Agregaty uprawowo-siewne marki Kuhn cieszą się uznaniem rolników w całej Polsce. W niniejszym artykule przyjrzymy się bliżej testowanym modelom oraz opiniom użytkowników, aby przedstawić kompleksową analizę ich wydajności, funkcjonalności i opłacalności.
Testy i ocena modeli Kuhn
Sprawdziliśmy, jak spisuje się agregat uprawowo-siewny marki Kuhn, składający się z biernego agregatu CD 300 3R i nabudowanego siewnika Integra 3003. Testowany model o szerokości roboczej 3 m ocenialiśmy w czasie siewu poplonów oraz zbóż ozimych. W agregacie za uprawę gleby odpowiedzialny był 3-belkowy kultywator z wałem MaxiPacker o średnicy 600 mm, który dobrze wyrównywał i zagęszczał glebę przed siewem. Wysiew nasion to zadanie mechanicznego siewnika Integra, który wyposażony był w podwójne redlice talerzowe z kółkami dogniatającymi. W siewniku próżno szukać tradycyjnej przekładni bezstopniowej. Regulację dawki ustala się przez wybranie odpowiedniego przełożenia skrzyni przekładniowej i śruby mikrometrycznej odpowiedzialnej za wysuwanie kółek wysiewających z aparatów.
Siewniki z serii Sitera 100
Gama mechanicznych agregatów uprawowo-siewnych oferowanych przez markę Kuhn powiększa się o serię Sitera 100. Siewniki serii Sitera 100 są dostępne w konfiguracji 20 lub 24-rzędowej z rozstawem 15 i 12,5 cm między redlicami. Siewniki Kuhn Sitera 100 są kompatybilne z bronami wirnikowymi HRB 302, HRB 303, HR 304 i HR 3004 i pozwalają na pracę z ciągnikami o mocy do 250 KM. Siewniki Sitera 100 mogą być wyposażone w redlice piersiowe, jednotalerzowe lub w sekcje wysiewające Seedflex 100. Jak twierdzi producent, dzięki siewnikowi montowanemu bezpośrednio na wale brony wirnikowej oraz 600-litrowemu zbiornikowi w pozycji maksymalnie przesuniętej do przodu, siewniki serii Sitera 100 mają środek ciężkości blisko ciągnika. Zarządzanie siewem odbywa się za pośrednictwem sterownika VT 30 (dla ciągników bez ISOBUS), terminala CCI 800, CCI 1200 lub innego dostępnego terminala ISOBUS. Seria siewników Sitera 100 e posiada elektrycznie napędzany aparat wysiewający. Tego typu siewniki wyposażone są w silnik elektryczny oraz czujnik radarowy do pomiaru prędkości. Napęd elektryczny zdecydowanie ułatwia przeprowadzenie próby kręconej. Zmienne dawkowanie materiału siewnego może odbywać się ręcznie lub automatycznie z wykorzystaniem GPS za pośrednictwem terminala ISOBUS z funkcją TC-GEO.
Siewniki z serii Venta 100
Seria siewników Venta 100 została opracowana jako lżejsza alternatywa dla znanej Venty 1000. W modelu Venta 330 Kuhn skrócił odstęp między redlicami o 20 cm w porównaniu z "dużą" Ventą 3030. Zgodnie z nomenklaturą Kuhna pierwsza cyfra w oznaczeniu 330 odnosi się do szerokości roboczej (3 m), a "30" wskazuje na redlice dwutalerzowe Seedflex.
Opinie rolnika z Dębowa - Waldemara Kaczora
Waldemar Kaczor postawił na agregat uprawowo-siewny marki Kuhn, który używa od jesieni 2019 r. Rolnik prowadzi gospodarstwo w Dębowie k. Nakła (woj. kujawsko-pomorskie), gdzie na powierzchni 86 ha uprawia buraki, zboża i rzepak. Siewnik zbożowy ma więc co robić, tym bardziej że jest jeszcze używany do wysiewu poplonu gorczycy bezpośrednio w ściernisko. Agregat uprawowo-siewny rolnika z Dębowa składa się z brony wirnikowej Kuhn HR 3040 oraz nabudowanego na niej siewnika mechanicznego Sitera 3030/24.
Stabilność i komfort pracy
Traktor podczas pracy ma zamontowany przedni obciążnik o masie 1100 kg, co pozwala utrzymać stabilność jego przedniej osi po podniesieniu agregatu uprawowo-siewnego na tylnym TUZ. Waldemar Kaczor podkreśla wygodę napełniania siewnika nasionami zboża z worków big bag z pomocą ciągnika z ładowaczem czołowym. Po otwarciu dużej pokrywy zbiornika, łatwo można worek opróżnić, stojąc na szerokim podeście. Wybrał nadstawkę skrzyni nasiennej, co pozwala mu bezproblemowo dosypywać kolejny big bag na spokojnie, bez potrzeby rozgarniania górki ziarna. Pokrywa zbiornika, choć jest duża, otwiera i zamyka się łatwo dzięki siłownikom gazowym.
