Amman, Jordania: Fascynujące Fakty i Praktyczny Przewodnik

Amman, stolica Jordanii, to miasto, które budzi skrajne emocje - można się w nim zakochać albo je znienawidzić. Często uznawane za jedynie bazę wypadową do słynnej Petry czy pustyni Wadi Rum, oferuje znacznie więcej niż mogłoby się wydawać. To miasto chaosu, kontrastów i niezwykłej, codziennej rzeczywistości, która potrafi zaskoczyć każdego podróżnika. Dla wielu stanowi pierwszy poważny kontakt z Bliskim Wschodem, zaskakując swoją nietuzinkową zabudową, różnorodnością wieczornych targów i uprzejmością mieszkańców. Warto dać temu miastu szansę i spędzić w nim nieco czasu, aby wyrobić sobie własną opinię i poznać fascynujące oblicze tej części świata.

Historia i Charakterystyka Ammanu

Amman to jedno z najstarszych nieprzerwanie zamieszkałych miast na świecie, którego historia sięga czasów biblijnych. Odnalezione w 1970 roku pozostałości ludzkich osad datowane są na osiem i pół tysiąca lat przed naszą erą. W starotestamentowej Księdze Rodzaju wspominane jest jako Rabbath Ammon, stolica Ammonitów. Około trzysta lat przed naszą erą miasto podbili Egipcjanie, którzy zmienili jego nazwę na Filadelfię. Następnie, po przejęciu terenów przez Bizancjum, Nabatejczycy zaczęli stosować nazwę Amman. Od 635 roku miasto znajdowało się pod panowaniem Arabów, a od XVI wieku pod panowaniem tureckiego imperium osmańskiego.

W 1921 roku Emir Abdullah, władca współczesnej Jordanii, wybrał Amman na swoją stolicę. Jednym z powodów tej decyzji było położenie miasta na trasie wspaniałej osmańskiej linii kolejowej, która łączyła syryjski Damaszek z saudyjską Medyną. W zaledwie 100 lat Amman z mało znaczącej wioski przekształcił się w monstrualnej wielkości miasto, liczące w 1946 roku około 30-40 tysięcy mieszkańców, a dziś zamieszkujące ponad 2,5 miliona ludzi.

Amman położony jest na siedmiu wzgórzach, co czyni spacery po nim urokliwymi, lecz często wymagającymi kondycji ze względu na kręte i strome uliczki. Miasto cechuje się typową arabską zabudową - budynki ułożone są obok siebie, często sprawiając wrażenie wbudowanych jeden na drugim. Mimo braku spektakularnych atrakcji znanych na cały świat, Amman zaskakuje przyjazną atmosferą i opinią jednego z najłatwiejszych w odbiorze miast Bliskiego Wschodu.

Amman: Miasto Kontrastów i Tolerancji

Amman to miasto kontrastów. Z zaśmieconej ulicy można wejść do klimatycznej kawiarni, której nie powstydziłyby się największe europejskie stolice. Chłód eleganckiego butiku kontrastuje ze śmierdzącą padliną ulicą sklepów mięsnych. Centrum miasta to nieustający tłok i niekończący się sznur samochodów, tworzący improwizowaną melodię dziesiątek klaksonów. Jest to miasto ulicznego jedzenia, straganów i bałaganu, który jednak nie robi wrażenia na nikim poza turystami. Mimo to, Amman jest cywilizowanym, młodym miastem pełnym genialnych ludzi i nowych biznesów, w którym życie kulturalne rozwija się dynamicznie, z pasją patrząc w przyszłość i przechodząc ciągłą transformację.

Co rzuca się w oczy w Ammanie, to przyjazna atmosfera, spokój oraz widoczna na każdym kroku tolerancja i pokojowa koegzystencja trzech wielkich religii. Kościoły sąsiadują z meczetami, a stosunki państwa jordańskiego z sąsiednim Izraelem należą do najlepszych w regionie. Niektóre świątynie, jak na przykład Meczet Króla Abdullaha, współdzielą nawet jeden parking z położonymi obok chrześcijańskimi świątyniami, co dzięki różnym dniom świętowania nie prowadzi do konfliktów interesów.

