W obliczu zmiennych warunków klimatycznych oraz nowych rozwiązań Wspólnej Polityki Rolnej (WPR), w tym ekoschematów, świadomy wybór specjalistycznych kombinacji narzędzi do uprawy gleby staje się kluczowy. Od 2023 roku przed rolnikami, zwłaszcza z większymi gospodarstwami, stoją wyzwania związane z tzw. warunkowością, obejmującą normy dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska. W kontekście coraz bardziej dotkliwych zmian klimatycznych, warunkowość i możliwa pomoc ekonomiczna na realizację tych celów zmuszają większość rolników do poszukiwania optymalnych, uproszczonych technologii uprawy roli i roślin.
Kluczowe znaczenie ma tutaj dobór maszyn i narzędzi do uprawy pożniwnej oraz przedsiewnej, czego nie zapewni uniwersalna uprawa płużna. Konieczne staje się stosowanie narzędzi i maszyn uprawowych, operujących w wąskim zakresie tolerancji warunków glebowych i wymagających większej uwagi co do zakresu regulacji elementów roboczych. Pöttinger odpowiada na te potrzeby, oferując innowacyjne agregaty i brony wirnikowe.
Agregaty Pöttinger do Uprawy i Siewu Międzyplonów
Zastosowanie nowego agregatu, czyli połączenie siewnika poplonów Tegosem z broną aktywną Lion lub krótkim agregatem Fox, umożliwia wykonanie uprawek pożniwnych i wysiew międzyplonów w jednym przejeździe. Takie rozwiązanie jest odpowiedzią na dylemat rolnika w systemach uproszczonych, gdzie wybór między narzędziami biernymi a aktywnymi ma istotne znaczenie. Narzędzia aktywne, takie jak brony wirnikowe, przy tej samej szerokości roboczej są z reguły droższe w zakupie i wymagają wyższych mocy ciągnika, generując nieco wyższe zużycie paliwa na jednostkę powierzchni ze względu na większe opory gleby. Jednak ich specyfika pracy doskonale sprawdza się w uproszczonych systemach uprawy.
Siewnik Poplonów Tegosem: Precyzja i Wszechstronność
Siewnik Tegosem został zaprojektowany do współpracy z maszynami zawieszanymi na TUZ i jest z nimi sprzęgany za pomocą płyty montażowej. Maszyna umożliwia wysiew różnorakich nasion: od gorczycy przez trawę i rzepak, a także grubonasienne, takie jak groch czy fasolę. Pojemność skrzyni nasiennej wynosi 200 litrów.
Aparat wysiewający jest napędzany elektrycznie, a nasiona są rozprowadzane pneumatycznie i rozrzucane przez płyty rozdzielające. Mogą być wyrzucane zarówno przed, jak i za wałem doprawiającym - wystarczy zmienić pozycję szyny rozrzucającej. Standardowym wyposażeniem siewnika poplonów Tegosem jest terminal obsługowy, który monitoruje dawkę wysiewu i umożliwia elektroniczną jej regulację. Prędkość wałka dozującego jest także ustawiana elektronicznie niezależnie od prędkości jazdy, bezstopniowo z kabiny ciągnika. Terminal wyświetla dawkę wysiewu w kg/ha. Łatwa do wykonania kalibracja aparatu wysiewającego polega na wciśnięciu przycisku na maszynie. Technicznym warunkiem współpracy siewnika Tegosem z maszynami Lion lub Fox jest 3-pinowe gniazdo umożliwiające sterowanie maszyną i napędem dmuchawy.
Brony Wirnikowe Pöttinger Lion: Ewolucja i Technologia
Historia i Modernizacja
Po około 10 latach firma Pöttinger poddała modernizacji bronę wirnikową Lion i siewnik Vitasem. Oprócz wyglądu, inżynierowie włożyli dużo pracy w poprawę komfortu obsługi i opracowali sporo opcji wyposażenia. Redaktorzy testowali zestaw, który składał się z odnowionej brony wirnikowej Lion 3040 i siewnika Vitasem M 3000 DD, plasujący się w górnym przedziale maszyn ze średniej półki cenowej.
