Współczesne rolnictwo wymaga niezawodnych i precyzyjnych maszyn, które sprostają wyzwaniom różnorodnych warunków glebowych i klimatycznych. Jednym z kluczowych elementów wyposażenia nowoczesnego gospodarstwa są agregaty uprawowo-siewne, a marka Pöttinger od lat oferuje rozwiązania cenione przez rolników. Poniższa analiza skupia się na modelu Pöttinger Vitasem 302 ADD, przedstawiając jego charakterystykę, funkcjonalność oraz praktyczne doświadczenia z użytkowania.

Wprowadzenie do agregatów uprawowo-siewnych Pöttinger
Pöttinger, jako renomowany producent maszyn rolniczych, stawia na niezawodne i sprawne działanie swoich urządzeń, dążąc do najwyższych standardów jakości. Proces produkcji oparty jest na elastycznych i nowoczesnych modelach, a maszyny są testowane w warunkach zbliżonych do naturalnych w najnowocześniejszym na świecie Centrum Testów. Firma stosuje również przyjazne środowisku metody lakierowania proszkowego, wyróżniające się dużą elastycznością i wytrzymałością.
Agregaty uprawowo-siewne z aktywną uprawą gleby, takie jak seria Aerosem VT, zostały zaprojektowane z myślą o pracy na glebach ciężkich i średnio ciężkich. Przykładowo, Aerosem VT 5000 z broną Lion 503C był testowany w takich warunkach i może współpracować z ciągnikami o mocy do 320 KM. Pöttinger rozwija te technologie, wprowadzając następców, jak model Lion V 5040 z czterema wirnikami na metr i przekładnią umożliwiającą zmianę obrotów wirników z 342 na 527 obr./min przy napędzie z WOM 1000. Inną wszechstronną maszyną jest uniwersalny siewnik TERRASEM, który łączy w sobie wszystkie etapy robocze: uprawę, ugniecenie wtórne i siew, co jest kluczowe dla uzyskania idealnych wschodów.
Szczegółowa analiza siewnika Pöttinger Vitasem 302 ADD
Charakterystyka i wyposażenie
Siewnik rzędowy/agregat uprawowo-siewny Pöttinger Vitasem 302 ADD, wyprodukowany w 2023 roku we Francji, to mechaniczny siewnik nabudowany. Charakteryzuje się następującymi parametrami i wyposażeniem:
- Typ montażu na ciągniku: półzamontowany
- Szerokość robocza: 3 metry
- Odległość między rzędami: 12,5 cm
- Liczba rzędów: 24
- Pojemność zbiornika: 600 litrów
- Wyposażenie standardowe i dodatkowe:
- Komputer pokładowy z wyświetlaczem
- Część siewnika z udziałem w pługu (zapewne chodzi o redlice talerzowe lub ogólną konstrukcję do siewu w przygotowaną glebę)
- Monitoring elektryczny
- Sterowanie elektroniczne
- Znacznik szlaku
Wybór i konfiguracja maszyny - perspektywa rolnika
Dla wielu rolników, w przypadku ciężkich, mających tendencję do brylenia się gleb, agregat uprawowo-siewny nabudowany na bronie aktywnej jest często jedynym skutecznym rozwiązaniem. Przykładem jest rolnik z okolic Opatowa w województwie świętokrzyskim, który, rozważając agregaty trzech renomowanych producentów (Pöttinger, Amazone, Kuhn), ostatecznie zdecydował się na markę Pöttinger.
O wyborze Pöttingera zadecydowały przede wszystkim następujące cechy:
- Skrzynia wysiewająca: Zaprojektowana tak, aby umożliwiać wysiew nasion praktycznie do zera, co jest szczególnie przydatne przy siewie rzepaku.
- Solidność konstrukcji: Zestaw Pöttinger był cięższy od konkurencji, a jego konstrukcja sprawiała wrażenie bardzo solidnej.
- Brona wirnikowa: Noże były dłuższe i masywniejsze w porównaniu do innych maszyn.

Rolnik zdecydował się na mocniejszą bronę wirnikową Lion 303, przeznaczoną do ciągników o mocy maksymalnej 180 KM. Agregat został wyposażony w tnący wał Packera, który bardzo dobrze sprawdza się na ciężkich ziemiach dominujących w gospodarstwie. Jego konstrukcja sprawia, że oblepia się tylko do pewnego stopnia, a następnie skrobaki bardzo skutecznie usuwają nadmiar ziemi. Ponadto rolnik wybrał sprężynowe kroje boczne.
Jeśli chodzi o siewnik, wybór padł na model Vitasem 302 ADD, czyli mechaniczny siewnik nabudowany z podwójnymi redlicami talerzowymi i rolkami dociskowymi. Maszyna została doposażona w zagarniacz charakteryzujący się nierówną długością palców, hydrauliczny podnośnik, który utrzymuje siewnik nad maszyną uprawową, a także znaczniki przedwschodowe. Taka kompletacja kosztowała rolnika 115 tys. zł dwa lata temu.
Doświadczenia z użytkowania i precyzja siewu
Zestaw uprawowo-siewny zasiał dotychczas około 200 hektarów, wysiewając rzepak, groch, proso, a także zboża. Rolnik chwali precyzję wysiewu, twierdząc, że wysiew rzepaku pokrywa się z próbą kręconą, natomiast w przypadku zbóż różnica wynosi +/- 5 kg/ha.
Sama próba kręcona jest bardzo łatwa do wykonania. Wspomaga ją podstawowy sterownik, który podpowiada, ile obrotów korbą należy jeszcze wykonać, a także sugeruje, o ile zwiększyć ustawienie na skali, aby uzyskać założoną normę wysiewu. Do wyboru jest kilka trybów pomiaru, różniących się testowaną powierzchnią wysiewu - od 1/20 do 1/100 ha. Dostępne są również dwa przełożenia, z których jedno pozwala na wykonanie dwukrotnie mniejszej liczby obrotów korbą. Do wyboru właściwego wałka dozującego można skorzystać z narzędzia METERING WHEEL ASSIST dostępnego na smartfonie, tablecie lub komputerze. Użytkownik zestawu chwali również sposób regulacji poszczególnych elementów - do ustawienia głębokości siewu i docisku redlic nie potrzeba dodatkowych narzędzi, wystarczą te dostarczone w zestawie z siewnikiem. Co istotne, w czasie eksploatacji maszyny nie wystąpiły żadne problemy czy awarie.

