumny. Podstawą jest podwozie w przypadku modeli ruchomych, a w przypadku stacjonarnych - fundament. Każdy oferowany przez nas żuraw wieżowy wyposażony jest w kompletną dokumentację, która gwarantuje zgodność ze wszelkimi normami i pozwolenie na eksploatację maszyny.

Elementy składowe i ich funkcje

  • Pionowy maszt (wieża): szkielet żurawia, decydujący o wysokości podnoszenia ładunku. Wieże dzielą się również na teleskopowe i kratowe.
  • Obrotowe / Nieobrotowe części: W zależności od tego, gdzie znajduje się mechanizm obrotu, wyróżniamy żurawie górno- i dolnoobrotowe.
  • Wysięgnik: poziomy lub nachylony pod kątem do poziomu. Konfiguracja wysięgnika decyduje o zasięgu haka głównego.
  • Cięgnik (wodzak): urządzenie przemieszczające przedmioty stałe przy pomocy cięgien łańcuchowych lub liniowych z zastosowaniem zaczepu - najczęściej haka lub chwytaka.
  • Napędy: odpowiedzialne za ruch jezdny podstawy, obrót wysięgnika, opuszczanie i podnoszenie haka, przesuwanie wodzaka czy ruch wychylny wysięgnika.
  • Urządzenia zabezpieczające: wszystkie elektryczne żurawie wieżowe są wyposażone w ograniczniki wysokości i podnoszenia haka, unieruchomienie mostka i wózka, ogranicznik obciążenia, blokadę drzwi kokpitu, wyłącznik awaryjny oraz panel ochrony dźwigu.

Zasady działania

Obrotowe żurawie wieżowe to pionowe wieże z zamontowanym na szczycie wysięgnikiem. Są one wykorzystywane na budowach, nierzadko również pomagają w rozładowaniu i załadowaniu elementów wielkogabarytowych, takich jak części budowy, partie materiałów budowlanych czy konstrukcje stalowe. Podczas pracy żuraw może się poruszać i obracać, zmieniając wysokość i zasięg wysięgnika w celu wykonania zleconego zadania. Obraca się tylko część obrotowa, połączona z częścią nieobrotową za pomocą obrotowego zespołu podporowego. Ładunki są podnoszone za pomocą wciągarki, lin i haków. Dźwig przenosi ładunek w ruchu poziomym poprzez swój obrót wokół własnej osi, a także w ruchu pionowym poprzez podnoszenie lub opuszczanie podczepionego ładunku.

How A Tower Crane Assembles ITSELF

Klasyfikacja żurawi wieżowych

Żurawie wieżowe można klasyfikować pod kilkoma wskaźnikami, co ułatwia dobór odpowiedniej maszyny do konkretnych zadań.

Klasyfikacja ze względu na rodzaj podstawy

W tej kategorii żurawie wieżowe dzielą się na:

  • Stacjonarne: montowane na portalu, krzyżu lub kotwie traconej. Nadają się do poważnych, długotrwałych prac.
  • Przejezdne: wyposażone w podwozie samochodowe, gąsienicowe lub szynowe, co umożliwia przemieszczanie się po placu budowy bez demontażu. Popularne przy realizacji pilnych projektów.

Klasyfikacja ze względu na typ montażu

  • Szybkomontujące: nie wymagają żurawi pomocniczych do pracy i montowane są z podzespołów. Żuraw szybkomontujący to dźwignica, której konstrukcja umożliwia przygotowanie do pracy w krótkim czasie bez użycia dodatkowych urządzeń.
  • Montowane z podzespołów: potrzebują żurawi pomocniczych przy montażu.

Klasyfikacja ze względu na typ wysięgnika

  • Wodzakowe (wspornikowe): mają statyczny wysięgnik poziomy. Poruszają się po wysięgniku poziomo za pomocą zespołu dwóch cięgników. Są odporne na duże ciężary i stosowane przy ładunkach o dużym ciężarze i konstrukcjach wielkogabarytowych, takich jak obiekty energetyczne. Wodzakowy wysięgnik dzieli się na odciągowy lub bezodciągowy.
  • Wychylne: cięgnik jest zamontowany na samym końcu wysięgnika. Sprawdzają się w zamkniętych miejscach oraz takich, z ograniczoną przestrzenią czy gęstymi zabudowaniami. Służą do podnoszenia niewielkich ładunków i mogą zmieniać wysokość podnoszenia.

Klasyfikacja ze względu na umiejscowienie mechanizmu obrotu

  • Górnoobrotowe: mechanizm obrotowy jest wbudowany na górze wieży. Obraca się on jedynie za pomocą wysięgnika, przeciw-wysięgnika i głowicy. Maszt pozostaje w tym wypadku pionowy i nieruchomy. Stosowane w średnich i dużych inwestycjach z długim terminem realizacji.
  • Dolnoobrotowe: mechanizm znajduje się na dole wieży. Obraca się on z kolei całym żurawiem, a jako jedyny nieruchomy pozostaje portal. Montaż tych maszyn odbywa się automatycznie.