Główne Atrakcje Ammanu

Najbardziej znane atrakcje jordańskiej stolicy są jednocześnie najładniejszymi miejscami do odwiedzenia. W Ammanie można swobodnie spędzić półtora dnia, odkrywając jego zabytki i tętniące życiem ulice.

Cytadela Jebel Al-Qal’a

Cytadela (Jabal Al-Qal’a) jest najwyższym punktem miasta, położonym na wysokości 850 metrów nad poziomem morza. Jej ruiny znajdują się na jednym ze wzgórz i oferują wspaniały widok na miasto, z którego rozprzestrzenia się typowa, arabska zabudowa. Na Cytadeli można podziwiać pozostałości po niegdyś imponującej Świątyni Herkulesa, zbudowanej za panowania Marka Aureliusza. Jest to bardzo rozpoznawalny widok w Ammanie. Warto również zwrócić uwagę na Pałac Umajjadów, pochodzący z VII-VIII wieku n.e. Na obszarze Cytadeli znajduje się także muzeum archeologiczne. Cytadela stanowi idealne miejsce na zachód słońca - warto przyjść tutaj tuż przed zamknięciem. Wstęp na Cytadelę jest możliwy w ramach Jordan Pass.

Teatr Rzymski

U podnóża Cytadeli, doskonale widoczny z jej szczytu, leży Teatr Rzymski. Powstał on w II wieku n.e., gdy miasto funkcjonowało pod nazwą Filadelfia. Sam teatr mógł pomieścić nawet do 6000 osób i był miejscem wyścigów rydwanów oraz walk gladiatorów. Dziś jest to miejsce spotkań towarzyskich i rekreacji, gdzie zarówno turyści, jak i miejscowi, z lubością wspinają się po stromych siedziskach amfiteatru. Przy teatrze znajduje się małe muzeum z eksponatami związanymi z lokalną kulturą. Posiadacze Jordan Pass nie płacą za wstęp.

Meczet Króla Abdullaha I (Błękitny Meczet)

Meczet Króla Abdullaha I, zwany Błękitnym Meczetem, to duża i ciekawa budowla z niebieskimi dachami, pokrytymi mozaiką. Jest to największy meczet w Ammanie, mogący pomieścić do 10 000 wiernych. Zbudowany w latach 80. XX wieku w hołdzie dla króla Abdullaha I, nie jest zabytkowy, ale wywiera ogromne wrażenie swoją okazałą architekturą i imponującymi rozmiarami. Jest to jedyny meczet w Ammanie, do którego mogą wejść niemuzułmanie po skończonej przez wierzących modlitwie (nie ma możliwości wejścia na teren meczetu w trakcie nabożeństwa). Obowiązuje odpowiedni strój - zakryte ciało oraz włosy (na miejscu dostępne są chusty). Na uwagę zasługuje kopuła wyłożona od środka mozaiką. Ciekawostką jest bliskie sąsiedztwo kościoła katolickiego, co Jordańczycy podają jako dowód ich tolerancji.

Rainbow Street

Rainbow Street to jedna z najbardziej kosmopolitycznych części Ammanu i jednocześnie jedno z najprzyjemniejszych miejsc w stolicy Jordanii. Miasto żyje nocą, a wieczorem Rainbow Street tętni życiem, oferując mnóstwo knajp, barów z shishą, głośną muzykę i tłumy ludzi. Jeśli jednak preferujecie spokojniejsze zwiedzanie, warto przyjść wczesnym popołudniem. Sprzedawcy odeśpią już noc, a Wy będziecie mogli na spokojnie podziwiać okolicę, cieszyć się street artem, widokami na zabudowę Ammanu praktycznie z każdego zakamarka, kolorowymi uliczkami oraz lokalnym rękodziełem. Charakterystycznym punktem Rainbow Street jest alejka z zawieszonymi nad nią parasolkami.

Będąc na Rainbow Street, koniecznie trzeba spróbować najlepszego falafela w

Al-Quds Falafel

- małym, ulicznym stoisku bez miejsc siedzących. Większość osób spożywa posiłki na pobliskim placu. Falafel jest tak dobry, że stał się już legendą. Warto pamiętać, że Rainbow Street położone jest na wzgórzu, co warto mieć na uwadze, planując wycieczkę.