Vlog #18 - Prezentacja agregatu siewnego Pottinger Vitasem 302 ADD
Wyzwania i sugestie usprawnień
Pomimo ogólnego zadowolenia, rolnik zauważa, że maszyna nie jest pozbawiona wad, które wynikają jednak z nie do końca przemyślanej konfiguracji. Pan Jakub Stawiarski wskazuje na następujące aspekty:
- Pojemność zbiornika: Wybrany zbiornik o pojemności 600 l okazał się błędem. Sama maszyna jest wydajna, ale pojemność zbiornika i konieczność częstego napełniania stanowią wąskie gardło, ograniczające efektywność pracy. Rolnik zdecydowałby się na większy zbiornik na nasiona.
- Umiejscowienie znaczników: Znaczniki umieszczone na siewniku powodują, że za każdym podniesieniem znacznika ziemia obsypuje się na klapę zbiornika. W sytuacji, gdy klapa jest otwarta, ziemia może dostać się do wnętrza. Ponadto znaczniki przeszkadzają przy załadunku nasion ładowaczem czołowym lub ładowarką. Producent umożliwia jednak montaż znaczników na bronie wirnikowej, co byłoby lepszym rozwiązaniem.
- Znaczniki przedwschodowe: Z perspektywy dwóch lat użytkowania rolnik stwierdził, że niepotrzebnie zdecydował się na znaczniki przedwschodowe, ponieważ bardzo łatwo jest policzyć przejazdy i wytyczyć ścieżkę bez ich użycia. Ta opcja kosztowała ponad 4 tys. zł.
- Waga i zapotrzebowanie na moc: Zestaw waży niespełna 3 tony, co nie stanowi problemu dla ciągnika Claas Arion 610 wyposażonego w obciążnik na przednim TUZ. Jednak 145 KM mocy maksymalnej jest czasem niewystarczające przy siewie w bardzo ciężkiej ziemi. Do pracy z optymalną prędkością w każdych warunkach rolnik szacuje, że przydałoby się 15-20 KM więcej.
- Zużycie paliwa: Przy współpracy z agregatem Pöttinger zużycie paliwa kształtuje się w przedziale od 12 do 16 l/ha, w zależności od jakości gleby i głębokości pracy brony wirnikowej.
Dodatkowo, rolnik rozważa doposażenie maszyny we własnym zakresie w dodatkowe oświetlenie robocze wokół siewnika oraz w zbiorniku.
Technologie Pöttinger wspierające rolnictwo
W doborze parku maszynowego, aby optymalnie wykorzystać system ścieżek technologicznych, wsparcie oferuje narzędzie TRAMLINE ASSIST. Przy wyborze siewnika rozstrzygającymi, z punktu widzenia prawidłowego korzystania ze ścieżek technologicznych, są takie parametry, jak szerokość robocza maszyny do zabiegów pielęgnacyjnych oraz rozstaw śladu i szerokość kół.
Pöttinger posiada w swoim parku maszynowym dobrze zaprojektowane agregaty uprawowe i uprawowo-siewne, które pozwalają sięgnąć po dotacje z ekoschematów. Płatności za ekoschematy stały się nieodłącznym elementem wniosków o dopłaty bezpośrednie, stanowiąc finansową zachętę do wdrażania praktyk proekologicznych.
Płatności do ekoschematu „Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi” są rozliczane według punktacji za realizację co najmniej jednej z poniższych praktyk:
- Zróżnicowana struktura upraw: Punkty zdobywa się, jeśli rolnik na gruntach ornych uprawia co najmniej trzy różne uprawy.
- Wymieszanie obornika z glebą: Punkty są przyznawane, jeśli rolnik wymiesza obornik z glebą. Szybkie wymieszanie obornika z glebą chroni przed stratami cennego azotu. ARiMR wymaga przysłania geotagowanych zdjęć po realizacji praktyki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia rozpoczęcia nawożenia.
- Stosowanie uprawy konserwującej: Wymagane jest prowadzenie na gruntach uprawy roślin w formie uprawy konserwującej bezorkowej, w tym uprawy pasowej. Pług musi być zastąpiony innymi narzędziami uprawowymi.
- Rozdrobnienie i pozostawienie słomy: Po zbiorze plonu głównego słoma ma być w całości rozdrobniona i pozostawiona na polu.
- Wysiew roślin miododajnych: Pieniądze za ten schemat można otrzymać do powierzchni gruntów ornych, na których wysiano rośliny miododajne.

Pöttinger oferuje całą gamę narzędzi biernych i aktywnych, które można użytkować pojedynczo lub w zespołach, w tym te pozwalające na jednoczesny siew i nawożenie, co jest kluczowe dla efektywnego spełniania wymogów ekoschematów. Przepisy dotyczące tych schematów zostały określone w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności w ramach schematów na rzecz klimatu i środowiska w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027.