Brona wirnikowa Kuhn HR 3040
Brona wirnikowa Kuhn HR 3040 ma bezobsługową wannę o ścianach 8 mm grubości, wykonaną z drobnoziarnistej stali o dużej elastyczności. Mocny napęd wirnika jest w pełni chroniony przez sztywną wannę. Obudowa, łożyska i uchwyty zębów tworzą zwarty i bardzo stabilny zespół, ograniczający naprężenia skrętne. Mała odległość pomiędzy obudową a górą uchwytów noży zapobiega zakleszczaniu kamieni. Wirniki są zamontowane w bardzo sztywnej i bezobsługowej wannie. Dzięki wypukłemu kształtowi kutych, stalowych kół zębatych, nie występują obciążenia poprzeczne. Łożyska nie wymagają żadnej konserwacji; są idealnie spasowane w obudowie, dzięki czemu nie ulegają odkształceniom. Maszyny typu HR są wyposażone we wzmocnione uszczelnienie kasetowe.
Głębokość i prędkość pracy
Zęby robocze brony wirnikowej Kuhn HR 3040 o długości 33,5 cm mają możliwość pracy na głębokości do ok. 20 cm. Rolnik z Dębowa nie widzi potrzeby tak głębokiej uprawy gleby na swoich polach i najczęściej w czasie siewu zbóż i rzepaku pracuje na głębokości 10 cm, a wysiewając poplony prosto w ściernisko na 5 cm. Zalecane przez producenta obroty WOM ciągnika wynoszą 1000 na minutę, i rolnik takie wybiera.
Wymiana zębów i regulacja
Brona wirnikowa Kuhn HR 3040 dzięki systemowi Fast-Fit pozwala szybko wymienić zęby robocze bez użycia narzędzi. Posiada hydrauliczną regulację głębokości pracy, której zmianę ułatwia skala liczbowa. Obok niej znajduje się kolejna skala, która podpowiada, w jakim położeniu znajduje się zamontowana za wirnikami włóka. Zmiana jej ustawienia wpływa na stopień kruszenia gleby. Pracując w zestawie z siewnikiem zmiana głębokości pracy brony aktywnej nie ma wpływu na głębokość siewu. Siewnik jest bowiem mocowany bezpośrednio do ramy wału. Zaletą tego rozwiązania jest również usytuowanie środka ciężkości zestawu blisko ciągnika, co przekłada się na lepsze rozłożenie masy.
Osłony boczne
Warto zwrócić uwagę na solidne i długie osłony boczne znajdujące się na brzegach brony wirnikowej, które można łatwo wyregulować. Zamontowane są na podwójnych ramionach i posiadają zabezpieczenie sprężynowe. Prawidłowo ustawione osłony powinny zagłębiać się w glebę na głębokość ok. 5 cm.
Wał Packliner
Za broną wirnikową zamontowany jest wał. Rolnik z Dębowa wybrał jego wersję o nazwie Packliner z ogumionymi pierścieniami o średnicy 592 mm. Ich rozstaw jest zgodny z rozstawem redlic siewnika wynoszącym 12,5 cm (dostępny jest również rozstaw 15 cm). Waldemar Kaczor ocenia, że ten wał jest lepszy niż poprzedni oponowy zamontowany w jego poprzednim agregacie uprawowo-siewnym. Jest pod wrażeniem równomiernych wschodów, które są w dużej mierze jego zasługą. Dobrze radzi sobie na glebach lekkich i ciężkich gliniastych oraz na wilgotnych, w czym pomagają skrobaki umieszczone w zagłębieniach pierścieni wału. Zamontowane są one na solidnych ramionach, a intensywność ich pracy można regulować zależnie od potrzeb.
Siewnik mechaniczny Sitera 3030/24
Bezpośrednio na ramie wału nabudowany jest siewnik mechaniczny Sitera 3030/24. Producent zastosował rozwiązanie pozwalające na jego szybki montaż i demontaż dzięki niewymagającym użycia narzędzi łącznikom z zapadką sprężynową. Ponadto wystarczy odłączyć hydrauliczny łącznik górny oraz przewody olejowe i siewnik można odstawić na wspornikach w ciągu kilku minut.
Aparaty wysiewające Helica i regulacja dawki
Za dozowanie nasion w siewniku Sitera 3030/24 odpowiadają aparaty wysiewające Helica, których system regulacji oparty jest na jednej śrubie mikrometrycznej umieszczonej z lewej strony podstawy skrzyni nasiennej. Zmiana jej ustawienia powoduje przesuwanie spiralnie ułożonych rowków aparatów wysiewających w otworach zbiornika znajdujących się nad przewodami nasiennymi. Ten objętościowy system wysiewu jest wygodny w obsłudze, bo pozwala jedną śrubą mikrometryczną szybko zmieniać ustawienia wszystkich aparatów wysiewających. Ponadto służy do wysiewu różnych rodzajów nasion, od małych rzepaku, poprzez średnie zbóż do dużych roślin motylkowych.