Klasyfikacja ze względu na konstrukcję wieży (parametry)

  • Kratowe: są lekkie dzięki rurkowej konstrukcji z metalowych rur i narożników oraz pochylonych prostopadłych prętów. Są wytrzymałe i szybko docierają na miejsce, jednakże nie mogą podnosić ciężkich ładunków.
  • Teleskopowe: są ciężkie, ale wytrzymałe. Stosowane w budownictwie wielkogabarytowym do budowy obiektów takich jak wieżowce, budynki przemysłowe, porty. Zachowują sprawność w niskich temperaturach.

Parametry techniczne żurawi wieżowych

Możliwości działania i obszar zastosowania takich urządzeń są określone przez następujące cechy:

  • Udźwig nominalny: najważniejszy parametr, maksymalna masa ładunku, jaką może podnieść dźwig z zachowaniem wymogów wytrzymałościowych i bezpieczeństwa. Waha się od 3,5 do 50 ton, a w budownictwie przemysłowym do 75 ton. Jest to parametr o wartości zmiennej - zależy od zwiększającego lub zmniejszającego się wysięgu żurawia.
  • Długość wysięgnika: odległość między dwoma przeciwległymi końcami belki poziomej. Określa odległość, w jakiej żuraw ma być ustawiony od punktu, do którego ma zostać przeniesiony ładunek. Zasięg waha się od 20 do 80 metrów, a w największych modelach do 100 m.
  • Wysokość użyteczna podnoszenia: maksymalna wysokość, na jaką dźwig może unieść ładunek zamocowany do haka. Zazwyczaj wynosi od 20 do 90 metrów, dostępne są również typy żurawi o wysokości podnoszenia do 220 metrów. Wartość tego parametru jest zmienna i zależy od ilości zamontowanych członów wieży.
  • Moment roboczy: iloczyn udźwigu i wysięgu urządzenia. Stanowi wartość stałą i jest wyrażany w tonometrach.
  • Moment wywrotu żurawia: wartość liczona względem hipotetycznej krawędzi wywrotu i jest składową różnych momentów - ustalających oraz wywracających żurawia.

Przykład zaawansowanego modelu: Comansa 21LC1050

Żuraw 21LC1050 to największy model z serii 2100 obejmującej wodzakowe żurawie „flat-top”, ustępujący tylko flagowym żurawiom tego typu z serii 3000 - 30LC1100 i 30LC1450 (udźwig 64 i 90 t) oraz modelowi LCL700 z wychylnym wysięgnikiem (64 t). Dźwig ma w standardzie nową kabinę Cube w wersji XL, najprzestronniejszą spośród kabin Comansa, która otrzymała prestiżowe wyróżnienie iF Design Award 2018 za oryginalne wzornictwo i rozwiązania.

  • Mocna klatka: Model 21LC1050 oferowany jest w wersjach o udźwigu maksymalnym 25; 37,5 i 50 t oraz o zasięgu od 30 do 80 m, zwiększanym modułami co 5 m, lub do 85 m z dodatkowym opcjonalnym przedłużeniem. Jest zbudowany na bazie nowej sekcji wieży D36B o szerokości 2,5 m, kompatybilnej z innymi masztami Comansa.
  • Klatka samowspinająca: Firma wprowadziła również nową, samowspinającą się klatkę montażową J3-20, kompatybilną z innymi modelami dźwigów wieżowych Comansa. Hydrauliczną klatkę J3-20 wyróżnia wyjątkowo duża siła podnosząca (200 t), co wraz z innymi nowymi rozwiązaniami przyspiesza w porównaniu do poprzednich klatek Comansa wznoszenie i montaż wieży.
  • Optymalna przeciwwaga: Konstrukcja bezodciągowego wysięgnika żurawia 21LC1050 jest podobna do zastosowanej z sukcesem w modelach 21LC750 i 21LC660, w której wysięgnik i przeciwwaga są połączone bezpośrednio z częścią obrotową, co umożliwia znacznie szybszy i bezpieczniejszy montaż. Nowym rozwiązaniem jest konstrukcja wysięgnika przeciwwagi, dostępnego w 6 konfiguracjach o różnej długości, co umożliwia adaptację żurawia do potrzeb i warunków na budowie.
  • Szybkie wciągarki: Wzmocniona lina wciągarki ma tylko 20 mm średnicy, dzięki czemu wszystkie oferowane mechanizmy wciągające mogą być wyposażone w bębny linowe o dużej pojemności. W opcji dostępne są również wciągarki o mocy 110 i 132 kW, o dużej prędkości (do 300 m/min), oraz bębny typu Lebus mieszczące do 1570 m liny. Dzięki pojedynczemu lub podwójnemu wózkowi wodzaka z systemem automatycznego przelinowania, 21LC1050 zapewnia zawsze optymalny diagram obciążenia.
Technical diagram of Comansa 21LC1050 crane

Montaż i demontaż żurawi wieżowych

Montaż takich maszyn jest odpowiedzialnym i stosunkowo wymagającym zadaniem, wymagającym odpowiedniego zaplanowania pracy oraz precyzji dopasowania poszczególnych elementów. Ze względu na swoje duże rozmiary, maszyny te składane są dopiero w miejscu ich pracy.