Downtown Amman

Downtown Amman to centrum miasta, gdzie co wieczór odbywa się miejski targ. Na straganach znajdziecie spory wybór pamiątek, lokalnych ubrań, chust, przypraw i słodkości. Podobnie jak na Rainbow Street, jest to mieszanka kultury wschodu i zachodu, gdzie można poczuć unikalny miks nowoczesności i tradycji. Jest to najbardziej żywa, różnorodna i kolorowa część miasta. W downtown, oprócz wspomnianego falafela, warto udać się do

Hashem’s

. To jedno z najtańszych miejsc, które przyciąga nawet samych mieszkańców. Słynie z doskonałego humusu i serwuje posiłki na jednorazowej folii na stole, jedzone rękoma, co jest częścią lokalnego doświadczenia.

Lokalne Słodkości

Lokalne słodkości można kupić w

Habibah Sweets

. Na miejscu można skorzystać z degustacji i zaopatrzyć się w zestaw przysmaków, które stanowią idealny prezent z Jordanii dla bliskich. Wyjątkowo popularny jest tradycyjny deser knafeh z owczym serem, syropem i kruszonym ciastem, często podawany z pistacjami. Nie można również zapomnieć o kawie z kardamonem - tutejsza, nieco słodsza wersja jest dostępna na każdym kroku i stanowi unikalne doświadczenie smakowe.

Poruszanie się po Ammanie

Większość atrakcji w Ammanie znajduje się blisko siebie, co sprawia, że można je zwiedzać pieszo. Jednak górzyste położenie miasta może sprawić, że odległości na mapie, choć niewielkie, okażą się męczącymi spacerami krętymi uliczkami mocno pod górkę. Z tego względu wielu turystów decyduje się na korzystanie z transportu.

Amman cechuje się sporym problemem z parkingami, dlatego odradza się wypożyczanie samochodu do zwiedzania miasta. Czas spędzony na szukaniu miejsca parkingowego może przekroczyć długość spaceru do atrakcji. Alternatywą jest korzystanie z Ubera, który działa bezproblemowo w Ammanie, lub z lokalnych taksówek (zawsze warto negocjować cenę).

Amman umiłował sobie ronda (circles), które są ponumerowane od 1 do 8. Nazwy ulic są w większości w języku arabskim, dlatego ronda lub konkretne atrakcje mogą służyć jako odniesienia do nawigacji. Transport publiczny, taki jak autobusy, jest dostępny, ale siatka połączeń może być nieintuicyjna dla turystów.

Podróż do Ammanu i Pobyt w Jordanii

Dojazd z lotniska

Prawdopodobnie dotrzecie do Ammanu z lotniska. Do stolicy Jordanii można udać się taksówką za około 20 JOD lub lokalnym autobusem za 3,30 JOD. Bilet autobusowy należy kupić w kasie biletowej znajdującej się po wyjściu z lotniska po lewej stronie. Autobusy odjeżdżają z dworca co godzinę, a połączenie trwa około 45 minut.

Kiedy przyjechać do Ammanu?

Najlepszym czasem na wizytę w Ammanie są miesiące wiosenne (marzec-maj) oraz jesienne (wrzesień-listopad), a nawet początek zimy (grudzień). W tych okresach temperatury wahają się średnio między 25-30°C w dzień i 14-22°C w nocy, z niewielką liczbą deszczowych dni. Lato (lipiec-sierpień) bywa bardzo gorące, a zimy (styczeń-luty) łagodne i mokre, choć temperatura rzadko spada poniżej 15°C w dzień.

Warto pamiętać, że temperatury w Ammanie mogą znacznie różnić się od tych na południu, np. w Akabie czy na pustyni Wadi Rum, gdzie bywa znacznie cieplej. Podróż w trakcie Ramadanu może być ciekawym doświadczeniem, a ceny noclegów w tym okresie bywają niższe, jednak należy unikać spożywania posiłków i picia wody w miejscach publicznych w ciągu dnia.