Kluczowe Cechy Bron Wirnikowych Lion
Dla bron wirnikowych Lion o szerokości 3 m Pöttinger oferuje trzy różne wersje przekładni napędowych i dwie wersje wirników z zębami. Testowany Lion 3040 miał 12 wirników, co oznacza cztery wirniki na każdy metr szerokości roboczej. Przekładnia, w której można zamieniać miejscem koła napędowe, przystosowana była do współpracy z ciągnikami o mocy do 200 KM.
W warunkach uprawy uproszczonej wyzwaniem dla konstruktorów wirników jest nieodmiennie pogodzenie wymogu płytkiego, dobrego kruszenia i spulchniania gleby z płynnym przepływem masy mulczu. Prawidłowe wykorzystanie brony wirnikowej to odpowiednia prędkość obrotowa noży w stosunku do prędkości jazdy i pokrycia gleby resztkami pożniwnymi. Podstawowe zależności tych ustawień znajdują się w instrukcji obsługi tych maszyn.
Dodatkowo, w konstrukcjach PÖTTINGER serii LION zastosowano obustronnie zaostrzone zęby wirników, co oznacza, że wszystkie noże z wirników kręcących się w prawo można zamontować na wirniki pracujące w lewo i na odwrót. Dzięki temu uzyskano odmienną geometrię prowadzenia krawędzi ostrzy noży.
Seria Lion V: Innowacje w Dużych Szerokościach Roboczych
Austriacki producent rozszerza swoją ofertę składanych średnio ciężkich bron wirnikowych o model 6-metrowy Pöttinger Lion V 6040. Składane brony wirnikowe serii Lion V są przystosowane do pracy z ciągnikami o mocy do 320 KM. Obecnie Pöttinger rozszerzył serię aż do szerokości roboczej 6 m. W przypadku składanych bron wirnikowych z cięższym wyposażeniem Pöttinger Lion V 4040, Lion V 5040 i Lion V 6040, nacisk położono na kompaktowość maszyny i optymalny rozkład ciężaru.
Kompaktowa i Krótka Budowa
Dzięki zintegrowaniu składanej ramy z obydwoma belkami brony wirnikowej konstrukcja maszyny została skrócona, a rozłożenie ciężaru zoptymalizowane. Efektem tego jest bardzo krótka i zwarta budowa brony, krótsza niż w przypadku bron innych producentów. 6-metrowa brona wirnikowa Lion V 6040 składa się na czas transportu do szerokości 2,55 m, co sprawia, że transport drogowy nie stanowi problemu. Punkt ciężkości znajduje się bliżej tylnej osi, przez co przednia oś jest zdecydowanie mniej obciążona.
Rozwiązania na Najcięższe Warunki Pracy
Nowa przekładnia z wymiennymi kołami daje duży zakres prędkości obrotowej. Seria Lion V jest dostosowana do WOM o obrotach między 540 i 1000 obr/min, dzięki czemu ciągnik zawsze pracuje przy optymalnych obrotach, co zwiększa niezawodność pracy maszyny. Duża obudowa przekładni zapewnia przy tym konieczne chłodzenie. Liczba obrotów wirnika oscyluje między 342 i 415 obr/min, co zapewnia perfekcyjne efekty pracy z jednoczesną redukcją zużycia paliwa. Brona jest dostosowana do pracy z ciągnikami o mocy do 320 KM.
Prosta Regulacja i Komfort Obsługi
Pöttinger Lion V 6040 cechuje prosta regulacja, do której nie są potrzebne żadne narzędzia. Wszystkie ustawienia odbywają się z boku maszyny, a przejrzysta skala ułatwia orientację. Wystarczy wyciągnąć zatyczkę, przesunąć bolec i ustawić żądaną głębokość roboczą w krokach co około 1 cm. Na życzenie regulacja głębokości pracy może być w pełni hydrauliczna.
Dużą zaletą jest również komfortowa regulacja szyny uderzeniowej. Jej prowadzenie na określonej głębokości odbywa się automatycznie przez wał, niezależnie od ustawionej głębokości roboczej wirników. Szyna uderzeniowa jest stale prowadzona we wcześniej zdefiniowanej odległości od gleby i nie zmienia swojego położenia względem zębów, ani ustawionej wysokości od gleby. To opatentowane rozwiązanie ma skutkować uzyskaniem odpowiednio przygotowanej gleby do siewu i równomierną strukturą gruzełkowatą, również przy zmieniających się warunkach glebowych.