Precyzja wysiewu
Waldemar Kaczor wykonuje próbę kręconą bardzo szybko. Ustawia zastawki, dna nastawne, skrzynię bezstopniową i śrubę mikrometryczną na wskazane w tabeli wysiewu wartości. Następnie za pomocą korby wykręca nasiona do rynienek, waży je i wynik wprowadza do sterownika VT 30. Rzepak sieje w dawce 2,3 kg na hektar, a zboża zależnie od gatunku i stanowiska w dawkach 140-165 kg na hektar. Maszyna wysiewa dokładnie, a wschody są równomierne. Podczas zmniejszania ustawienia skrzyni bezstopniowej przekazującej napęd od koła ostrogowego do wałka wysiewającego, należy pamiętać, aby zawsze dźwignię nastawną wyzerować.
Ustawianie głębokości siewu i docisku redlic
Do ustawiania głębokości siewu używa się klucza 27 będącego na wyposażeniu maszyny Sitera 3030/24. Za jego pomocą zmienia się długości dwóch śrub znajdujących się po bokach skrzyni nasiennej od strony ciągnika. Umieszczone obok tych dwóch punktów nastaw skale literowe pozwalają ustawić je identycznie. Natomiast, aby zmienić docisk sekcji wysiewających Seedflex z redlicami dwutalerzowymi zamontowanymi w dwóch rzędach oddalonych od siebie o 35 cm, należy dla każdej z osobna ustawić naciąg sprężyn w wybranych pozycjach. Dyski redlic są przesunięte względem siebie o 41 mm, co pozwala im skutecznie otwierać bruzdę, w którą trafiają nasiona.
Znaczniki i sterowanie
Rolnik z Dębowa zdecydował, że nie potrzebuje bocznych znaczników śladów przejazdowych, bo przy szerokości zaledwie 3 m i dużym ciągniku Valtra T163 nie ma problemu z utrzymaniem odległości pomiędzy przejazdami roboczymi agregatu uprawowo-siewnego. Zamówił jednak znaczniki powschodowe, których używa do zakładania ścieżek technologicznych. Do obsługi siewnika Sitera 3030/24 rolnik używa sterownika VT 30, ale można również wykorzystać wyświetlacz ciągnika zgodny ze standardem ISOBUS. Tak się stało podczas wizyty w gospodarstwie Waldemara Kaczora, gdzie trafiono na pokaz indywidualny ciągnika Deutz-Fahr 7250 TTV, który dostarczył diler tej marki (również marki Kuhn) firma EuroTech. Dlatego z zestawem uprawowo-siewnym nie pracowała użytkowana na co dzień przez rolnika Valtra T163, ale DF 7250 TTV.
Duże agregaty uprawowo-siewne: kiedy warto inwestować?
Inwestycja w nowoczesny duży siewnik, a właściwie w agregat uprawowo-siewny, który umożliwia siew uproszczony, to decyzja, która może znacząco wpłynąć na wydajność i ekonomikę pracy w gospodarstwie rolnym. Wielu rolników zastanawia się, czy maszyny takie jak Kuhn Espro 6002 R czy Horsch Focus 6 TD są opłacalnym wyborem. Siewnik zbożowy z napędem mechanicznym w klasycznym polskim gospodarstwie uprawiającym zboża i rzepak powinien być maszyną sprawdzoną i pewną, bo taki sprzęt kupuje się najczęściej na kilkanaście lat.
Kluczowe pytania przed zakupem
Wielkie, wielorzędowe pneumatyczne agregaty uprawowo-siewne, mają sens ekonomiczny w określonych warunkach. Przed zakupem warto zadać sobie pytania:
- Jak duże jest nasze gospodarstwo?
- Czy liczy się dla nas terminowość?
- Czy myślimy o usługach siewu?
Im szybciej zakończymy siew, tym lepiej dla naszych plonów.
Zalety dużych agregatów
- Większa szerokość robocza: Duże siewniki, a dokładniej agregaty uprawowo-siewne, jak Kuhn Espro 6002 R (6 m) czy Horsch Focus 6 TD (6 m) pozwalają zredukować liczbę przejazdów, co skraca czas pracy i zmniejsza ugniatanie gleby.
- Automatyzacja procesu siewu: Systemy sterowania sekcjami pozwalają na optymalne dozowanie nasion i nawozów, co przekłada się na oszczędności. Precyzyjny system dozowania sprawia, że nie ma strat związanych z nierównomiernym wysiewem.
Jeśli zależy nam na wydajności, precyzji i oszczędnościach, to duży pneumatyczny siewnik może być doskonałym wyborem. Dla gospodarstw powyżej 500 ha oraz dla firm usługowych taka inwestycja jest także uzasadniona ekonomicznie. W ramach testów często pracowaliśmy ciągnikiem New Holland TVT 145 o mocy 108 kW/147 KM, który dobrze radził sobie z ważącym na pusto ok. 2640 kg agregatem uprawowo-siewnym.