Jordan Pass i Wiza

Obywateli Polski podróżujących do Jordanii obowiązuje wiza, którą można zakupić online lub po przylocie na lotnisku w Ammanie (koszt 40 JOD). Najkorzystniejszą opcją jest zakup specjalnego karnetu - Jordan Pass. Uprawnia on do wjazdu do Jordanii bez wizy i jest biletem wstępu do ponad 40 atrakcji, w tym do Petry (na 1, 2 lub 3 dni). Jordan Pass jest ważny 12 miesięcy od momentu zakupu. Biorąc pod uwagę, że opłata za wizę wynosi 40 JOD, a bilet wstępu do Petry na 1 dzień to 50 JOD, zakup Jordan Pass jest bardzo opłacalny (oszczędność około 20 JOD).

Waluta i Płatności

Oficjalną walutą Jordanii jest dinar jordański (JOD), który jest bardzo silny i droższy od dolara amerykańskiego. Warto zabrać ze sobą dolary, gdyż znalezienie większej kwoty dinarów w polskich kantorach jest trudne. Banknoty powinny być nowe i niezniszczone. Można je wymienić w kantorze lub skorzystać z karty Revolut i wypłacić gotówkę w bankomacie. Należy pamiętać, że nie we wszystkich miejscach można płacić kartą.

Bezpieczeństwo i Ubiór

Jordania jest uznawana za kraj tolerancyjny i na tle innych muzułmańskich państw Bliskiego Wschodu dość kosmopolityczny. Jednak jadąc do tego miejsca, warto pamiętać o kilku zasadach ubioru, aby nie narazić się na niepochlebne spojrzenia czy komentarze. Dotyczy to głównie pań - główną zasadą jest zakrywanie ramion i nóg przynajmniej do wysokości kolan. W Petrze krótkie szorty mogą nie wzbudzać uwagi, ale w Ammanie warto mieć przy sobie lekką chustę, którą w razie potrzeby można narzucić na koszulkę na ramiączkach. Nikt nie wymaga od przyjezdnych zakrywania włosów (poza meczetami).

Jordania uchodzi za dość bezpieczny kraj, ale jak w każdym innym miejscu, należy przestrzegać podstawowych zasad: pilnować swoich rzeczy, nie nosić ze sobą zbyt dużo gotówki i nie zakładać wartościowej biżuterii. Trzeba również uważać na zjawisko powodzi błyskawicznych, które występują od jesieni do wiosny.

Gastronomia

Kuchnia jordańska jest niezwykle bogata, przyprawiona i pachnąca, łącząc w sobie wpływy kuchni arabskiej i tureckiej. Do obowiązkowych dań należą:

• Mansaf - narodowa potrawa Jordanii, baranina z sosem jogurtowym podana na tradycyjnym cienkim chlebie.
• Falafel - kulki z ciecierzycy smażone na głębokim oleju.
• Tabbouleh - przepyszna sałatka z pomidorów, pietruszki, kaszy bulgur, mięty i cytryny.
• Baklava i inne słodycze - ciastka z dodatkami orzechów i słodkim syropem.
• Knafeh - cienkie ciasto serowe z wierzchem posypanym semolinowymi nitkami i pokruszonymi pistacjami.
• Mezze - przekąski serwowane jako przystawka, takie jak hummus, chlebek arabski, baba ganoush (pasta z pieczonego bakłażana) czy muhammara (pasta z pieczonej papryki z orzechami).
• Kawa z kardamonem - nieco słodsza niż ta, do której jesteśmy przyzwyczajeni.
• Sambousek - małe, kruche pierożki z mięsem lub warzywami.
• Zarb - tradycyjny posiłek przygotowywany w ziemi na pustyni Wadi Rum.
• Herbata - czarna, mocna, słodka i z listkiem świeżej mięty, która uzależnia!

Aby zaoszczędzić, warto przygotowywać śniadania i przekąski samemu oraz pytać lokalsów, gdzie warto zjeść smacznie i niedrogo.

Hashem’s

w downtown jest doskonałym przykładem takiej restauracji.

tags: #ammann #jordania #ciekawostki