Znaczenie Wałów Uprawowych w Systemach Uproszczonych
Klasyczna, nowoczesna brona wirnikowa to obecnie nie tylko belka z wyspecjalizowanymi rotorami nożowymi, ale też odpowiednio dobrany wał kruszący lub ugniatający. W warunkach uprawy płużnej zazwyczaj wystarczało użycie uniwersalnych wałów krusząco-ugniatających, jednak uprawa uproszczona wymaga stosowania wałów wyspecjalizowanych. Realizacja celów środowiskowych w ramach WPR od 2023 r. w warunkach zmian klimatycznych będzie zmuszać gospodarstwo do zakupu kilku różnych wałów do jednej brony wirnikowej.
Szeroki Wybór Wałów Pöttinger
Seria LION oferuje do 12 rodzajów wałów kruszących i ugniatających do współpracy z broną wirnikową. W ofercie wałów Pöttinger na każdy typ gleby znajdują się między innymi:
- Wał tnący packer: Sprawdza się na kamienistych, wilgotnych glebach z dużą ilością masy organicznej.
- Wał zębaty packer: Uniwersalne rozwiązanie na każdą glebę.
- Wał gumowy: Idealnie nadaje się na mocno zmieniające się gleby.
- Wał Tandem Profil U: Dzięki dużej nośności nadaje się na gleby lekkie.
- Wał Tandem CONOROLL: Polecany na lekkie gleby z kamieniami i resztkami pożniwnymi.
Do wyboru jest zębaty wał packer i wał pierścieniowo-zębaty, jak również tnący wał packer. W przypadku zębatego wału packer i wału pierścieniowo-zębatego można wybierać między dwoma średnicami.
Kompatybilność Wałów z Innymi Narzędziami
Należy podkreślić, że dla danego typoszeregu wałów serii LION możliwe jest ich stosowanie również z bronami talerzowymi typu TERRADISC. Jest to także możliwe z agregatami doprawiającymi z serii FOX, które pracują w konfiguracjach z różnymi wałami.
Inne Narzędzia Pöttinger w Uproszczonej Uprawie Roli
PÖTTINGER w narzędziach serii FOX oferuje regulowane belki narzędziowe z sprężynującymi zębami lub sztywne belki z sekcjami ząbkowanych kroi talerzowych, których mocowanie posiada zabezpieczenia najazdowe przeciw kamieniom - model FOX D. Zaletą narzędzi biernych, takich jak brony talerzowe, jest niższa cena nabycia w przeliczeniu na 1 m szerokości roboczej oraz niższe zużycie jednostkowe paliwa, wynikające z mniejszego zapotrzebowania na moc. Specyfika pracy (cięcie, odwracanie, mieszanie) sekcji talerzowych umożliwia wykonywanie dobrej jakości zabiegów uprawowych na minimalną głębokość. Brony talerzowe mogą współpracować w agregatach z siewnikami do nasion i siewnikami kombinowanymi, które dodatkowo pozwalają wysiewać nawóz.
W warunkach zmian klimatycznych i niedoboru wody na glebach ciężkich i zlewnych mogą występować problemy z utrzymaniem właściwej głębokości roboczej i dobrego spulchnienia cienkiej warstwy gleby. Dlatego Pöttinger ma w ofercie również inne bierne maszyny, takie jak wielobelkowe grubery SYNKRO czy TERRIA, ze sztywnymi zębami spulchniającymi wyposażonymi w dodatkowe noże podcinające.
Reasumując, uproszczone systemy uprawy, premiowane wsparciem w ramach ekoschematów Krajowego Planu Strategicznego, wymagać będą od rolnika głębszej niż tradycyjnie analizy warunków agrotechnicznych oraz znajomości regulacji zawartych w instrukcjach eksploatacyjnych narzędzi. Konieczne będzie nowe podejście do zakresu niezbędnych w gospodarstwie maszyn i narzędzi uprawowych, a także przemyślane zakupy maszyn i narzędzi z zestawem wymiennych sekcji albo elementów roboczych, np. różnych wałów.