Przebieg montażu

  1. Rozmieszczenie podstawy: od rozmieszczenia podstawy dźwigu na gruncie (krzyżowa lub kotwa fundamentowa), która musi być zakotwiona w zwartym i nośnym gruncie, odpowiednio ustabilizowana i wypoziomowana, a kotwa zalana w cementowym fundamencie.
  2. Montaż elementów konstrukcyjnych: Na tak przygotowanej podstawie umieszcza się kolejne elementy konstrukcyjne należące do zestawu wieży.
  3. Montaż dźwigu dolnoobrotowego: pracę zaczyna się od rozstawienia łap, wypoziomowania podstawy oraz ustawienia wieży w pozycji pionowej. Następnie zakłada się przeciwwagę i rozpoczyna montaż wieży oraz wysięgnika.
  4. Montaż dźwigu górnoobrotowego: do przygotowania wykorzystywany jest dźwig samojezdny. Wieża montowana jest z kolejnych elementów konstrukcyjnych na specjalnie przygotowanej podstawie. Kolejnym krokiem jest umieszczenie balastu centralnego, następnie zamontowanie obrotnicy i przeciw wysięg. Ostatnią już fazą jest złożenie wysięgnika na gruncie, podniesienie go w całości oraz zamontowanie na obrotnicy.

Montażu wysięgnika oraz wieży dokonuje się na dwa sposoby: hydraulicznie (wykorzystując siłowniki, bez możliwości zmiany wysokości wieży) lub mechanicznie (teleskopowo, wykorzystując liny oraz wielokrążki).

Wymogi prawne i uprawnienia

Dozór techniczny

Wszystkie żurawie podlegają dozorowi technicznemu. Żurawie o udźwigu do 250 kg (z wyłączeniem żurawi służących do przemieszczania osób) podlegają dozorowi uproszczonemu - urządzenia nie wymagają zgłoszenia do UDT i badań, ale należy zapewnić konserwację i obsługę przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia. Uprawnienia do obsługi nie są wymagane przy urządzeniach z napędem ręcznym.

Podstawą prawną jest Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu (Dz. U. 2012 nr 0 poz. 1468) oraz Rozporządzenie Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia 30 października 2018 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie eksploatacji, napraw i modernizacji urządzeń transportu bliskiego (Dz.U. 2018 poz. 2176).

Uprawnienia operatora żurawia wieżowego

Operatorem takiego dźwigu może zostać każdy, kto ukończył 18 rok życia. Wymogiem koniecznym jest również posiadanie aktualnego orzeczenia lekarskiego, które stwierdzać będzie brak jakichkolwiek przeciwwskazań do pracy na stanowisku operatora żurawia budowlanego oraz ważne zaświadczenie kwalifikacyjne wydawane przez Dozór Techniczny UDT, TDT lub WDT, uprawniające do obsługi dźwigów budowlanych. Według aktualnie obowiązujących przepisów, zaświadczenie takie ważne jest przez 5 lat.

Wiele specjalistycznych Ośrodków Kształcenia Zawodowego organizuje kursy operatorów żurawi wieżowych. Szkolenia podzielone są na dwie części - teoretyczną i praktyczną, a kurs kończy się egzaminem przed komisją Dozoru Technicznego. Po pozytywnym przebiegu egzaminu kursant otrzymuje zaświadczenie o kwalifikacjach. Bezterminowe zaświadczenia kwalifikacyjne Dozoru Technicznego zachowują swoją ważność do 1 stycznia 2024 r. W celu przedłużenia ważności uprawnień należy zgłosić się do organu, który wydał zaświadczenie, ze specjalnym wnioskiem, najlepiej na 3 miesiące przed upływem tej daty.

Zalety uprawnień na żurawie

Operatorzy i konserwatorzy tych urządzeń mogą liczyć na wyższe wynagrodzenie. Aby zostać takim specjalistą, należy ukończyć szkolenie i przystąpić do egzaminu państwowego, zdawanego przed komisją.

Usługi wynajmu żurawi wieżowych

Świadczymy profesjonalne usługi wynajmu wszelkiego rodzaju urządzeń dźwigowych dla budownictwa, w tym budownictwa infrastrukturalnego, drogowego, kubaturowego, przemysłowego, energetycznego oraz dla montażu farm wiatrowych. Nasza firma oferuje wynajem żurawi, dbając o kompleksowe podejście i wysoką jakość usług. Dysponujemy rozbudowanym zapleczem logistycznym, technicznym i sprzętowym, a także współpracujemy ze sprawdzonymi partnerami handlowymi, aby zapewnić klientom najwyższą jakość świadczonych usług. Nasze doświadczenie i zaangażowanie pozwala realizować nawet najbardziej wymagające zlecenia.

tags: #zuraw #wiezowy #wodzak